Polub nas na Facebooku
Czytasz: Resuscytacja krążeniowo-oddechowa - wytyczne, zasady wykonywania u dorosłych i u dzieci
menu
Polub nas na Facebooku

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa - wytyczne, zasady wykonywania u dorosłych i u dzieci

Mężczyźnie wykonywany jest masaż serca i sztuczne oddychanie

Fot: daviles / stock.adobe.com

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa to zespół działań, które pomagają ratować osobę w stanie nagłego zatrzymania krążenia. Najlepszy wynik można uzyskać, stosując się do wytycznych Polskiej Rady Resuscytacji.

                                            Resuscytacja krążeniowo-oddechowa (RKO) to zespół czynności, służących ratowaniu pacjenta z zatrzymaniem krążenia. Najważniejszym czynnikiem zwiększającym szansę na uratowanie takiej osoby jest szybkie i skuteczne wykonanie kilku podstawowych zaleceń. Bierne oczekiwanie na przyjazd ratowników znacznie pogarsza rokowania.

Rozpoznanie zatrzymania krążenia

Nagłe zatrzymanie krążenia (NZK) jest w Europie przyczyną około pół miliona zgonów rocznie. W każdym stanie utraty przytomności należy podejrzewać, że mogło dojść do NZK. Według najnowszych zaleceń wskazaniem do natychmiastowego rozpoczęcia resuscytacji jest towarzyszący zaburzeniom oddechu brak reakcji na bodźce zewnętrzne.

Redakcja poleca:
OCZYwiście dieta. Co jeść, żeby mieć dobry wzrok?  Materiał sponsorowany
Dlaczego się topimy? Ratownik: zawodzą nas umiejętności i... psychika
10 zdrowotnych właściwości kardamonu. Na problemy trawienne i na potencję!

Należy pamiętać, że skutkiem nagłego zatrzymania krążenia mogą być drgawki wynikające z niedotlenienia mózgu, dlatego w każdym przypadku drgawek trzeba brać pod uwagę nie tylko padaczkę, ale i NZK.

RKO zapewnia niewielki przepływ krwi przez mózg i serce, co chroni te organy przed nieodwracalnym uszkodzeniem. W niektórych przypadkach może dojść do samoistnego powrotu efektywnej pracy serca oraz odzyskania przez pacjenta oddechu i przytomności.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa a czas

Najważniejszym czynnikiem w RKO jest czas. Tkanka mózgowa jest niezwykle wrażliwa na niedotlenienie - do nieodwracalnych zmian dochodzi już po kilku minutach. Zaburzenia czynnościowe (w tym upośledzenie pracy ośrodka oddechowego) pojawiają się o wiele wcześniej. Podobnie sprawa ma się z sercem - pierwotną przyczyną zatrzymania krążenia nie jest jego zatrzymanie, ale zaburzenia rytmu serca (częstoskurcz komorowy lub migotanie komór). W obu tych sytuacjach serce pracuje nieefektywnie i nie pompuje krwi. Stan ten można w wielu wypadkach odwrócić - zapewniając masaż serca i sztuczne oddychanie oraz stosując wczesną defibrylację, czyli zabieg polegający na użyciu impulsu elektrycznego, który likwiduje zaburzenia rytmu serca i przywraca prawidłowy rytm. W późnej fazie zatrzymania krążenia dochodzi zwykle do asystolii - stanu, w którym serce pozostaje w bezruchu lub następują w nim drobne, nieskoordynowane drżenia. Defibrylacja nie przynosi wtedy efektów, a pobudzenie serca do pracy i uratowanie pacjenta staje się niezmiernie trudne. W związku z powyższym w czasie RKO nie należy marnować ani sekundy - czy to podczas oceny stanu pacjenta, przy podejmowaniu decyzji o podjęciu akcji ratowniczej, czy też w jej trakcie.

Zasady i wytyczne resuscytacji

Akcję ratowniczą najlepiej prowadzić według wytycznych Europejskiej Rady Resuscytacji, które w Polsce są publikowane i wdrażane przez Polską Radę Resuscytacji. Wytyczne są wynikiem wieloletniego doświadczenia i oceny skuteczności różnych procedur i schematów pomocy w NZK. Na podstawie trwających nieustannie badań wytyczne te są co roku weryfikowane i poprawiane. Kierując się nimi, pacjentowi zapewnia się najlepszą pomoc, nie tracąc czasu na zbędne, opóźniające akcję czynności. Warto jako przykład przypomnieć, że wskazaniem do rozpoczęcia RKO jest brak reakcji na bodźce i zaburzenia oddechu. Wytyczne nie zalecają sprawdzania tętna - byłoby to zbędnym opóźnieniem rozpoczęcia masażu serca w miejscu zdarzenia.

