Polub nas na Facebooku
Czytasz: Próchnica zębów u dzieci – przyczyny, konsekwencje i leczenie

Próchnica zębów u dzieci – przyczyny, konsekwencje i leczenie

Zainteresował Cię ten artykuł?
Pierwsza wizyta dziecka u dentysty

Fot: aywan88 / gettyimages.com

Próchnica u dzieci dotyczy zwłaszcza zębów trzonowych. Proces chorobowy znacznie częściej rozwija się w obrębie zębów szczęki niż żuchwy. Może się pojawić już na zębach mlecznych, a mimo to wizyty u stomatologa po wyrżnięciu pierwszych zębów uważane są za fanaberie.

Choroba próchnicowa może się rozwinąć u ludzi w różnym wieku, ale ryzyko jej wystąpienia jest największe u dzieci. Próchnica zębów w tej grupie stanowi poważny problem zdrowotny. Wczesne wykrycie jej ognisk pozwala na odwrócenie procesu demineralizacji szkliwa i zapobiega uszkodzeniu głębszych partii zęba. Dobra higiena jamy ustnej, właściwa dieta i regularne wizyty stomatologiczne są kluczowymi czynnikami w utrzymaniu zdrowego uzębienia u dziecka.

Czym jest próchnica zębów?

Próchnica zębów to proces patologiczny polegający na miejscowym odwapnieniu i rozpadzie tkanek twardych zęba z następczym ubytkiem, nazywanym ubytkiem próchnicowym. Początek próchnicy u dzieci może mieć miejsce już w pierwszym roku życia, po wyrżnięciu pierwszych zębów mlecznych. Najczęściej jednak problem dotyczy najmłodszych między 2 a 4 rokiem życia. Jest to tzw. próchnica wczesnego dzieciństwa. Nazywana bywa także próchnicą butelkową lub smoczkową u dzieci. W przypadku zębów stałych próchnica dotyczy przeważnie osób w wieku 6 lat.

Przyczyny próchnicy zębów u dzieci

Problem próchnicy zębów u dzieci jest determinowany wieloczynnikowo. Odpowiada za niego zwłaszcza słaby poziom zmineralizowania zarówno zębów mlecznych, jak i niedojrzałych zębów stałych. Podłoża choroby należy ponadto upatrywać w częstych zaniedbaniach higienicznych i nieprawidłowych nawykach żywieniowych w postaci diety wysokocukrowej. Wśród przyczyn próchnicy u dzieci wymienia się także budowę anatomiczną sprzyjającą zaleganiu resztek pokarmu – głębokie bruzdy i szczeliny, nieprawidłowo osadzone zęby. Ponadto wiele dzieci ma problemy z prawidłowym oczyszczaniem zębów.

Na rozwój próchnicy wpływa obecność bakterii kwasotwórczych i węglowodanów niszczących szkliwo. Bakterie wywołujące próchnicę mogą pochodzić od matki. Przenoszą się na zęby dziecka przez bliski kontakt – pocałunki, czyszczenie smoczków przez wkładanie ich do własnych ust i używanie tych samych sztućców. Nierzadko za przyczynę próchnicy u dzieci stwierdza się indywidualną i rozwojową skłonność do odwapnienia, czyli podatność tkanek zęba na uszkodzenie. Niektórzy badacze podkreślają związek między karmieniem naturalnym a występowaniem wczesnych zmian próchnicowych u dzieci.

Rodzice powinni zwrócić większą uwagę na wczesne i konsekwentne wdrażanie działań higienicznych w obrębie jamy ustnej niemowląt i małych dzieci. Stwierdzono ponadto, że karmienie butelką w nocy i stosowanie smoczków przyczynia się do blokowania przepływu śliny i w konsekwencji do rozwoju próchnicy wczesnej.

Konsekwencje próchnicy zębów

Próchnica zębów jest częstym schorzeniem jamy ustnej, które pociąga za sobą poważne skutki i znaczne koszty. Liczne badania donoszą, że próchnica zębów mlecznych u małych dzieci ma istotny wpływ na jej późniejsze wystąpienie w uzębieniu stałym. Nieleczone zmiany próchnicowe na zębach mlecznych znajdujących się w sąsiedztwie z zębami stałymi często są przyczyną szerzenia się choroby. Próchnica dziecięca ma ostry przebieg i może szybko doprowadzić do destrukcji twardych tkanek i powikłań w obrębie miazgi. Może dojść do uszkodzenia zawiązków zębów stałych, w konsekwencji czego może się rozwinąć hipoplazja szkliwa i zdeformowanie korony. Bardzo zaawansowana próchnica niejednokrotnie wymaga leczenia kanałowego. Zmiany mogą skutkować martwymi zębami i ich przedwczesną utratą.

