Polub nas na Facebooku
Czytasz: Rakowiak: grupy ryzyka, objawy, przyczyny, leczenie i rokowania

Rakowiak: grupy ryzyka, objawy, przyczyny, leczenie i rokowania

Nieprzytomna kobieta leży w łóżku szpitalnym

Fot: pressmaster / stock.adobe.com

Objawy rakowiaka mogą długo nie występować. To grupa objawów, których występowanie i nasilenie uzależnione jest od tego, jakie substancje do organizmu wydziela guz. Rakowiaka leczy się przeważnie operacyjnie.

Rakowiak należy do grupy guzów neuroendokrynnych przewodu pokarmowego. Wszystkie te nowotwory wywodzą się z rozsianych po organizmie komórek zdolnych do wydzielania hormonów.

Co to jest rakowiak i u kogo występuje?

Rakowiak to nowotwór powstający z jelitowych komórek neuroendokrynnych. To komórki wewnątrzwydzielnicze obecne w narządach powstałych w życiu płodowym z cewy jelitowej zdolne do wytwarzania hormonów. Najczęściej rakowiak rozwija się w układzie pokarmowym, przeważnie w wyrostku robaczkowym (w 35% przypadków), jelicie cienkim (rakowiak jelita cienkiego), esicy i odbytnicy, jelicie grubym (rakowiak jelita grubego), a także w żołądku (rakowiak żołądka) i przełyku (około 1% wszystkich przypadków). Rzadziej pojawia się w układzie oddechowym – płucach (rakowiak płuc) i oskrzelach.

Rakowiak występuje u jednej lub dwóch osób na sto tysięcy ludzi. Chorują na niego przeważnie kobiety i osoby starsze. U młodych osób często spotyka się rakowiaka wyrostka robaczkowego, przeważnie nie daje on żadnych objawów.

Guzy nowotworowe dają przerzuty do innych narządów. Największą skłonność do tego mają te zlokalizowane w jelicie grubym (65% przypadków) i cienkim (35% przypadków). Przerzuty z wyrostka robaczkowego są bardzo rzadkie – zdarzają się w 2% wszystkich przypadków.

Zobacz film: Jak diagnozuje guzy neurendokrynne zespół prof. dr hab. n.med. Beaty Kos-Kudły. Źródło: 36,6.

Rakowiaki wydzielają substancje biologicznie czynne, między innymi:

  • serotoninę – to ten hormon powoduje najwięcej objawów w zespole rakowiaka, jest odpowiedzialny za przekazywanie impulsów nerwowych w ośrodkowym układzie nerwowym, występuje też w tkankach (reguluje pracę układu pokarmowego);
  • histaminę – reguluje napięcie mięśni gładkich, odpowiada za występowanie reakcji alergicznej;
  • wazopresynę – zagęszcza mocz;
  • hormon adrenokortykotropowy (ACTH) – związany jest z wydzielaniem kortyzolu (tzw. hormonu stresu) i słabych hormonów płciowych męskich;
  • bradykininę – uczestniczy w reakcjach zapalnych i uczuleniowych;
  • gastrynę – pobudza wydzielanie soku żołądkowego, perystaltykę jelit, reguluje przepływ krwi przez narządy wewnętrzne;
  • prostaglandyny – hamują wydzielanie kwasu solnego w żołądku, regulują skurcze mięśni gładkich;
  • dopaminę – odpowiada za napęd ruchowy, koordynację, napięcie mięśni, procesy emocjonalne, procesy psychiczne (wyższe), reguluje wydzielanie hormonów, w tym prolaktyny;
  • motylinę – odpowiada za skurcze mięśni gładkich w jelitach, wpływa na pracę układu pokarmowego.

Ich nadmiar zaburza funkcjonowanie organizmu i wywołuje zespół rakowiaka, czyli grupę współwystępujących objawów.

Objawy rakowiaka: bezobjawowość i zespół rakowiaka

Rakowiak objawy może dawać późno albo wcale, a o jego istnieniu chory dowiaduje się przypadkiem podczas badań przesiewowych. Jednak gdy guz produkuje substancje czynne biologicznie w ilości zaburzającej pracę organizmu, powoduje dolegliwości. Charakterystyczne są:

  • ból brzucha – często nagły i silny,
  • biegunka,
  • guz wyczuwany dotykowo,
  • zmniejszenie masy ciała,
  • zespół rakowiaka, jeśli nowotwór daje przerzuty.

Zespół rakowiaka występuje w około 10% przypadków. Jego objawy to:

  • napadowe zaczerwienienie twarzy,
  • kołatanie serca, tachykardia,
  • napadowe poty,
  • powstanie pajączków naczyniowych,
  • kłujący ból brzucha,
  • biegunka,
  • ataki duszności,
  • deformacje serca,
  • obrzęk twarzy,
  • powiększenie wątroby,
  • zespół Cushinga – otyłość, rozstępy, trądzik, zaburzenia miesiączkowania, emocjonalne, osteoporoza, cukrzyca, zanik tkanki mięśniowej, otłuszczenie twarzy i tułowia, chude ręce i nogi.

Postęp rakowiaka może nasilać te objawy i wywoływać kolejne, np. żółtaczkę czy nawet perforację jelita.

Diagnostyka rakowiaka, leczenie i rokowania

Wykrycie rakowiaka może być przypadkowe, jeśli guz nie daje objawów. Jednak gdy pojawiają się symptomy nowotworu, a zwłaszcza zespół rakowiaka, diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych. Wykonuje się zdjęcie RTG układu pokarmowego z kontrastem i tomografię komputerową. Diagnostyka różnicująca wyklucza inne choroby, m.in. gruczolaka. U osoby z podejrzeniem rakowiaka wykonuje się też badania krwi z uwzględnieniem markerów nowotworowych. Zwykle z wykrytych zmian pobiera się wycinek i poddaje go badaniu histopatologicznemu. Wycinek pobiera się podczas biopsji cienkoigłowej, kolonoskopii lub gastroskopii.

Leczenie rakowiaka opiera się na metodzie chirurgicznej. Jeśli nowotwór jest w zaawansowanym stadium i dał przerzuty, operację przekłada się do czasu zmniejszenia guza. Rozmiary rakowiaka można zmniejszyć, stosując oktreotyd oraz lanreotyd – analogi somatostatyny, hormonu blokującego wydzielanie m.in. somatotropiny, gastryny, insuliny i hormonu wzrostu. Równolegle w leczeniu łagodzi się objawy, podając choremu stosowne leki.

Rokowania w rakowiaku zależą od tego, gdzie guz występuje i jak jest zaawansowany. Największe szanse na przerzuty ma nowotwór zlokalizowany w jelitach, podczas gdy przerzuty z rakowiaka wyrostka robaczkowego są bardzo rzadkie.

Zobacz film: Wrodzone predyspozycje do zachorowania na raka. Źródło: 36,6

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
66
6
Polecamy
Jak rozpoznać i leczyć zespół przewlekłego zmęczenia?
Jak rozpoznać i leczyć zespół przewlekłego zmęczenia? Dzień Dobry TVN
Refluks. Dolegliwość czy poważna choroba?
Refluks. Dolegliwość czy poważna choroba? Dzień Dobry TVN
10 listopada Światowym Dniem Nowotworów NET - czym są zmiany, które bardzo długo rozwijają się w ukryciu?
10 listopada Światowym Dniem Nowotworów NET - czym są zmiany, które bardzo długo rozwijają się w ukryciu? TVN zdrowie
Rak żołądka - przyczyny zachorowań, objawy i metody leczenia
Rak żołądka - przyczyny zachorowań, objawy i metody leczenia TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?