Polub nas na Facebooku
Czytasz: Retikulocyty – norma, co oznacza ich nadmiar i niski poziom

Retikulocyty – norma, co oznacza ich nadmiar i niski poziom

próbka krwi

Fot.: Andrew Brookes / Getty Images

Retikulocyty to niedojrzała postać czerwonych krwinek, czyli erytrocytów powstających w szpiku kostnym. Wynik ich pomiaru jest bardzo ważnym wskaźnikiem pozwalającym na rozpoznanie wielu schorzeń, przede wszystkim niedokrwistości. Normy retykulocytów różnią się u kobiet i mężczyzn.

Retikulocyty to młode krwinki czerwone. W ciągu około czterech dni (70 godzin w szpiku kostnym, 45 godzin we krwi) dojrzewają do postaci właściwych i bardziej wydajnych erytrocytów, które odgrywają istotną rolę w organizmie – ich zadaniem jest wiązanie tlenu oraz dostarczanie go tkankom, a także transport dwutlenku węgla z tkanek do płuc.

Retikulocyty zostały odkryte już w 1890 r. przez niemieckiego bakteriologa i chemika Paula Ehrlicha. Badanie ich poziomu, a także interpretacja jego odchylenia od normy pozwala na rozpoznanie wielu problemów zdrowotnych, przede wszystkim niedokrwistości spowodowanej niedoborem żelaza.

Retikulocyty – norma

Badanie poziomu retikulocytów jest wskazane zwłaszcza u osób, u których podejrzewana jest niedokrwistość, we wszystkich rodzajach:

  • wywołana niedoborem żelaza;
  • towarzysząca chorobom przewlekłym;
  • megaloblastyczna (jej przyczyną jest niedobór witaminy B12);
  • spowodowana utratą krwi;
  • hemolityczna (rozwijająca się w wyniku zbyt szybkiego niszczenia krwinek czerwonych);
  • syderoblastyczna (spowodowana wadliwym metabolizmem żelaza);
  • aplastyczna (wywołana zaburzeniem prawidłowego działania komórek macierzystych w szpiku kostnym).

Wskazaniem do określenia liczby retikulocytów, stanowiącej dobry marker aktywności szpiku, jest również prowadzona terapia związana z suplementacją żelaza, witaminy B12 i kwasu foliowego. Badanie należy przeprowadzić podczas stosowania erytropoetyny oraz transplantacji komórek macierzystych. Zalecane jest również u noworodków i pacjentów oddziałów pediatrycznych.

Norma retikulocytów zależy od płci i wieku, jednak ich normalny poziom powinien zawierać się w przedziale 0,5–1,5% oraz 20 000–100 000 na mikrolitr.

Badanie poziomu retikulocytów

Retikulocyty zawierają w cytoplazmie skupiska wolnych rybosomów, które w obrazie mikroskopowym widoczne są w formie fioletowych ziarenek i niteczek. Ustalenie ich liczby jest wiarygodne do 72 godzin po pobraniu próbki krwi.

W badaniu poziomu retikulocytów wykorzystuje się dwa sposoby oznaczania ich liczby we krwi: metodę manualną oraz oznaczenie za pomocą analizatorów hematologicznych. W przypadku pierwszej z nich stosuje się mikroskop oraz specjalny barwnik, zwykle błękit brylantowo- krezolowy. Retikulocyty wyróżniają się w wykonanym rozmazie granatowym kolorem ziarnistego i siateczkowatego materiału szukanych komórek. Dojrzałe krwinki czerwone barwią się na kolor niebieskawy.

Przy wykorzystaniu analizatorów hematologicznych można określić liczbę retikulocytów biorąc pod uwage kryterium ich wielkości i zdoloności pochłaniania, a także rozpraszania światła lampy analizatora. Dodatkowo również zdolności do emisji tego światła.

Zobacz film i dowiedz się jak interpretować wyniki morfologii: 

Zobacz film: Interpretacja wyników morfologii. Źródło: Dzień Dobry TVN.

Retikulocyty – nadmiar

Nie wszystkie odchylenia od normy retikulocytów świadczą o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu organizmu. Czasem wynikają z jego umiejętności dostosowywania się do zmieniających się warunków. Nadmiar retikulocytów często jest stwierdzany o noworodków czy osób przebywających przez dłuższy czas na dużych wysokościach, przekraczających 1900 m n.p.m.

Podwyższone retikulocyty świadczą o zwiększonej produkcji krwinek czerwonych przez szpik kostny, co może być konsekwencją znacznej utraty krwi, wywołanej np. krwotokiem po urazie czy oddaniem krwi przez honorowego dawcę. W takich sytuacjach retikulocyty są powyżej normy przez pewien czas, później zazwyczaj organizm wyrównuje ich liczbę.

Nadmiar niedojrzałych krwinek czerwonych występuje ponadto o osób z zespołem hemolitycznym wywołanym najczęściej zakażeniem bakterią Escherichia coli, powodującą m.in. hemolizę, czyli przechodzenie hemoglobiny do osocza krwi wywołane zniszczeniem erytrocytów. Zespół hemolityczny występuje głównie u niemowląt i małych dzieci, jest najczęstszą przyczyną ostrej niewydolności nerek.

Wzrost liczby retikulocytów może być konsekwencją przyjmowania preparatów z żelazem oraz witaminy B12. Niekiedy towarzyszy nowotworom, zwłaszcza u chorych z guzami wytwarzającymi tzw. czynnik erytropoetyczny i przerzutami do kości. Bywa spowodowany zatruciem toksynami.

Niedobór retikulocytów

Zbyt niski poziom retikulocytów zwykle świadczy o rozwijającej się niedokrwistości wynikającej z niedoboru żelaza albo witaminy B12, a także niedokrwistości aplastycznej lub hemolitycznej. Niedobór bywa spowodowany uszkodzeniem szpiku kostnego (np. wrodzoną aplazją układu czerwonokrwinkowego), leczeniem onkologicznym i przyjmowaniem cytostatyków, niewydolnością nerek czy skrajnym wyniszczeniem organizmu, będącym konsekwencją chorób ogólnoustrojowych, np. AIDS.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
58
8
Polecamy
Nietolerancje pokarmowe - co to, jak wykryć?
Nietolerancje pokarmowe - co to, jak wykryć? Dzień Dobry TVN
Jakie są przyczyny osłabienia organizmu? Jak radzić sobie z przemęczeniem?
Jakie są przyczyny osłabienia organizmu? Jak radzić sobie z przemęczeniem? Dzień Dobry TVN
Rozmaz krwi - badanie elementów morfotycznych: erytrocytów, leukocytów, trombocytów i hemoglobiny
Rozmaz krwi - badanie elementów morfotycznych: erytrocytów, leukocytów, trombocytów i hemoglobiny TVN zdrowie
Erytrocyty, czyli czerwone krwinki – powstawanie, funkcje i normy
Erytrocyty, czyli czerwone krwinki – powstawanie, funkcje i normy TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?