Polub nas na Facebooku
Czytasz: Przetoka okołoodbytnicza – przyczyny, objawy, leczenie i możliwe powikłania po operacji
menu
Polub nas na Facebooku

Przetoka okołoodbytnicza – przyczyny, objawy, leczenie i możliwe powikłania po operacji

Mężczyzna, który trzyma się za pośladki

Fot: dragana991 / gettyimages.com

Przetoka okołoodbytnicza to patologiczny, wąski, niegojący się kanał, który łączy powierzchnię skóry w okolicy odbytu ze światłem kanału odbytu lub odbytnicy. Istnieje wiele możliwych przyczyn jej powstawania, a najczęstsza to stan zapalny gruczołów okołoodbytowych.

Przetoka okołoodbytnicza może mieć różnoraką postać. Kanały mogą być proste lub kręte, z jednym bądź kilkoma otworami skórnymi, rozwidlone albo jednotorowe. Szczyt zapadalności na przetokę odbytu przypada na 4.-5. dekadę życia. Częściej stwierdza się ją u mężczyzn. Procesem diagnostyczno-terapeutycznym przetoki odbytu zajmuje się proktolog. Możliwych jest wiele metod chirurgicznego leczenia tej przypadłości.

Przetoka okołoodbytnicza – co to jest?

Przetoka okołoodbytnicza alternatywnie nazywana jest również przetoką odbytu lub odbytniczą. Definiuje się ją jako wyścielony specjalnym nabłonkiem przewód bądź kanał zlokalizowany pomiędzy skórą okolicy okołoodbytniczej (ujście zewnętrzne przetoki) a odbytnicą lub kanałem odbytu (ujście wewnętrzne przetoki). Specjaliści biorąc pod uwagę umiejscowienie przetoki względem zwieracza zewnętrznego odbytu (mięsień zamykający odbyt), wyróżnili takie podstawowe jej rodzaje: ponadzwieraczowa, przezwieraczowa, nadzwieraczowa, międzyzwieraczowa, podskórna lub podśluzówkowa. Należy nadmienić, iż najczęściej spotykane są przetoki przezzwieraczowe i międzyzwieraczowe, które stanowią blisko 95% wszystkich przypadków.

Przetoka odbytu – przyczyny powstania

Przyczyną powstania przetoki odbytu jest stan zapalny rozwijający się w gruczołach okołoodbytowych zwanych też przyodbytowymi. Struktury te położone są w przestrzeni międzyzwieraczowej. Stan zapalny bywa przeważnie spowodowany infekcją wewnątrz odbytu. Może być konsekwencją stanu zejściowego powstałego po spontanicznej perforacji ropnia okołoodbytniczego, czyli zbiornika ropy umiejscowionego w okolicy okołoodbytniczej. Innymi możliwymi przyczynami są: nieswoiste zapalenia jelit – wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna, zapalenie gruczołów potowych skóry okolicy odbytu, szczeliny odbytu, nisko położone torbiele włosowe. Przetoki okołoodbytnicze pojawiać się mogą w przebiegu chorób nowotworowych, gruźlicy, zapalenia uchyłków jelita grubego. Zmiana stanowić może też powikłanie po zabiegach proktologicznych lub ginekologicznych.

Przetoka okołoodbytnicza – objawy

Przetoka okołoodbytnicza objawia się w następujący sposób: dolegliwości bólowe w okolicy odbytu (nasilają się podczas kaszlu i defekacji), pieczenie, świąd, stale lub okresowo sączący ropą niewielki otwór (czasami może się pojawiać krew), uczucie wilgoci w okolicy krocza. W przypadku zarośnięcia się zewnętrznego i wewnętrznego otworu przetoki powstaje ropień okołoodbytniczy. Ma on postać bolesnego wygórowania skóry okolicy krocza. Często towarzyszą mu gorączka i dreszcze. Sporadycznie nie dochodzi do powstania ropnia. Literatura przedmiotu donosi o bezobjawowych przypadkach choroby określanych asymptomatycznymi.

Przetoka okołoodbytnicza – rozpoznanie i leczenie

Rozpoznanie przetoki odbytu wymaga zebrania wywiadu lekarskiego, czyli tzw. badania podmiotowego, badania przedmiotowego (konieczne badanie per rectum, czyli przez odbyt) i obrazowego – najczęściej wykonywane jest USG przez odbyt. Uwidocznienie kanału przetoki w USG wymaga podania przez jej ujście roztworu wody utlenionej. Niekiedy przeprowadza się rezonans magnetyczny miednicy. Tomografia komputerowa nie posiada dużego znaczenia w diagnostyce przetok okołoodbytniczych.

Leczenie przetoki okołoodbytniczej ma przeważnie charakter zabiegowy. Jednymi z częściej wybieranych metod są:

  • fistulektomia – wycięcie przetoki,
  • fistulotomia – rozcięcie kanału przetoki,
  • przecinanie specjalną nitką lub gumką mięśnia zwieracza zewnętrznego odbytu.

