Polub nas na Facebooku
Czytasz: Płaty mózgu – krótki opis płata czołowego, ciemieniowego, skroniowego, potylicznego

Płaty mózgu – krótki opis płata czołowego, ciemieniowego, skroniowego, potylicznego

Mózg - przekrój mózgu, budowa ludzkiego mózgu.

fot. rapideye / Getty Images

Wyróżniamy następujące płaty mózgu: czołowy, ciemieniowy, skroniowy, potyliczny. Każdy z nich występuje parzyście i odpowiada za odrębne funkcje. Razem tworzą największą część mózgu, czyli kresomózgowie, które nadzoruje większość umysłowych i fizycznych czynności wykonywanych przez człowieka.

Ludzki mózg uważa się za najważniejszy organ i określa mianem swoistego centrum dowodzenia całym organizmem. Jedną z największych jego składowych jest kresomózgowie, które z lewej i prawej strony podzielone zostało na cztery płaty mózgu. Najbardziej z przodu zlokalizowane są płaty czołowe. Bezpośrednio za nimi znajdują się płaty ciemieniowe. Skrajnie z tyłu położone są płaty potyliczne. Z kolei płaty skroniowe umiejscowione są poniżej płatów ciemieniowych i czołowych.

Czy mózg można trenować? Odpowiedź na filmie:

Zobacz film: Czy mózg można trenować? Źródło: 36,6

Płaty mózgu – jakie są?

Wszystkie płaty mózgowe stanowią parzystą część kresomózgowia (z łac. telencephalon), czyli największej części mózgowia, która skupia ponad połowę komórek nerwowych, tzw. neuronów. Kresomózgowie składa się z dwóch półkul mózgowych, które oddzielone są podłużną szczeliną. Powstało z przedniej części przodomózgowia (z łac. prosencephalon) podczas 5. tygodnia rozwoju zarodkowego. Wymienia się następujące płaty mózgu:

  • czołowy,
  • ciemieniowy,
  • skroniowy,
  • potyliczny.

Płaty mózgu - za co odpowiadają?

Płaty mózgu pełnią odrębne funkcje. Za co odpowiadają poszczególne płaty mózgu?

