Polub nas na Facebooku
Czytasz: Przyczyny i objawy wypalenia zawodowego. Jak sobie z nim radzić? 

Przyczyny i objawy wypalenia zawodowego. Jak sobie z nim radzić? 

NAN

Fot: dima_sidelnikov / stock.adobe.com

Wypalenie zawodowe to stan psychofizycznego i emocjonalnego wyczerpania, będącego rezultatem długotrwałego stresu i przeciążenia związanego z pracą. Osoba dotknięta tym problemem nie odczuwa satysfakcji z wykonywania obowiązków, które niegdyś sprawiały jej radość, i nie rozwija się zawodowo.

Wypalenie zawodowe należy odróżnić od przemęczenia. W drugim przypadku po odpoczynku można odzyskać zapał do pracy. Osoba wypalona, mimo czasu przeznaczonego na relaks, nadal doświadcza stanu wyczerpania i braku motywacji do aktywności zawodowej.

Kogo dotyczy wypalenie zawodowe?

Wypalenie może pojawić się w każdym wieku i w każdej grupie zawodowej. Przede wszystkim jednak dotyczy osób, których praca koncentruje się na innych ludziach, wiąże się z angażowaniem w ich problemy, udzielaniem im wsparcia, pomocy – psychologów, terapeutów, pracowników służby zdrowia i służb socjalnych, nauczycieli, policjantów. Zakres ich obowiązków łączy się z silnymi emocjami, od których trudno się zdystansować w wolnym czasie.

Wypalenie często dotyka ludzi, dla których praca jest nadrzędną wartością w życiu. Osoby takie angażują w działalność zawodową całą energię, rezygnując z innych aktywności. Stawiają sobie wysokie wymagania, którym na dłuższą metę nie są w stanie sprostać. W chwili wyczerpania nie mają żadnych zasobów (przyjaciół, hobby itd.), w oparciu o które mogłyby zregenerować siły.

Zawodowemu wypaleniu sprzyja także stres wynikający z konfliktowych sytuacji w środowisku pracy, do jakich należy np. mobbing, przeciążenie nadmierną liczbą obowiązków, brak możliwości awansu i rozwoju własnego potencjału czy rozdźwięk pomiędzy wartościami uznawanymi przez pracownika a celami instytucji.

Bardziej podatne na wypalenie są osoby o określonych predyspozycjach – nadwrażliwe, defensywne, lękowe, o niskim poczuciu własnej wartości, niewierzące we własne możliwości, nieskore do podejmowania nowych wyzwań.

Wypalenie zawodowe – objawy

Z wypaleniem zawodowym wiążą się z symptomy fizyczne, problemy emocjonalne, zaburzenia w kontaktach społecznych oraz trudności związane z samą pracą.

Charakterystycznym symptomem wypalenia jest nieustanne uczucie wyczerpania i braku energii, które nie ustępuje po wypoczynku. Chory cierpi na zaburzenia snu, chroniczne bóle głowy i mięśni, nadciśnienie, dolegliwości ze strony układu pokarmowego. W związku ze spadkiem odporności często zapada na infekcje.

Wypaleniu zawodowemu towarzyszy przygnębienie, bezsilność, niechęć, anhedonia. Ludzie wypaleni nie potrafią się relaksować, mają problemy z koncentracją, nie odczuwają zadowolenia z siebie, brak im inicjatywy, popadają w obojętność. Czasem pojawiają się u nich myśli samobójcze.

Próbując uwolnić się od stresu i poczucia winy, osoba wypalona zawodowo często odreagowuje frustracje na najbliższych, okazując im złość, irytację, zniecierpliwienie. Jednocześnie, straciwszy radość i energię do życia, uchyla się od spędzania czasu z rodziną i przyjaciółmi, domowych obowiązków itd.

Człowiek wypalony odczuwa awersję do pracy – z niechęcią do niej wychodzi, w firmie nerwowo spogląda na zegarek, często w ogóle się w niej nie pojawia. Jego efektywność i skuteczność spada, brak mu zapału i energii, łatwo popada w rutynę. Z trudnością realizuje zadania, które dotąd nie sprawiały mu kłopotu i traci poczucie własnych kompetencji. Obniża się jakość jego kontaktów z klientami – przyjmuje wobec nich postawę cyniczną lub obojętną, traktuje ich stereotypowo, okazuje niecierpliwość, irytację, brak zainteresowania. W podobny sposób może odnosić się do współpracowników, a nawet przełożonych, narażając się na negatywne z nimi relacje, co dodatkowo pogłębia niechęć do pracy.

Jak sobie radzić z wypaleniem zawodowym?

Leczenie wypalenia zawodowego uzależnione jest od stopnia jego zaawansowania. We wczesnym stadium pomocny jest urlop, który pozwala na regenerację sił i złapanie dystansu do problemów. Przy silniejszym wyczerpaniu pracą przydaje się dłuższa od niej przerwa – czas na odbudowanie pozytywnych relacji z bliskimi i rozwijanie pozazawodowych zainteresowań. Zdarzają się jednak przypadki, w których osoba wypalona wymaga porady psychologa, a nawet psychoterapii.

Wypaleniu zawodowemu można zapobiegać, przeciwdziałając stanom wyczerpania. Przede wszystkim należy pamiętać o zachowywaniu równowagi pomiędzy pracą a wypoczynkiem. Należy właściwie określać proporcje czasu na pracę, urlopy, zdrowy sen, hobby i udane życie towarzyskie. Szczególnie istotna jest aktywność fizyczna, która nie tylko stanowi świetną odskocznię od życia zawodowego, ale też pomaga zniwelować skutki stresu. Ruch rozładowuje napięcie i powoduje wytwarzanie hormonów odpowiedzialnych za dobry nastrój.

Skuteczną metodą przeciwdziałania wypaleniu jest odpowiednia organizacja pracy i ustalenie związanych z nią priorytetów. Pracownik powinien wyznaczać sobie realistyczne cele zawodowe, unikać wykonywania kilku zadań w tym samym czasie, nauczyć się delegować nadmiar obowiązków innym osobom, opanować umiejętność asertywnej komunikacji, dzięki której można obronić się przed niechcianymi lub zbyt trudnymi zleceniami.

Zapobieganie zjawisku wypalenia zawodowego leży w interesie pracodawców. Powinni oni tworzyć pracownikom korzystne warunki, dbając o różnorodność powierzanych im zadań, przydzielając im obowiązki adekwatne do kompetencji, dając możliwość rozwoju zawodowego i awansu, przyznając motywujące wynagrodzenia. 

Zobacz film: Jesienny smutek – czym jest depresja sezonowa. Źródło; Dzień Dobry TVN

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
3
2
Polecamy
Wypalenie zawodowe czy przemęczenie. Jak je odróżnić?
Wypalenie zawodowe czy przemęczenie. Jak je odróżnić? Dzień Dobry TVN
Cierpisz na wypalenie zawodowe? Weź urlop sabatowy
Cierpisz na wypalenie zawodowe? Weź urlop sabatowy Dzień Dobry TVN
Tłumienie emocji – przyczyny, skutki, leczenie
Tłumienie emocji – przyczyny, skutki, leczenie TVN zdrowie
Pracoholizm – przyczyny, objawy i skutki. Jak pomóc pracoholikowi?
Pracoholizm – przyczyny, objawy i skutki. Jak pomóc pracoholikowi? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Małe AGD, które warto mieć w domu
Małe AGD, które warto mieć w domu Materiał sponsorowany
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Smog latem. Jak się przed nim chronić?
Smog latem. Jak się przed nim chronić? Materiał sponsorowany
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego