Polub nas na Facebooku
Czytasz: Przyczyny haluksów - co powoduje deformację?
menu
Polub nas na Facebooku

Przyczyny haluksów - co powoduje deformację?

Biserka Stojanovic/getty images

Przyczyny haluksów, czyli koślawych paluchów, to wieloczynnikowe uwarunkowania zewnętrzne i genetyczne. Schorzenie stanowi źródło dolegliwości bólowych okolicy pierwszego palca, wywołuje widoczną deformację stopy i sprawia trudności w chodzeniu. Haluksy wymagają rehabilitacji.

Za źródło haluksów powszechnie uważa się nieodpowiednio dopasowane, wąskie czy na wysokim obcasie obuwie, zmieniające biomechanikę stopy i pogarszające wytrzymałość struktur stabilizujących stopę. Jednak przyczyny powstawania haluksów są bardziej złożone i uwzględniają istniejące wady w obrębie stopy, choroby zwyrodnieniowe czy płeć i związane z nią predyspozycje anatomiczne.

Haluks – co to jest?

Haluks, czyli paluch koślawy, to bolesne zniekształcenie przodostopia na poziomie pierwszego stawu śródstopno-paliczkowego, charakteryzujące się przyśrodkowym odchyleniem osi pierwszej kości śródstopia z jednoczesnym bocznym ustawieniem osi palucha. W efekcie dochodzi do zmiany ustawienia kątowego w stawie klinowato-śródstopnym pierwszym w celu ustąpienia miejsca przemieszczającej się kości śródstopia. Przesunięty w bok pierwszy staw palucha jest przyczyną wielu dolegliwości, m.in.:

  • nawracających stanów zapalnych;
  • zgrubień i odcisków po przyśrodkowej stronie podstawy palca;
  • obrzęków i zaczerwienienia oraz podwyższonej temperatury miejscowej;
  • napięcia skóry oraz chronicznego bólu nasilającego się w trakcie chodzenia.

Na skutek deformacji poszerza się szerokość stopy, pogarsza się jej biomechanika i wytrzymałość struktur stabilizujących stopę, co stanowi przyczynę pogorszenia jakości i wydajności chodzenia. Haluksy powstają na skutek złożonych, wieloczynnikowych uwarunkowań.

Jak powstaje haluks?

Powstawanie haluksa rozpoczyna się od nieznacznej, ale przewlekłej, zmiany ustawienia kątowego stawu śródstopno-paliczkowego palucha na skutek różnorodnych czynników wewnętrznych i zewnętrznych. Wraz z upływem czasu deformacja narasta, prowokując okoliczne tkanki do kompensacyjnego ułożenia. Szczególnie dotyczy to przykurczu ścięgna mięśnia przywodziciela palucha oraz prostownika długiego palucha. Ponadto przyśrodkowa część torebki stawowej ulega rozciągnięciu, a boczna – skróceniu. Z kolei trzeszczki okołostawowe pozostają w niezmienionym miejscu, ale przesunięcie głowy pierwszej kości śródstopia powoduje ich przyśrodkowe podwichnięcie względem trzeszczek. W odpowiedzi na długotrwałe siły koślawiące głowa pierwszej kości śródstopia ustawia się szpotawo w stosunku do całego śródstopia, a zniekształcenie osi palucha narasta. Haluks w zaawansowanych postaciach może zachodzić górą lub dołem na drugi palec, a nawet sięgać trzeciego. Może również ulec rotacji i nie mieć kontaktu z podłożem. Anomalie tego typu powoduje wiele uwarunkowań wrodzonych i wtórnych, które wywołują czynniki sprzyjające, jak otyłość, długotrwała praca stojąca, taniec klasyczny, sport obciążający stopy oraz urazy w obrębie dystalnej części kończyny dolnej.