Leczenie próchnicy u dzieci

Najczęstszą metodą wykrywania zmian jest metoda wizualna. Leczenie próchnicy u małych dzieci jest bezpośrednio związane z profilaktyką. Wielu badaczy wskazuje na konieczność prowadzenia programów profilaktyczno-edukacyjnych skierowanych zarówno do dzieci, jak i ich rodziców.

Podstawę zapobiegania próchnicy u dzieci stanowi przestrzeganie zasad higieny jamy ustnej. Należy stosować adekwatne do wieku przybory i środki higieny jamy ustnej. Duże znaczenie ma opanowanie właściwej techniki czyszczenia zębów i odpowiednio częste podejmowanie tej czynności (co najmniej dwukrotnie w ciągu doby, a najlepiej po każdym posiłku i przekąsce). Trzeba pamiętać o racjonalnym odżywianiu. Należy ograniczyć spożycie pokarmów i napojów bogatych w cukry proste. Z kolei duże znaczenie ma dostarczanie prawidłowych ilości witamin A i D, które determinują kształtowanie tkanek zęba. Nie bez znaczenia jest uzupełnianie związków fluoru. W tym celu można przeprowadzić lakierowanie zębów, czyli fluoryzację kontaktową. Polega ona na pokryciu zębów warstwą preparatu zawierającego związek fluoru. Zabieg ten przyspiesza dojrzewanie i twardnienie szkliwa. Dziecko można poddać zabiegom lapisowania, czyli impregnacji zaatakowanych próchnicą zębów mlecznych za pomocą azotanu srebra czy lakowania, które polega na pokryciu uszczelniaczem dentystycznym (lakiem) bruzd, szczelin i zagłębień.

Warto przeprowadzić usuwanie kamienia nazębnego i dbać o wczesne i szybkie leczenie zmian. Ostatecznością powinno być usunięcie zajętych przez próchnicę zębów. Przedwczesne pozbycie się zniszczonych próchnicą zębów mlecznych jest podłożem do rozwoju wad zgryzu, zaburzeń w rozwoju mowy czy upośledzenia funkcji żucia.

Zobacz film: Jak prawidłowo dbać o zęby? Źródło: Stylowy Magazyn.

Bibliografia:

1. Sołtan E., Herman K., Jankowska K., Kowalczyk−Zając M., Ocena stanu uzębienia u 4–5−letnich dzieci wrocławskich, „Dental and Medical Problems”, 2004, 41(3), s. 423–426.

2. Stodolak A., Fuglewicz A., Zapobieganie próchnicy zębów u dzieci i młodzieży oraz promocja zdrowia jamy ustnej – rola pracowników służby zdrowia, „Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu”, 2014, 20(1), s. 76–81.

3. Lewicka-Rabska A., Felińczak A., Gerreth K., Karmienie piersią a próchnica u niemowląt i małych dzieci – przegląd piśmiennictwa, „DENTAL FORUM”, 2015, XLIII(1), s. 61-64.

4. Szczepańska J., Daszkowska M., Hilt A., Marczuk-Kolada G., Zalecenia higieniczne w obrębie jamy ustnej dla dzieci i młodzieży, „Nowa Stomatologia”, 2015, 20(3), s. 125-130.

5. Turska-Szybka A., Grudziąż-Sękowska J., Olczak-Kowalczyk D., Czynniki ryzyka próchnicy wczesnego dzieciństwa i indywidualna ocena poziomu ryzyka na podstawie CAMBRA, „Nowa Stomatologia”, 2011, 3, s. 119-127.

6. Adamowicz-Klepalska B., Profilaktyka próchnicy zębów u dzieci, „Pediatria Polska”, 2009, 84(6), s. 511-516.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
0
0
Komentarze (0)
Nie przegap
Nadciśnienie tętnicze a zaburzenia erekcji - czy to ma związek? Wszystko, co musicie wiedzieć o nadciśnieniu
Nadciśnienie tętnicze a zaburzenia erekcji - czy to ma związek? Wszystko, co musicie wiedzieć o nadciśnieniu
Pudding chia – składniki i przepis. Wartość odżywcza i właściwości nasion chia
Pudding chia – składniki i przepis. Wartość odżywcza i właściwości nasion chia
Ejakulacja – damskie wytryski, brak wytrysku, ejakulacja przedwczesna
Ejakulacja – damskie wytryski, brak wytrysku, ejakulacja przedwczesna
Apteczka samochodowa – czy jest obowiązkowym wyposażeniem auta?
Apteczka samochodowa – czy jest obowiązkowym wyposażeniem auta?
Medycyna podróży. Wszystko, co musisz wiedzieć przed wyjazdem na wakacje
Medycyna podróży. Wszystko, co musisz wiedzieć przed wyjazdem na wakacje
Nowa choroba psychiczna na liście WHO. W Polsce chorych jest ponad 2 miliony!
Nowa choroba psychiczna na liście WHO. W Polsce chorych jest ponad 2 miliony!