Polub nas na Facebooku
Czytasz: Renina – działanie w układzie renina–angiotensyna–aldosteron

Renina – działanie w układzie renina–angiotensyna–aldosteron

Próbki krwi, badanie krwi. Zawartość krwi.

Fot. Adam Gault / Getty Images

Renina jest hormonem wytwarzanym w nerkach w związku z niedostatecznym przepływem krwi przez naczynia kłębuszka nerkowego. Zapoczątkowuje proces intensywniejszego zatrzymywania sodu, zwiększenia objętości krwi krążącej i podniesienia ciśnienia tętniczego.

Renina to element układu hormonalnego renina–angiotensyna–aldosteron, który wpływa na równowagę pomiędzy sodem a potasem oraz całą gospodarkę jonową w osoczu krwi. Dzięki temu zmienia się znacząco ilość płynów zatrzymywanych w łożysku naczyniowym, a co za tym idzie – przepływ krwi przez narządy obwodowe i ciśnienie krwi.

Renina – wydzielanie

Renina to hormon wydzielany w komórkach ziarnistych, znajdujących się w ścianie tętniczek doprowadzających krew do kłębuszków nerkowych. Komórki te są częścią aparatu przykłębuszkowego składającego się z elementów receptorowych i wydzielniczych. Renina wydzielana jest w sytuacjach, kiedy aparat rozpoznaje następujące sytuacje:

  • obniżenie stężenia jonów sodu we krwi docierającej do kłębuszka,
  • obniżenie ciśnienia tętniczego i w efekcie ciśnienia perfuzyjnego w naczyniach kłębuszka.

Powodem takich stanów mogą być zaburzenia wodno-elektrolitowe wynikające np. z niedostatecznej podaży sodu w pożywieniu albo hiperkaliemii (podwyższonego poziomu potasu w osoczu). Przyczyną może być też stosowanie leków moczopędnych, które wpływają na gospodarkę jonową.

Zmniejszenie ciśnienia perfuzyjnego w kłębuszkach nerkowych wynika przeważnie z obniżenia ciśnienia tętniczego w naczyniach nerkowych. Wśród najczęściej spotykanych powodów wymienia się:

  • znaczne odwodnienie organizmu,
  • wstrząs kardiogenny powodujący obniżenie ciśnienia krwi (np. w przebiegu zawału mięśnia sercowego albo zaburzeń rytmu),
  • niewydolność krążenia,
  • wstrząs hipowolemiczny – związany z utratą większej ilości krwi krążącej, co mimo intensywnej pracy serca nie pozwala na utrzymanie prawidłowych przepływów w obrębie narządów obwodowych,
  • zwężenie tętnic nerkowych.

Wydzielanie reniny zapoczątkowuje proces zmierzający do tego, by utrzymać przepływ krwi przez nerki na prawidłowym poziomie i zabezpieczyć odpowiednie wydzielanie moczu. Jest to sygnał alarmowy, świadczący – w uproszczeniu – o tym, że jeśli przepływ krwi i wydzielanie moczu nie zwiększą się, organizmowi grozi zatrucie z powodu niedostatecznego wydalania przez nerki substancji toksycznych.

Układ renina–angiotensyna–aldosteron

Układ renina–angiotensyna–aldosteron (nazywany w skrócie RAA w albo piśmiennictwie anglojęzycznym RAAS) to skomplikowany mechanizm regulacji hormonalnej, który odpowiada za regulację ciśnienia krwi i gospodarkę jonową. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim sód i potas. Relacja tych dwóch jonów dotyczy głównie wzajemnej kompensacji stężeń w osoczu. Jeśli poziom potasu jest zbyt duży, jest on wydzielany przez nerki przy jednoczesnym zatrzymywaniu większej ilości sodu. Jeśli zawartość jonów K+ obniża się, są one wychwytywane w kanalikach nerkowych, a w zamian wydzielana jest większa ilość jonów Na+. Może to niekiedy prowadzić do znacznego obniżenia poziomu sodu. Przekłada się to na zmniejszenie objętości krwi krążącej i spadek ciśnienia.

W ten skomplikowany układ ingerują hormony działające na osi renina–angiotensyna–aldosteron. Niedostateczna perfuzja nerkowa powoduje wydzielanie reniny. Ta z kolei aktywuje angiotensynę, która obkurcza naczynia i podnosi chwilowo ciśnienie krwi. Podniesienie poziomu angiotensyny powoduje zwiększenie wydzielania aldosteronu. Jest on hormonem kory nadnerczy. Jego głównym działaniem jest zatrzymywanie w organizmie jonów sodowych, a co za tym idzie – wody. Objętość krwi krążącej zwiększa się, łatwiejsze staje się utrzymanie ciśnienia krwi na takim poziomie, aby przepływ krwi przez nerki był dostateczny. Dzięki temu ich funkcja wydalnicza może być prawidłowo realizowana, a organizmowi nie grozi zatrucie.

Układ renina–angiotensyna–aldosteron – nieprawidłowości

Aparat przykłębuszkowy jest bardzo wrażliwy na wahania przepływu nerkowego krwi. W sytuacjach chorobowych łatwo dochodzi więc do pobudzenia układu renina–angiotensyna–aldosteron i zwiększania się retencji sodu i wody w organizmie. Prowadzi to do podwyższenia ciśnienia tętniczego. Powinno ono w warunkach prawidłowych obniżyć wydzielanie reniny i zahamować oś wydzielniczą RAA. Jednak jeśli krążenie nerkowe jest upośledzone wskutek choroby, renina jest wydzielana nadal i dochodzi do rozwoju nadciśnienia tętniczego. Przyjmuje ono zwykle znaczne wartości, nie reaguje na leczenie farmakologiczne i bywa nazywane złośliwym nadciśnieniem nerkopochodnym. Jest ono charakterystycznym objawem chorób, takich jak:

  • niedorozwój lub inne zwężenie tętnicy nerkowej (np. w przebiegu miażdżycy),
  • zwłóknienie i marskość nerek,
  • nefropatia cukrzycowa,
  • nowotwór nerki lub przestrzeni zaotrzewnowej uciskający naczynia i ograniczający przepływ przez miąższ nerki,
  • przewlekłe stany zapalne nerek, zaawansowana kamica układu kielichowo-miedniczkowego,
  • torbielowatość nerek,
  • choroby układowe (kolagenozy).

W takich przypadkach podstawą skutecznego leczenia jest określenie pierwotnej choroby i podjęcie terapii.

Przekonajcie się, czy za zaburzeniami hormonalnymi u dzieci może stać niewłaściwa dieta:

Zobacz film: Zaburzenia hormonalne u dzieci - czy winna jest dieta? Źródło: Co nas truje


Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
6
0
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Czarnuszka – właściwości odżywcze, prozdrowotne i lecznicze. Zastosowanie kulinarne czarnuszki
Czarnuszka – właściwości odżywcze, prozdrowotne i lecznicze. Zastosowanie kulinarne czarnuszki
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Latem alergikom dokuczają nie tylko pyłki. Jak pozbyć się bakterii?
Latem alergikom dokuczają nie tylko pyłki. Jak pozbyć się bakterii? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?