Polub nas na Facebooku
Czytasz: Roszponka – substancje odżywcze, właściwości, przepisy
menu
Polub nas na Facebooku

Roszponka – substancje odżywcze, właściwości, przepisy

Druszlak z roszponką

Fot: fcafotodigital / gettyimages.com

Roszponka to roślina, która z botanicznego punktu widzenia nie należy do sałat, ale zaliczana jest do nich w sztuce kulinarnej. Smakiem przypomina nieco popularną sałatę masłową. Jest jednak lepszym od niej źródłem witamin A i C oraz potasu, żelaza i miedzi.

Roszponka warzywna (tak brzmi jej pełna nazwa) to roślina z rodziny kozłkowatych, tak samo jak kozłek lekarski, zwany potocznie walerianą. Jej drobne liście o łopatkowatym kształcie są jadalne. Smak roszponki jest łagodny, lekko orzechowy. Doskonale komponuje się z serami, wędlinami, innymi warzywami, a nawet owocami. Co więcej, roszponka ma liczne właściwości lecznicze.

Roszponka – wartości odżywcze

Składająca się z 93% z wody roszponka ma niewielką wartość energetyczną. Zawiera około 2% białek, 0,4% tłuszczów i 3,6% węglowodanów, z których połowę stanowi nieprzyswajalny błonnik. Ważąca 100 g porcja roszponki ma zaledwie 20 kalorii. Sałatka (roszponka bywa określana i taką nazwą) to jednak doskonałe źródło witamin, minerałów i fitozwiązków.

Stugramowa porcja roszponki dostarcza aż 38,2 mg witaminy C (niemal połowę referencyjnej wartości spożycia – RWS) i 7092 IU prowitaminy A (142% RWS). Zawiera również witaminy z grupy B, głównie B6 – pirydoksynę (14% RWS). W tej samej ilości sałatki znajduje się 459 mg potasu (23% RWS), 2,2 mg żelaza (28% RWS) i 0,1 mg miedzi (10% RWS), a także nieco fosforu, cynku, magnezu, wapnia i manganu.

Oprócz beta-karotenu, który jest prekursorem witaminy A, w roszponce obecnych jest wiele innych karotenoidów, np. luteina, zeaksantyna, neoksantyna. Sałatka obfituje także w związki polifenolowe (m.in. kwas chlorogenowy, rutynę, luteolinę i kaempferol), chlorofil i olejki eteryczne.

Antyoksydacyjne właściwości roszponki

Roszponka to źródło dużej ilości substancji o właściwościach przeciwutleniających. Karotenoidy, flawonoidy, chlorofil, witamina C, miedź czy cynk przeciwdziałają szkodliwej aktywności wolnych rodników, dzięki czemu spowalniają procesy starzenia się organizmu i zmniejszają ryzyko wystąpienia wielu chorób. Spożywanie warzyw takich jak roszponka wspomaga profilaktykę nowotworów, miażdżycy i powiązanych z nią dolegliwości sercowo-naczyniowych, a także chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera czy Parkinsona. Antyoksydanty wpływają korzystnie na stan skóry i jej przydatków, pozwalając na długo zachować młody wygląd.

Zobacz film i dowiedz się dlaczego warto jeść roszponkę:

Zobacz film: Roszponka - najzdrowsza odmiana sałaty. Źródło: Dzień Dobry TVN.

Roszponka – witaminy i minerały

Oprócz działania przeciwutleniającego witaminy A i C mają szereg innych właściwości. Ta pierwsza jest niezbędna do utrzymania prawidłowych funkcji narządu wzroku. Z kolei witamina C wspomaga odporność organizmu, uczestnicząc w tworzeniu przeciwciał. Obie substancje mają ogromny wpływ na stan skóry, naczyń krwionośnych, stawów, ścięgien i kości, ponieważ są niezbędne do syntezy kolagenu i elastyny. Uczestniczą też w wielu innych przemianach metabolicznych. Prekursorem tych przemian, np. produkcji hemoglobiny czy glikogenu, jest również obecna w roszponce witamina B6. Pirydoksyna odpowiada ponadto za właściwe funkcjonowanie układu nerwowego, reguluje ciśnienie krwi i pracę serca. Podobne funkcje pełni w organizmie potas, który niezbędny jest także do utrzymania prawidłowej gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Warto wzbogacać dietę o roszponkę ze względu na zawarte w niej żelazo i miedź, które w organizmie pełnią przede wszystkim rolę krwiotwórczą. Ich niedobór stanowi najczęstszą przyczynę anemii.

