Polub nas na Facebooku
Czytasz: Osobowość schizoidalna - przyczyny, objawy i leczenie zaburzenia

Osobowość schizoidalna - przyczyny, objawy i leczenie zaburzenia

Zainteresował Cię ten artykuł?
NAN

Fot: jandruk / fotolia.com

Osobowość schizoidalna to typ osobowości cechujący się zaburzeniami charakteru i zachowania w obszarze funkcjonowania społecznego. Osoby schizoidalne mają problem z wyrażaniem emocji i unikają bliskich relacji interpersonalnych. Nie odczuwają jednak z tego powodu dyskomfortu.

Ludzie z osobowością schizoidalną wycofują się z kontaktów emocjonalnych i społecznych, ograniczają je do niezbędnego minimum, ponieważ uznają je za niepotrzebne. Źródłem satysfakcji może być dla nich praca (niewymagająca umiejętności społecznych) czy samotnicze hobby - nigdy relacje międzyludzkie. Emocjonalny dystans nie oznacza, że osoby schizoidalne są pozbawione uczuć. Przeciwnie, zwykle są to ludzie o bogatym wnętrzu, dużej wrażliwości i zdolności introspekcji. Nie potrafią jedynie okazywać swoich przeżyć, a przekonanie, że nie zostaną zrozumiani przez otoczenie, skutecznie zniechęca ich do podejmowania jakichkolwiek prób w tym kierunku.

Przyczyny rozwoju osobowości schizoidalnej

Zaburzenia schizoidalne mogą mieć podłoże genetyczne. Występują często u osób, których najbliżsi krewni cierpią na schizofrenię lub zaburzenia schizotypowe. Inną biologiczną przyczyną rozwoju osobowości schizoidalnej bywają ogniskowe anomalie w mózgu w obrębie układu limbicznego lub układu siatkowatego odpowiedzialnego za poziom aktywacji.

Osobowość schizoidalna może ukształtować się w procesie wychowania, wskutek deficytu miłości czy przesadnego rygoryzmu. Dziecko, które czuje się niekochane, nieakceptowane, odtrącane, reaguje wycofaniem i zamknięciem w swoim świecie. Sytuacja pogłębia się w kontaktach rówieśniczych (w przedszkolu, w szkole), kiedy młody człowiek stroni od relacji, a jego zachowanie spotyka się z niezrozumieniem, odrzuceniem, co pogłębia alienację. Brak stymulacji interpersonalnej nasila zaburzenia w zakresie funkcjonowania społecznego. Uczniowie z takim problemem mogą cechować się wysoką inteligencją, a mimo to uzyskiwać wyniki poniżej normy, ponieważ mają kłopot z prezentacją wyuczonej wiedzy. To także utwierdza ich w poczuciu niezrozumienia i odosobnienia.

Osobowość schizoidalna - objawy

Osobowość schizoidalna najwyraźniej objawia się w relacji z innymi ludźmi. Ludzie z tego typu zaburzeniem unikają kontaktów społecznych. Wszelkie formy bliskości są dla nich powodem stresu i wzbudzają dyskomfort. Dlatego osoby schizoidalne preferują relacje, które nie wymagają emocjonalnego zaangażowania. Wybierają samotność i zajęcia, w których mogą działać całkowicie samodzielnie. Nie szukają przyjaciół ani stałych partnerów.

Osoby schizoidalne mają spłyconą ekspresję emocjonalną. Ich ograniczona umiejętność wyrażania uczuć dotyczy zarówno radości, przyjaźni, jak i złości, niechęci. Typ schizoidalny cechuje się też umiarkowaną zdolnością odczuwania przyjemności (anhedonia) i brakiem poczucia humoru. Emocjonalny chłód idzie w parze z brakiem empatii. Człowiek z osobowością schizoidalną jest pochłonięty własnymi przemyśleniami i światem wewnętrznych przeżyć. Pozostaje niewrażliwy na bodźce płynące z otoczenia, zarówno pozytywne, jak i negatywne. Obojętny jest na reakcję innych ludzi na swoje zachowania.

