Polub nas na Facebooku
Czytasz: Poizometryczna relaksacja mięśni (PIR) – metodyka ćwiczenia, mechanizm działania, efekty, wskazania

Poizometryczna relaksacja mięśni (PIR) – metodyka ćwiczenia, mechanizm działania, efekty, wskazania

fizjoterapeuta ćwiczy rozciąganie mięśni gorsetu u kobiety

Fot. FG Trade / Getty Images

Poizometryczna relaksacja mięśni to rodzaj ćwiczenia ruchowego, pozwalający uzyskać poprawę zakresu ruchu w stawie poprzez metodyczne rozluźnianie i rozciąganie przykurczonych ścięgien i mięśni, bez użycia redresji, czyli siłowej i bolesnej mobilizacji tkankowej.

Relaksacja poizometryczna pozwala osiągnąć neutralne napięcie mięśni i optymalną długość ich włókien, co wykorzystywane jest w leczeniu zespołów bólowych układu ruchu, zwyrodnieniach czy zaburzeniach napięcia neuromięśniowego. Poizometryczna relaksacja może być prowadzona samodzielnie po precyzyjnym opanowaniu metodyki ćwiczenia lub z pomocą terapeuty.

PIR – poizometryczna relaksacja mięśni

Poizometryczna relaksacja mięśni (PIR) to jedna z technik fizjoterapii wykorzystująca zjawisko pobudzenia i hamowania mięśniowego, prowadząca do zmniejszenia napięcia występującego w danym mięśniu lub grupie mięśni oraz optymalizacji długości ich włókien. PIR polega na bezbolesnym rozciąganiu przykurczów mięśniowo-stawowych, w celu ich odciążenia i poprawy elastyczności układu ruchu. Za pomocą specjalnej sekwencji ruchów i napięć stosunkowo szybko osiąga się zamierzone efekty. Poprzez dobór pozycji wyjściowej i modyfikacje metodyki ćwiczenia poizometryczna relaksacja mięśni z powodzeniem wykorzystywana jest również w treningu bolesnych punktowych zmian w miejscu przejścia brzuśca mięśnia w ścięgna, czyli w wyciszeniu punktów spustowych.

Polecamy: Ćwiczenia oddechowe relaksacyjne, w rehabilitacji, dla dzieci i na emisję głosu

Poizometryczna relaksacja mięśni – metodyka ćwiczenia

W celu rozciągnięcia mięśnia bez wywoływania dolegliwości bólowych i narażania struktur na mikrouszkodzenia należy zwrócić szczególną uwagę na poprawną metodykę ćwiczenia PIR. Sekwencja relaksacji poizometrycznej wymaga określonej kolejności:

  • powolne rozciąganie mięśnia do granicy ich rozciągliwości bez przekraczania progu bólu, czyli do momentu odczuwania początku oporu tkankowego; osiągnięcie wrażenia bólowego podczas rozciągania oznacza zbyt duży zakres wyjściowy, wówczas należy cofnąć ruch;
  • stabilizacja odcinka w osiągniętej pozycji;
  • próba wykonania ruchu w powrotną stronę, czyli przeciwko umiarkowanemu oporowi stawianemu przez terapeutę w sposób prowadzący do równowagi czynnościowej, a nie siłowej rywalizacji, gdzie dochodzi do izometrycznego napięcia mięśni, tzn. podwyższenia potencjału mięśnia bez skrócenia jego długości, czyli bez ruchu; stan napięcia utrzymać 8–10 s; ten etap zaleca się wykonywać na powolnym wdechu;
  • relaksacja mięśnia z powolnym wydechem, który dodatkowo wzmacnia efekt odprężenia organizmu po wysiłku z trwającą stabilizacją trenowanego odcinka, czyli bez zmiany pozycji stawu i długości mięśnia;
  • ustanowienie nowej bariery zakresu ruchu poprzez powolne zwiększenie zakresu ruchu w stawie, czyli wykonanie ruchu biernego ćwiczonym zespołom tkankowym w kierunku rozciągania lub wykonania ruchu czynnego przez pacjenta poprzez krótkie napięcie mięśni antagonistycznych, czyli przeciwstawnych do rozciąganych mięśni.

Cykl „rozciąganie – opór – rozciąganie” zaleca się powtarzać 3–5 razy w jednej serii. Relaksacja poizometryczna mięśni może przebiegać również w zmodyfikowany sposób, np. według techniki „napinanie – rozluźnianie – rozciąganie”, gdzie skurcz izometryczny trwa ok. 8 s, a faza rozluźniania z biernym rozciąganiem i przytrzymaniem w granicy możliwości rozciąganych tkanek.