Przyczyny powstawania haluksów

Do etiologii zjawiska zalicza się predyspozycje anatomiczne. Powszechnie zauważa się korelację pomiędzy tworzeniem się zniekształcenia pierwszego palca a obecnością innych nieprawidłowości w obrębie stopy i stawu skokowo-goleniowego, takich jak płaskostopie, anomalie tyłostopia, nietypowy kształt palców, zmiany zwyrodnieniowe oraz zaburzenia ścięgna mięśnia piszczelowego tylnego. Ponadto przyczyny haluksów w dużym stopniu powiązane są z czynnikami genetycznymi. Na etiologię schorzenia składają się także:

  • płeć – kobiety są bardziej narażone na powstawanie haluksów ze względu na słabszy aparat więzadłowo-torebkowy, mniejszą powierzchnię stawową oraz wytrzymałość kostną, co zwiększa ryzyko odkształceń. Do czynników sprzyjających haluksom u pań należy m.in. nieodpowiednie obuwie na wysokim obcasie czy z ostro zakończonym przodem, utrzymujące stopę w ustawieniu zgięciowym przodostopia z obniżeniem łuku poprzecznego podeszwy i długotrwałym uciskiem palucha. Skutkami noszenia butów tego typu są: nierównomiernie rozłożony ciężar ciała, osłabienie palucha – jednego z głównych punktów podparcia, pogorszenie wytrzymałości struktur stabilizujących stopę oraz osłabienie mięśni;
  • współistnienie innych chorób i deformacji, m.in. stopy ustawionej w pronacji (pięta zwrócona jest do wewnątrz); metatarsalgii (bolesności śródstopia); uogólnionej wiotkości więzadłowa; szpotawego ustawienia pierwszej kości śródstopia; układowych chorób zapalnych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) czy łuszczyca, w których dochodzi do reumatoidalnego zapalenia błony maziowej i stopniowej destrukcji torebek stawowych;
  • kształt głowy pierwszej kości śródstopia – im głowa jest bardziej kulista, tym mniej stabilny jest staw i większe są skłonności do przemieszczeń kątowych w stawach;
  • przykurcz ścięgna Achillesa i mięśnia brzuchatego łydki – przykurcz stopy w ustawieniu końskim sprzyja zaburzeniom mechaniki stopy i przesunięciu punktów podparcia;
  • hipermobilność pierwszej kości śródstopia i stawu śródstopno-paliczkowego palucha;
  • hipermobilność pierwszego promienia w trzech płaszczyznach, sprzyjająca grzbietowemu podwichnięciu kości śródstopia względem kości klinowatej.

Zobacz film: Jak zapobiegać powstawaniu haluksów?

źródło: x-news

Bibliografia:

1. Brown D., „Sekrety ortopedii”, Urban & Partner, Wrocław 2006;

2. Stark C., „Halluks. Leczenie holistyczne bez operacji”, Kos, Katowice 2018;

3. Waldman S. D., „Atlas zespołów bólowych”, Urban & Partner, Wrocław 2009.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
49
5
Polecamy
Objawy haluksów - pierwsze i najczęstsze.
Jakie są?
Objawy haluksów - pierwsze i najczęstsze. Jakie są? TVN zdrowie
Jak rozpoznać i jak leczyć płaskostopie poprzeczne?
Jak rozpoznać i jak leczyć płaskostopie poprzeczne? Dzień Dobry TVN
Nieoperacyjne sposoby na haluksy – wkładki, aparaty korekcyjne
Nieoperacyjne sposoby na haluksy – wkładki, aparaty korekcyjne TVN zdrowie
Podpiętki – jakie wybrać na ostrogi, a jakie przyniosą ulgę zmęczonym stopom?
Podpiętki – jakie wybrać na ostrogi, a jakie przyniosą ulgę zmęczonym stopom? Dzień Dobry TVN
Komentarze (0)
Nie przegap
Migrena oczna – objawy, przyczyny, leczenie
Migrena oczna – objawy, przyczyny, leczenie
Mięso to najlepsze źródło białka, ale może być też niebezpieczne dla zdrowia. Jak bardzo mięso nam szkodzi?
Mięso to najlepsze źródło białka, ale może być też niebezpieczne dla zdrowia. Jak bardzo mięso nam szkodzi?
Jak złagodzić stres, który towarzyszy kwarantannie?
Jak złagodzić stres, który towarzyszy kwarantannie?
Oponiak mózgu - objawy, przyczyny i powikłania nowotworu
Oponiak mózgu - objawy, przyczyny i powikłania nowotworu
Zespół cieśni nadgarstka – objawy, leczenie i ćwiczenia na cieśń nadgarstka
Zespół cieśni nadgarstka – objawy, leczenie i ćwiczenia na cieśń nadgarstka
Co oznaczają nerwobóle w klatce piersiowej? Objawy, leczenie
Co oznaczają nerwobóle w klatce piersiowej? Objawy, leczenie