Inne sposoby leczenia chirurgicznego to zaklejanie kanału przetoki specjalnym klejem tkankowym lub zamykanie silikonowymi zatyczkami. Metody te skuteczne są tylko w przypadku prostych przetok. Wybór optymalnego rodzaju operacji zależy głównie od przebiegu kanału przetoki. Czas pełnego wyleczenia przetoki po operacji wynosi kilka tygodni. Nie ma skutecznego farmakologicznego sposobu leczenia tej choroby.

Przetoka okołoodbytnicza – powikłania po zabieg

Zabieg przetoki okołoodbytniczej jak każde postępowanie operacyjne wiąże się z ryzykiem powikłań. Najczęstsze to krwawienia śród- i pooperacyjne (w ciężkich przypadkach wymagają założenia setonu do kanału przetoki lub reoperacji), a dodatkowo uszkodzenie zwieraczy odbytu, które wiąże się z nietrzymaniem stolca i gazów. Grupą podwyższonego ryzyka tego skutku ubocznego są osoby poddawane operacjom przetok, które głęboko penetrują do miednicy mniejszej i nawrotowych.

Przetoka okołoodbytnicza – postępowanie po operacji

Postępowanie po operacji przetoki okołoodbytniczej:

  • przestrzeganie higieny okolicy odbytu,
  • wykonywanie nasiadówek,
  • dbanie o prawidłowe wypróżnienia, co zapewni dieta bogata w błonnik i spożywanie co najmniej 2 l płynów dziennie,
  • smarowanie blizny zmiękczającymi maściami,
  • zapewnienie prawidłowego składu flory jelitowej – należyta dieta, a niekiedy i zażywanie probiotyków,
  • noszenie przepuszczającej powietrze i umożliwiające wchłanianie potu bawełnianej bielizny.

Jak zbudowany jest układ pokarmowy? Odpowiedź znajdziesz w filmie:

36,6

Bibliografia:

1. A. Bochenek, M. Reicher, Anatomia człowieka: podręcznik dla studentów i lekarzy, PZWL, Warszawa 2010.

2. K. Bielecki, A. Dziki, Proktologia, PZWL, Warszawa 2000.

3. D. A. Waniczek, S. Zapotoczny, M. K. Rudzki i wsp., Doświadczenie własne w leczeniu przetok okołoodbytniczych w latach 2006-2009, [w:] „Journal of ecology and health”, 2012, 16(1), s. 35–39.

4. M. Kołodziejczak, P. Ciesielski, Powikłania po leczeniu ropni i przetok odbytu, [w:] „Nowa Medycyna”, 2016, 23(3), s. 114–126.

5. M. Kołodziejczak, B. Kowalski, Ropnie i przetoki odbytu – aktualne postępowanie diagnostyczne i terapeutyczne, „Postępy Nauk Medycznych”, 2006, 5, s. 183–187.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
51
4
Polecamy
Przetoka odbytu - przyczyny, objawy i leczenie
Przetoka odbytu - przyczyny, objawy i leczenie TVN zdrowie
Atak kamicy nerkowej - ból porównywalny do porodowego.
Jak leczyć chorobę?
Atak kamicy nerkowej - ból porównywalny do porodowego. Jak leczyć chorobę? Dzień Dobry TVN
Ginekomastia = zabieg?
Czy są inne sposoby na usuwanie ginekomastii?
Ginekomastia = zabieg? Czy są inne sposoby na usuwanie ginekomastii? Dzień Dobry TVN
Na czym polega fistulografia?
Czym jest przetoka odbytu i zęba?
Na czym polega fistulografia? Czym jest przetoka odbytu i zęba? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czerwone oczy (zespół czerwonego oka) – przyczyny, domowe sposoby, leczenie
Czerwone oczy (zespół czerwonego oka) – przyczyny, domowe sposoby, leczenie
Owoce cytrusowe – rodzaje i właściwości. Jak myć owoce cytrusowe? Czy można jeść cytrusy w ciąży?
Owoce cytrusowe – rodzaje i właściwości. Jak myć owoce cytrusowe? Czy można jeść cytrusy w ciąży?
Angina Plauta-Vincenta: co to za choroba? Leczenie i objawy
Angina Plauta-Vincenta: co to za choroba? Leczenie i objawy
Gorączka a karmienie piersią - sposoby na zbicie temperatury u naturalnie karmiącej matki
Gorączka a karmienie piersią - sposoby na zbicie temperatury u naturalnie karmiącej matki
Wanilia – zastosowanie w formie przyprawy, właściwości lecznicze
Wanilia – zastosowanie w formie przyprawy, właściwości lecznicze
Łojotokowe zapalenie skóry u niemowląt – kosmetyki, pielęgnacja
Łojotokowe zapalenie skóry u niemowląt – kosmetyki, pielęgnacja