Organizacja akcji resuscytacji krążeniowo-oddechowej

Podstawowe czynności w przypadku podejrzenia zatrzymania krążenia to:

  • udrożnienie dróg oddechowych - należy ułożyć osobę na wznak, odgiąć głowę ku tyłowi i po otwarciu jej ust unieść żuchwę, co zapobiega zamknięciu dróg oddechowych przez język;
  • podejrzenie ciała obcego - jeśli znajduje się w ustach, trzeba je usunąć (przed przygryzieniem palców zabezpiecza się, wkładając między rozwarte szczęki pacjenta twardy przedmiot); jeśli ciało znajduje się głębiej, uderza się pacjenta kilkakrotnie w okolice miedzyłopatkową, a jeśli to nie pomaga, uciska się nadbrzusze, obejmując pacjenta od tyłu; jeśli nie udaje się szybko usunąć ciała obcego, należy przystąpić do działań reanimacyjnych i kontynuować je do przybycia ratowników;
  • wezwanie pomocy - należy znaleźć osobę, która nawiąże kontakt ze służbami ratowniczymi i opisze sytuację; element ten jest ważny, ponieważ dyspozytor może pomóc świadkom zdarzenia w świadczeniu pomocy, udzielając wskazówek i odpowiedniego do sytuacji instruktażu;
  • zwrócenie uwagi na swoje bezpieczeństwo - szczególnie w sytuacjach takich, jak np. porażenie poszkodowanego prądem elektrycznym, spożycie przez niego trucizny czy niebezpieczeństwo zatrucia tlenkiem węgla w miejscu udzielania pomocy.

Zobacz film: Pierwsza pomoc przy utracie przytomności u małego dziecka. Źródło: Dzień Dobry TVN

Zasady resuscytacji krążeniowo-oddechowej u dorosłych

Masaż serca prowadzi się z częstością 100-120 ucisków na minutę. Głębokość ucisku powinna wynosić od 5 do 6 cm. Po każdych 30 uciśnięciach wykonuje się dwa oddechy metodą usta-usta lub korzystając z maseczki twarzowej (o ile jest dostępna). Wdech powinien trwać maksymalnie 1 sekundę i prowadzić do unoszenia się klatki piersiowej. Przed kolejnym wdechem klatka piersiowa powinna swobodnie opaść. Przeznaczona na oddechy przerwa w masażu serca nie może trwać dłużej niż 10 sekund. Jeśli w pobliżu znajduje się automatyczny defibrylator ratowniczy, należy go niezwłocznie podłączyć i kierować się poleceniami głosowymi wydawanymi przez urządzenie. Czynności kontynuuje się do przyjazdu zespołu ratowniczego.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa u dzieci

U niemowląt i dzieci można stosować ten sam schemat 30:2, czyli 30 uciśnięć serca na dwa oddechy. Jeśli ratownik ma dużo wprawy, może wykonywać u niemowląt i małych dzieci 5 oddechów, pamiętając, że przerwa w masażu serca nie powinna trwać dłużej niż 10 sekund. Ilość wdychanego powietrza powinna być odpowiednio mniejsza niż u dorosłych. Uciśnięcia klatki piersiowej powinny być wykonywane na głębokość co najmniej 1/3 głębokości klatki piersiowej, tj. około 5 cm u dzieci i 4 cm u niemowląt (w ich przypadku uciski można wykonywać za pomocą palców). Jeśli defibrylator automatyczny jest dostępny -stosuje się go niezwłocznie, w sposób identyczny jak u dorosłych.

Zobacz film: Pierwsza pomoc przy utracie przytomności u starszego dziecka. Źródło: Dzień Dobry TVN

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
47
3
Polecamy
Jurek Owsiak.
Jak należy udzielić prawidłowo pierwszej pomocy?
Jurek Owsiak. Jak należy udzielić prawidłowo pierwszej pomocy? Dzień Dobry TVN
Pierwsza pomoc u dzieci – przygotowanie, resuscytacja, reanimacja
Pierwsza pomoc u dzieci – przygotowanie, resuscytacja, reanimacja TVN zdrowie
Defibrylacja w różnych rytmach pracy serca oraz wskazania ogólne
Defibrylacja w różnych rytmach pracy serca oraz wskazania ogólne TVN zdrowie
6-latek zadzwonił na pogotowie i uratował mamę.
Czy wiesz, jak się zachować się w sytuacji zagrożenia?
6-latek zadzwonił na pogotowie i uratował mamę. Czy wiesz, jak się zachować się w sytuacji zagrożenia? Dzień Dobry TVN
Komentarze (0)
Nie przegap
Choroba Hashimoto - skąd się bierze? Przyczyny, objawy, najlepsza dieta i leczenie
Choroba Hashimoto - skąd się bierze? Przyczyny, objawy, najlepsza dieta i leczenie
Ekspert: Samo ukłucie kleszcza to za mało, aby zrobić badania. Konieczne są jeszcze objawy
Ekspert: Samo ukłucie kleszcza to za mało, aby zrobić badania. Konieczne są jeszcze objawy
Obsesja na punkcie zdrowego jedzenia - sprawdź, czy ortoreksja zaczyna być twoim problemem
Obsesja na punkcie zdrowego jedzenia - sprawdź, czy ortoreksja zaczyna być twoim problemem
Domowe przetwory. Jak zatrzymać w nich więcej witamin?
Domowe przetwory. Jak zatrzymać w nich więcej witamin?
Fala upałów w Polsce. Wysoka temperatura jest niebezpieczna dla zdrowia. Jak uniknąć odwodnienia, co robić w razie zasłabnięcia?
Fala upałów w Polsce. Wysoka temperatura jest niebezpieczna dla zdrowia. Jak uniknąć odwodnienia, co robić w razie zasłabnięcia?
Miażdżyca może wywołać objawy psychiczne już po 50. roku życia. Do czego może doprowadzić, kiedy rozwija się w mózgu?
Miażdżyca może wywołać objawy psychiczne już po 50. roku życia. Do czego może doprowadzić, kiedy rozwija się w mózgu?