Polecamy: Ćwiczenia na rozciąganie kręgosłupa. Jakie rozciągać kręgosłup lędźwiowy, piersiowy i szyjny?

Zobaczcie, jak powinno się dbać o kręgosłup:

Zobacz film: Jak dbać o kręgosłup? Źródło: 36,6

Poizometryczna relaksacja mięśni – przykład ćwiczenia na przykurcz zgięciowy nadgarstka:

  • przedramię w pozycji neutralnej na kozetce;
  • bierne uzyskanie największego zakresu ruchu w stawie i utrzymanie pozycji;
  • terapeuta stawia opór od strony wewnętrznej dłoni, pacjent napiera na opór, czyli próbuje wykonać ruch zgięcia w celu zmęczenia przykurczonych mięśni;
  • po 10 s pacjent rozluźnia mięśnie, a terapeuta biernie prostuje nadgarstek, ustalając jego nowy zakres ruchu.

Jak działa relaksacja poizometryczna?

PIR opiera się na fizjologicznych mechanizmach zachodzących w mięśniach podczas ich pracy, tzw. odruchu na rozciąganie, oznaczającym zabezpieczające, automatyczne napinanie się mięśnia w momencie zagrożenia uszkodzeniem z nadmiernego rozciągnięcia. Istotą PIR jest rozluźnienie grupy antagonistów jeszcze przed rozciąganiem z wykorzystaniem zjawiska zmęczenia ich włókien, powstałego w trakcie napięcia izometrycznego, co skutkuje ich rozgrzaniem, rozluźnieniem i podatnością na rozciąganie.

Polecamy: Czym jest rolowanie mięśni? Zasady, technika, rolowanie mięśni kręgosłupa

Wskazanie do PIR

Poizometryczna relaksacja mięśni wskazana jest w celu:

  • walki z bólem i zaburzeniami czynnościowymi mięśni, pourazowymi i przeciążeniowymi układu ruchu;
  • przywrócenia prawidłowej długości, elastyczności i napięcia przykurczonych mięśni oraz właściwej gry stawowej;
  • odzyskania pełnego zakresu ruchu w stawie;
  • usprawnienia kurczliwości włókien mięśniowych oraz przepływu krwi i limfy w naczyniach włosowatych w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu tlenu i składników odżywczych, a także sprawnego usuwania zbędnych produktów przemiany materii i wymiany gazowej;
  • zapobiegania zaburzeniom czucia głębokiego i normalizacji proprioreceptywności.

Bibliografia:

  1. Magiera L. „Leksykon masażu i terminów komplementarnych”, wyd. 2, Wydawnictwo Bio-Styl, Kraków 2008.
  2. Dumas I. „Metodyka i technika ćwiczeń leczniczych w kinezyterapii. Podręcznik dla studentów fizjoterapii”, wyd. 1., Wydawnictwo: Medpharm Polska, Wrocław 2013.
Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
1
0
Polecamy
Trening TRX – każdy może poczuć się jak komandos
Trening TRX – każdy może poczuć się jak komandos Dzień Dobry TVN
Ćwiczenia na kręgosłup szyjny, lędźwiowy i piersiowy – kiedy i jak je wykonywać?
Ćwiczenia na kręgosłup szyjny, lędźwiowy i piersiowy – kiedy i jak je wykonywać? Dzień Dobry TVN
Istota masażu tkanek głębokich oraz jego zastosowanie                                           
Istota masażu tkanek głębokich oraz jego zastosowanie                                            TVN zdrowie
Ćwiczenia synergistyczne – oddziaływanie na organizm, efektywność, wskazania i przeciwwskazania
Ćwiczenia synergistyczne – oddziaływanie na organizm, efektywność, wskazania i przeciwwskazania TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Ekologiczne mycie i sprzątanie, czyli sposoby na ograniczenie środków chemicznych
Ekologiczne mycie i sprzątanie, czyli sposoby na ograniczenie środków chemicznych Materiał sponsorowany
Kawa - dlaczego warto ją pić i jaki ekspres wybrać?
Kawa - dlaczego warto ją pić i jaki ekspres wybrać? Materiał sponsorowany
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Małe AGD, które warto mieć w domu
Małe AGD, które warto mieć w domu Materiał sponsorowany
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Smog latem. Jak się przed nim chronić?
Smog latem. Jak się przed nim chronić? Materiał sponsorowany