Roszponka a odchudzanie

Ze względu na niewielką wartość energetyczną i niski indeks glikemiczny roszponka jest odpowiednia dla osób dbających o linię lub walczących z nadwagą. Co więcej, warzywo dostarcza szeregu substancji, które stymulują trawienie i spalanie tkanki tłuszczowej. Dania z roszponką – o ile stanowią element prawidłowo zbilansowanej diety redukcyjnej – mogą więc wspomagać odchudzanie.

Wpływ roszponki na samopoczucie

Roszponka zawiera wiele związków – m.in. potas, witaminy B – które regulują pracę układu nerwowego, wpływają na prawidłowe funkcje mózgu, takie jak myślenie, zapamiętywanie. Dzięki zawartym w zielonych listkach olejkom eterycznym sałatka, podobnie jak jej krewniak – kozłek lekarski, działa uspokajająco. Obniża aktywność ośrodkowego układu nerwowego, a tym samym redukuje stres, ułatwia zasypianie, łagodzi dolegliwości bólowe na tle napięciowym.

Jakie warzywa są najlepsze? Dowiesz się tego z filmu:

Zobacz film: Jak i gdzie kupować warzywa i owoce, żeby mieć pewność, że są bezpieczne dla zdrowia? Źródło: Dzień Dobry TVN.

Roszponka a rukola

Choć roszponka nie należy do sałat, w kulinariach stanowi dla nich świetną alternatywę. Ma delikatną strukturę, wyborny smak i więcej cennych dla zdrowia substancji niż rośliny z rodziny astrowatych, takie jak sałata rzymska, lodowa czy masłowa. Roszponkę porównuje się często z rukolą, botanicznie spokrewnioną z rodziną kapustowatych, ale także zaliczaną do sałat. Obie rośliny cieszą się w Polsce porównywalną popularnością, trafiają na sklepowe półki w niemal identycznych opakowaniach, łączone są ze sobą w miksach. Mimo to rukola i roszponka zdecydowanie różnią się smakiem, wyglądem, a także składem chemicznym. Nie można stwierdzić, która z roślin jest zdrowsza. Rukola zawiera mniej witamin A i C niż roszponka, za to jest skarbnicą witaminy K, której w sałatce nie ma w ogóle. W roszponce jest więcej żelaza i potasu, ale rukola przewyższa ją pod względem ilości magnezu i wapnia. W tej sytuacji najkorzystniej jest wzbogacać codzienny jadłospis o oba gatunki zielonych roślin.

Jak jeść roszponkę?

Sałatkę zdecydowanie najlepiej jest spożywać na surowo, ponieważ poddana obróbce termicznej, traci wiele prozdrowotnych właściwości. Dlatego najczęściej pojawia się roszponka w przepisach na kanapki, sałatki (zarówno wytrawne, jak i na słodko, z dodatkiem owoców). Smaczne, zielone listki można jednak – podobnie jak szpinak czy szczaw – przygotować na ciepło, wykorzystujące je do sosów, farszów, zup. Roszponka znajduje także zastosowanie jako element dekoracyjny potraw.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
13
0
Polecamy
Brokuły mają mało kalorii i są pyszne! Dlaczego warto je jeść?
Brokuły mają mało kalorii i są pyszne! Dlaczego warto je jeść? Dzień Dobry TVN
Dania ze słonecznikiem zwycięzcy MasterChefa, Mateusza Zielonki. Dlaczego warto jeść słonecznik?
Dania ze słonecznikiem zwycięzcy MasterChefa, Mateusza Zielonki. Dlaczego warto jeść słonecznik? Dzień Dobry TVN
Szczypiorek – składniki odżywcze, właściwości, uprawa
Szczypiorek – składniki odżywcze, właściwości, uprawa TVN zdrowie
Brukselka – wartości odżywcze, właściwości, sposób przygotowania
Brukselka – wartości odżywcze, właściwości, sposób przygotowania TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
 Choroba Alzheimera – objawy, diagnostyka, rokowania
Choroba Alzheimera – objawy, diagnostyka, rokowania
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Borowik – jakie są rodzaje borowików? Które są jadalne, a które trujące?
Borowik – jakie są rodzaje borowików? Które są jadalne, a które trujące?
Pierwszy rok w przedszkolu? Zobacz, jak uchronić dziecko przed infekcjami
Pierwszy rok w przedszkolu? Zobacz, jak uchronić dziecko przed infekcjami Materiał sponsorowany
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?