Polub nas na Facebooku
Czytasz: Ośrodkowy układ nerwowy – anatomia i funkcje
menu
Polub nas na Facebooku

Ośrodkowy układ nerwowy – anatomia i funkcje

Komórki nerwowe

Fot: alxpin / gettyimages.com

Ośrodkowy układ nerwowy to naczelny system nadzorujący pracę organizmu człowieka. Wszystkie czynności, zmysły, emocje, bicie serca czy oddychanie i zachowanie świadomości są upośledzone, gdy dochodzi do jego uszkodzenia.

Ośrodkowy układ nerwowy obejmuje mózgowie i rdzeń kręgowy. Dodatkowo dzieli się mózgowie pod kątem czynnościowym na mózg, pień mózgu i móżdżek. Ośrodkowy układ nerwowy jest najbardziej wykształconym mózgowiem spośród wszystkich kręgowców. Ponadto biorąc pod uwagę procesy rozwojowe, ośrodkowy układ nerwowy dzieli się na kresomózgowie, czyli mózg, a także pień mózgu obejmujących międzymózgowie, śródmózgowie, tyłomózgowie.

Ośrodkowy układ nerwowy – anatomia

Mózg jest bardzo skomplikowaną strukturą. Anatomia mózgu obejmuje:

  • wyspę,
  • hipokamp,
  • węchomózgowie,
  • jądra podstawne,
  • istotę białą półkul,
  • komory boczne,
  • ciało modzelowate,
  • spoidła dziobowe,
  • sklepienie,
  • blaszkę krańcową.

Zewnętrzną warstwę mózgu stanowi kora mózgu. Dzieli się ją umownie na płaty – czołowy, ciemieniowy, skroniowy i potyliczny. Ponadto na powierzchni kory mózgu wyróżnia się liczne zakręty i bruzdy. Wyspa to parzysta struktura lokalizują, a się na dnie dołu bocznego mózgu. Podrażnienie przedniej części wyspy powoduje halucynacje smakowe, węchowe, zaburzenia autonomiczne. Tylna część wyspy jest związana ze słuchem. Jądra podstawne stanowią pojedyncze skupienia istoty szarej mózgu. Ich uszkodzenie wiąże się z zaburzeniami postawy, spowolnieniem ruchowym, niezdolnością do wykonywania podstawowych czynności, a także drżeniem kończyn lub całego ciała. Komory boczne to przestrzenie w mózgu.

Dalej wyróżnia się w ośrodkowym układzie nerwowym wzgórzomózgowie, podwzgórze, komorę trzecią i niskowzgórze, móżdżek, śródmózgowie oraz most i rdzeń przedłużony, przechodzący ku dołowi w rdzeń kręgowy. Ostatnie trzy struktury określane są mianem pnia mózgu.

Ośrodkowy układ nerwowy – uszkodzenie pnia mózgu

Choroby ośrodkowego układu nerwowego mogą dawać różny obraz kliniczny ze względu na zróżnicowanie funkcji jakie pełnią poszczególne obszary w mózgu. Zasięg zmian patologicznych również wpływa na nasilenie objawów. Bardzo niebezpieczne może okazać się uszkodzenie pnia mózgu, które najczęściej ma podłoże naczyniowe. W wyniku uszkodzenia tętnicy kręgowej bądź jednej z gałęzi tętnicy kręgowej może rozwinąć się zespół rdzeniowy przyśrodkowy lub boczny (niedowład połowiczy, zaburzenia czucia proprioceptywnego, porażenie języka, oczopląs, wymioty). W przypadku niedrożności tętnicy podstawnej bądź jej gałęzi mogą wystąpić zespoły dolne, środkowe bądź górne mostu (utrata smaku, zawroty głowy, ataksja kończyn, porażenia mięśni, śpiączka). Uszkodzenie pnia mózgu w przebiegu niewydolności kręgowo-podstawnej może powodować połowicze zniesienie czucia po przeciwnej stronie ciała. Jeśli uszkodzenie pnia mózgu obejmie ośrodki autonomiczne, dochodzi do zgonu.

Jak działa i jak jest zbudowany układ nerwowy? Dowiesz się tego z filmu:

Zobacz film: Budowa i funkcje układu nerwowego. Źródło: 36,6.

Ośrodkowy układ nerwowy – rdzeń kręgowy

Rdzeń kręgowy mieści się w kanale kręgowym kręgosłupa. Z rdzeniem kręgowym łączą się korzenie brzuszne i grzbietowe, tworząc segmenty rdzenia kręgowego:

  • segmenty szyjne (8 par nerwów szyjnych);
  • segmenty piersiowe (12 par nerwów piersiowych);
  • segmenty lędźwiowe (5 par nerwów lędźwiowych);
  • segmenty krzyżowe (5 par nerwów krzyżowych);
  • segmenty guziczne (1-3 pary nerwów krzyżowych).

Ośrodkowy układ nerwowy – funkcje

Ośrodkowy układ nerwowy to struktura pełniąca nieskończenie wiele funkcji. Każdy bodziec, każdy zmysł, ruch, emocje są możliwe właśnie dzięki ośrodkowemu układowi nerwowemu (OUN). Każdy obszar OUN pełni wyspecjalizowane funkcje. Na przykład w płacie potylicznym znajduje się ośrodek wzroku, w skroniowym mieści się ośrodek słuchu. Móżdżek odpowiada za równowagę i koordynację ruchową. Pień mózgu posiada ośrodki koordynujące oddech, pracę serca, czyli podstawowe funkcje życiowe. Ośrodkowy układ nerwowy odbiera informacje z obwodowego układu nerwowego, przetwarza je i wysyła dalej na obwód, dzięki czemu można wykonywać ruch czy odbierać wrażenia czuciowe.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
5
0
Polecamy
Otępienie - co to jest? Rodzaje, objawy i leczenie
Otępienie - co to jest? Rodzaje, objawy i leczenie Dzień Dobry TVN
Leczenie raka. Jakie są sposoby leczenia nowotworu?
Leczenie raka. Jakie są sposoby leczenia nowotworu? Dzień Dobry TVN
Budowa i funkcje układu nerwowego
Budowa i funkcje układu nerwowego TVN zdrowie
Jądro soczewkowate – co to jest, jakie pełni funkcje?
Jądro soczewkowate – co to jest, jakie pełni funkcje? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Czym jest detektor tętna płodu i jak działa? Od kiedy można go używać?
Czym jest detektor tętna płodu i jak działa? Od kiedy można go używać?
Pierwszy rok w przedszkolu? Zobacz, jak uchronić dziecko przed infekcjami
Pierwszy rok w przedszkolu? Zobacz, jak uchronić dziecko przed infekcjami Materiał sponsorowany
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?