  • Płat czołowy - podzielony został na powierzchnię górno-boczną, przyśrodkową i podstawną. W płacie czołowym zlokalizowane jest pierwotne pole ruchowe. Znajduje się ono tuż przed środkową bruzdą. Występują w nim tzw. komórki Betza, które kontrolują aktywność mięśni szkieletowych. W tym miejscu zapoczątkowana zostaje dowolna czynność ruchowa. Dodatkowo zdecydowana część osobowości, rozumowanie, spontaniczność myślenia, pomysłowość, umiejętność rozwiązywania problemów są funkcjami umiejscowionymi w płacie czołowym. Płat ten odpowiada także za: konformizm społeczny, takt, przewidywanie konsekwencji działań, wolę działania, podejmowanie decyzji, myślenie, planowanie, pamięć, ocenę sytuacji i emocji. Uszkodzenie płata czołowego objawiać się może: zmianami nastroju, niestabilnością emocjonalną, zaburzeniami koncentracji, brakiem spontaniczności.
  • Płat skroniowy - podzielony został na powierzchnię boczną, którą tworzą górny, środkowy i dolny zakręt skroniowy oraz powierzchnię brzuszno-przyśrodkową, złożoną z zakrętu wrzecionowatego i przyhipokampowego. Płat skroniowy odpowiada zwłaszcza za odbiór i monitorowanie wrażeń słuchowych, mowę, analizę zapachów, rozpoznawanie obiektów, pamięć werbalną, słuch muzyczny, zapamiętywanie, wrażenia dźwiękowe. Uszkodzenie płata skroniowego doprowadzić może do: zaburzenia zachowań seksualnych, problemów z rozumieniem mowy, zaburzenia słuchu, percepcji dźwięków, problemów z przypominaniem i kontrolowaniem zachowań agresywnych, zaburzenia uwagi wybiórczej wobec bodźców wzrokowych i słuchowych, problemów z kategoryzacją danych werbalnych i rozpoznawaniem obiektów czy twarzy.
  • Płat ciemieniowy - podzielony został na powierzchnię górno-boczną i przyśrodkową. W obrębie pierwszej z nich wyróżnione zostały: bruzda zaśrodkowa i śródciemieniowa, płacik ciemieniowy górny i dolny, zakręt zaśrodkowy, kątowy i nadbrzeżny. Z kolei w skład powierzchni przyśrodkowej wchodzą: płacik okołośrodkowy, bruzda ciemieniowo-potyliczna, przedklinek. Ciemieniowe płaty mózgu i ich funkcje to: główne miejsce odbioru informacji czuciowych i pochodzących z innych części ciała., wyobrażenie i świadomość położenia ciała, trójwymiarowe postrzeganie przedmiotów i orientacja przestrzenna. Płat ciemieniowy odpowiada za: celowe ruchy, umiejscowienie wrażeń czuciowych, rozpoznawanie ruchu, rozumienie pojęć geometrycznych i abstrakcyjnych oraz języka symbolicznego, czucie dotyku, bólu, temperatury, integrację czucia i wzroku oraz ruchu i wzroku. W obrębie płata ciemieniowego zlokalizowane są następujące ośrodki czynnościowe: pierwszo- i drugorzędowa kora czuciowa, kora asocjacyjna ciemieniowa i ciemieniowo-skroniowo-potyliczna. Uszkodzenie płata ciemieniowego objawiać się może: brakiem podzielności uwagi, trudnościami w orientacji przestrzennej, problemami z czytaniem, zaburzeniami osobowości, niezdolnością do nazwania obiektu, odróżnienia kierunków, skupiania wzroku, celowego działania wymagającego ruchu, trudnościami w łączeniu wrażeń wzrokowych w całość, liczeniu, rysowaniu i konstruowaniu obiektów.
  • Płat potyliczny - podzielony został na powierzchnię górno-boczną i przyśrodkową. W obrębie pierwszej z nich wyróżnione zostały takie struktury, jak: zakręt potyliczny górny i środkowy, bruzda potyliczna górna i dolna. Z kolei w skład powierzchni przyśrodkowej wchodzą: klinek, bruzda ciemieniowo-potyliczna i ostrogowa, zakręt językowaty, czyli potyliczno-skroniowy przyśrodkowy. Płat potyliczny odpowiada za widzenie, skojarzenia wzrokowe, analizę ruchu, kształtu, koloru i głębi. W płacie tym zlokalizowane zostały następujące ośrodki czynnościowe: pierwszo-, drugo- i trzeciorzędowa kora wzrokowa, kora asocjacyjna ciemieniowo-skroniowo-potyliczna. Uszkodzenie płata potylicznego skutkować może problemami z pisaniem i/lub czytaniem oraz w rozpoznawaniu symboli, ruchu obiektu, słów pisanych, kolorów, rysunków, znaków. Dodatkowo objawiać się może niedokładnym widzeniem, halucynacjami wzrokowymi i widzeniem aureoli. Nierzadko pojawić się mogą także problemy z umiejscowieniem widzianych przedmiotów.

Bibliografia:

1. Krechowiecki A., Czerwiński F., Zarys anatomii człowieka, Szczecin, PZWL, 2004.

2. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka – Tom IV: Układ nerwowy ośrodkowy, Warszawa, PZWL, 2000.

3. Longstaff A., Krótkie wykłady. Neurobiologia. Warszawa, PWN, 2002.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
4
0
Polecamy
Co to są emocje? Jakie są rodzaje emocji?
Co to są emocje? Jakie są rodzaje emocji? Dzień Dobry TVN
Jak działa hipnoza? Co to jest hipnoza regresyjna? Czy hipnoza na odchudzanie to dobry pomysł?
Jak działa hipnoza? Co to jest hipnoza regresyjna? Czy hipnoza na odchudzanie to dobry pomysł? Dzień Dobry TVN
Płat skroniowy – gdzie jest zlokalizowany i za co odpowiada?
Płat skroniowy – gdzie jest zlokalizowany i za co odpowiada? TVN zdrowie
Płat ciemieniowy – co powoduje uszkodzenie i czym spowodowany jest ból w jego okolicy?
Płat ciemieniowy – co powoduje uszkodzenie i czym spowodowany jest ból w jego okolicy? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Małe AGD, które warto mieć w domu
Małe AGD, które warto mieć w domu Materiał sponsorowany
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Smog latem. Jak się przed nim chronić?
Smog latem. Jak się przed nim chronić? Materiał sponsorowany
Ekologiczne mycie i sprzątanie, czyli sposoby na ograniczenie środków chemicznych
Ekologiczne mycie i sprzątanie, czyli sposoby na ograniczenie środków chemicznych Materiał sponsorowany
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?