Polub nas na Facebooku
Czytasz: Renina – działanie w układzie renina–angiotensyna–aldosteron
menu
Polub nas na Facebooku

Renina – działanie w układzie renina–angiotensyna–aldosteron

Próbki krwi, badanie krwi. Zawartość krwi.

Fot. Adam Gault / Getty Images

Renina jest hormonem wytwarzanym w nerkach w związku z niedostatecznym przepływem krwi przez naczynia kłębuszka nerkowego. Zapoczątkowuje proces intensywniejszego zatrzymywania sodu, zwiększenia objętości krwi krążącej i podniesienia ciśnienia tętniczego.

Renina to element układu hormonalnego renina–angiotensyna–aldosteron, który wpływa na równowagę pomiędzy sodem a potasem oraz całą gospodarkę jonową w osoczu krwi. Dzięki temu zmienia się znacząco ilość płynów zatrzymywanych w łożysku naczyniowym, a co za tym idzie – przepływ krwi przez narządy obwodowe i ciśnienie krwi.

Renina – wydzielanie

Renina to hormon wydzielany w komórkach ziarnistych, znajdujących się w ścianie tętniczek doprowadzających krew do kłębuszków nerkowych. Komórki te są częścią aparatu przykłębuszkowego składającego się z elementów receptorowych i wydzielniczych. Renina wydzielana jest w sytuacjach, kiedy aparat rozpoznaje następujące sytuacje:

  • obniżenie stężenia jonów sodu we krwi docierającej do kłębuszka,
  • obniżenie ciśnienia tętniczego i w efekcie ciśnienia perfuzyjnego w naczyniach kłębuszka.

Powodem takich stanów mogą być zaburzenia wodno-elektrolitowe wynikające np. z niedostatecznej podaży sodu w pożywieniu albo hiperkaliemii (podwyższonego poziomu potasu w osoczu). Przyczyną może być też stosowanie leków moczopędnych, które wpływają na gospodarkę jonową.

Zmniejszenie ciśnienia perfuzyjnego w kłębuszkach nerkowych wynika przeważnie z obniżenia ciśnienia tętniczego w naczyniach nerkowych. Wśród najczęściej spotykanych powodów wymienia się:

  • znaczne odwodnienie organizmu,
  • wstrząs kardiogenny powodujący obniżenie ciśnienia krwi (np. w przebiegu zawału mięśnia sercowego albo zaburzeń rytmu),
  • niewydolność krążenia,
  • wstrząs hipowolemiczny – związany z utratą większej ilości krwi krążącej, co mimo intensywnej pracy serca nie pozwala na utrzymanie prawidłowych przepływów w obrębie narządów obwodowych,
  • zwężenie tętnic nerkowych.

Wydzielanie reniny zapoczątkowuje proces zmierzający do tego, by utrzymać przepływ krwi przez nerki na prawidłowym poziomie i zabezpieczyć odpowiednie wydzielanie moczu. Jest to sygnał alarmowy, świadczący – w uproszczeniu – o tym, że jeśli przepływ krwi i wydzielanie moczu nie zwiększą się, organizmowi grozi zatrucie z powodu niedostatecznego wydalania przez nerki substancji toksycznych.

Układ renina–angiotensyna–aldosteron

Układ renina–angiotensyna–aldosteron (nazywany w skrócie RAA w albo piśmiennictwie anglojęzycznym RAAS) to skomplikowany mechanizm regulacji hormonalnej, który odpowiada za regulację ciśnienia krwi i gospodarkę jonową. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim sód i potas. Relacja tych dwóch jonów dotyczy głównie wzajemnej kompensacji stężeń w osoczu. Jeśli poziom potasu jest zbyt duży, jest on wydzielany przez nerki przy jednoczesnym zatrzymywaniu większej ilości sodu. Jeśli zawartość jonów K+ obniża się, są one wychwytywane w kanalikach nerkowych, a w zamian wydzielana jest większa ilość jonów Na+. Może to niekiedy prowadzić do znacznego obniżenia poziomu sodu. Przekłada się to na zmniejszenie objętości krwi krążącej i spadek ciśnienia.

W ten skomplikowany układ ingerują hormony działające na osi renina–angiotensyna–aldosteron. Niedostateczna perfuzja nerkowa powoduje wydzielanie reniny. Ta z kolei aktywuje angiotensynę, która obkurcza naczynia i podnosi chwilowo ciśnienie krwi. Podniesienie poziomu angiotensyny powoduje zwiększenie wydzielania aldosteronu. Jest on hormonem kory nadnerczy. Jego głównym działaniem jest zatrzymywanie w organizmie jonów sodowych, a co za tym idzie – wody. Objętość krwi krążącej zwiększa się, łatwiejsze staje się utrzymanie ciśnienia krwi na takim poziomie, aby przepływ krwi przez nerki był dostateczny. Dzięki temu ich funkcja wydalnicza może być prawidłowo realizowana, a organizmowi nie grozi zatrucie.

Układ renina–angiotensyna–aldosteron – nieprawidłowości

Aparat przykłębuszkowy jest bardzo wrażliwy na wahania przepływu nerkowego krwi. W sytuacjach chorobowych łatwo dochodzi więc do pobudzenia układu renina–angiotensyna–aldosteron i zwiększania się retencji sodu i wody w organizmie. Prowadzi to do podwyższenia ciśnienia tętniczego. Powinno ono w warunkach prawidłowych obniżyć wydzielanie reniny i zahamować oś wydzielniczą RAA. Jednak jeśli krążenie nerkowe jest upośledzone wskutek choroby, renina jest wydzielana nadal i dochodzi do rozwoju nadciśnienia tętniczego. Przyjmuje ono zwykle znaczne wartości, nie reaguje na leczenie farmakologiczne i bywa nazywane złośliwym nadciśnieniem nerkopochodnym. Jest ono charakterystycznym objawem chorób, takich jak:

  • niedorozwój lub inne zwężenie tętnicy nerkowej (np. w przebiegu miażdżycy),
  • zwłóknienie i marskość nerek,
  • nefropatia cukrzycowa,
  • nowotwór nerki lub przestrzeni zaotrzewnowej uciskający naczynia i ograniczający przepływ przez miąższ nerki,
  • przewlekłe stany zapalne nerek, zaawansowana kamica układu kielichowo-miedniczkowego,
  • torbielowatość nerek,
  • choroby układowe (kolagenozy).

W takich przypadkach podstawą skutecznego leczenia jest określenie pierwotnej choroby i podjęcie terapii.

Przekonajcie się, czy za zaburzeniami hormonalnymi u dzieci może stać niewłaściwa dieta:

Zobacz film: Zaburzenia hormonalne u dzieci - czy winna jest dieta? Źródło: Co nas truje


Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
10
2
Polecamy
Mineralokortykoidy – hormony kory nadnerczy.
Rola i preparaty
Mineralokortykoidy – hormony kory nadnerczy. Rola i preparaty TVN zdrowie
Sposoby na zbadanie i obniżenie poziomu hormonów stresu
Sposoby na zbadanie i obniżenie poziomu hormonów stresu Dzień Dobry TVN
Nadmiar magnezu - przyczyny, objawy i leczenie
Nadmiar magnezu - przyczyny, objawy i leczenie Dzień Dobry TVN
Renina- angiotensyna-aldosteron – zasady działania układu
Renina- angiotensyna-aldosteron – zasady działania układu TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć?
Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć? Materiał sponsorowany
Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka
Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka Materiał sponsorowany
Jak chronić skórę przed słońcem?
Jak chronić skórę przed słońcem?
"Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
"Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?
Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?