Zobacz także: Zaburzenia osobowości - ich rodzaje, objawy i sposoby leczenia

Osoba schizoidalna może wydawać się ekscentrykiem, zaskakującym oryginalnością poglądów. Zwykle myśli po swojemu i choć ma problem z werbalizowaniem uczuć, bez trudu przychodzi jej wygłaszanie kontrowersyjnych poglądów. Pozostaje niewrażliwa na obowiązujące konwenanse i normy społeczne, choć w trudnych sytuacjach często bywa bierna. Ma silną skłonność do fantazjowania i introspekcji. Jej zachowanie bywa dziwaczne, poczynając od oryginalnego sposobu ubierania się, przez nietypowe hobby, po odbiegający od standardów tryb życia (np. bezdomność z wyboru).

Osobowość schizoidalna a miłość

Związek oparty na miłości wiąże się zawsze z częściową rezygnacją z własnej niezależności, ingerencją we własną tożsamość, niezbędną do otworzenia się na partnera. Dlatego osobom schizoidalnym brakuje umiejętności nawiązywania takich relacji, a fascynacja drugim człowiekiem budzi w nich więcej lęku niż radości. Rodzące się uczucie to dla nich ryzyko uzależnienia, konieczności oddania komuś zbyt wiele. Ludzie o osobowości schizoidalnej preferują krótkotrwałe, niezobowiązujące relacje, co zazwyczaj oznacza związki oparte wyłącznie na kontaktach seksualnych. W ten sposób bronią się zarówno przed koniecznością okazywania empatii i uczuć, jak i intruzją partnera w ich przestrzeń osobistą. Niekiedy osoby schizoidalne całkowicie wycofują się z tej sfery życia.

Leczenie zaburzeń schizoidalnych

Osoby schizoidalne rzadko poddają się leczeniu, ponieważ swoje zachowania uważają za racjonalne. Trafiają na terapię dopiero wskutek poważnych konfliktów z otoczeniem lub gdy pojawią się u nich somatyczne objawy choroby.

Za jedyną skuteczną metodę leczenia zaburzeń schizoidalnych uznaje się psychoterapię. Część psychologów jest zdania, że pomocna jest krótkoterminowa psychoterapia poznawczo-behawioralna, skoncentrowana na wybranym problemie chorego. Inni preferują terapię długoterminową, której celem jest wypracowanie umiejętności nazywania własnych emocji, rozwijania empatii, budowania relacji interpersonalnych. Leczenie farmakologiczne stosuje się w zaburzeniach schizoidalnych tylko okresowo, gdy u chorego pojawią się stany depresyjne czy lękowe.

Zobacz film: Depresja jako problem społeczny. Źródło: Dzień Dobry TVN

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
37
8
Komentarze (0)
Nie przegap
Nadciśnienie tętnicze a zaburzenia erekcji - czy to ma związek? Wszystko, co musicie wiedzieć o nadciśnieniu
Nadciśnienie tętnicze a zaburzenia erekcji - czy to ma związek? Wszystko, co musicie wiedzieć o nadciśnieniu
Pudding chia – składniki i przepis. Wartość odżywcza i właściwości nasion chia
Pudding chia – składniki i przepis. Wartość odżywcza i właściwości nasion chia
Ejakulacja – damskie wytryski, brak wytrysku, ejakulacja przedwczesna
Ejakulacja – damskie wytryski, brak wytrysku, ejakulacja przedwczesna
Apteczka samochodowa – czy jest obowiązkowym wyposażeniem auta?
Apteczka samochodowa – czy jest obowiązkowym wyposażeniem auta?
Medycyna podróży. Wszystko, co musisz wiedzieć przed wyjazdem na wakacje
Medycyna podróży. Wszystko, co musisz wiedzieć przed wyjazdem na wakacje
Nowa choroba psychiczna na liście WHO. W Polsce chorych jest ponad 2 miliony!
Nowa choroba psychiczna na liście WHO. W Polsce chorych jest ponad 2 miliony!