Czytasz: Oparzenie 3 stopnia – pierwsza pomoc, leczenie i charakterystyczne objawy

Oparzenie 3 stopnia – pierwsza pomoc, leczenie i charakterystyczne objawy

Opatrywana w szpitalu dłoń

Fot: bhakpong / stock.adobe.com

Oparzenie trzeciego stopnia to jego najcięższy rodzaj. Jego konsekwencją jest utrata czynności biologicznej skóry, zachwianie równowagi wodno-elektrolitowej i procesu termoregulacji. Leczenie jest determinowane rozległością, głębokością i umiejscowieniem oparzenia. Należy również ustalić źródło i czas działania czynnika parzącego.

Wyróżnia się 1, 2 i 3 stopień głębokości oparzenia. Czasem wymienia się też 4 stopień obejmujący najgłębsze urazy. Przeprowadzona prawidłowo pierwsza pomoc może ograniczyć penetrację czynnika parzącego w głąb skóry i zmniejszyć stopień i ciężkość urazu.

Co to jest oparzenie 3 stopnia?

W wyniku oparzenia trzeciego stopnia dochodzi do zniszczenia znacznej części tkanki, a uszkodzenie przechodzi do głębszych warstw skóry. Nierzadkie są przypadki, że widoczne stają się tkanka tłuszczowa i mięśnie, a nawet kość. Jego skrajną postacią jest zwęglenie tkanek. Oparzenie 3 stopnia można podzielić na:

  • lekkie – zajmuje mniej niż 5% powierzchni ciała,
  • średnio ciężkie – dotyczy od 5 do 15% powierzchni ciała,
  • ciężkie – obejmuje powyżej 15% powierzchni ciała.

Oparzenie 3 stopnia daje charakterystyczne objawy. Wywołuje bardzo silny ból, ale powierzchnia skóry jest niewrażliwa na dotyk w wyniku uszkodzenia receptorów czuciowych. Martwica obejmuje skórę właściwą wraz z naczyniami, nerwami skórnymi i podskórną tkanką tłuszczową. Poparzony obszar przyjmuje zabarwienie perłowo-białe, biało-szare lub brunatne. Skóra staje się twarda i sucha. Po wyschnięciu części martwiczej powstają biało-szare lub żółte strupy. Obserwuje się oddzielenie części obumarłych i wytworzenie ziarniny. Skóra goi się bardzo długo i w większości przypadków wymaga przeszczepu. Poparzenia trzeciego stopnia pozostawiają widoczne blizny. Przy rozległych uszkodzeniach ogólnoustrojowy wstrząs może doprowadzić do trudności w oddychaniu, utraty przytomności, a nawet zgonu.

Oparzenie 3 stopnia u dziecka

Poparzenia 3 stopnia u dzieci spowodowane są najczęściej wrzącą wodą lub gorącym olejem (oparzenia termiczne), energią elektryczną i chemicznymi środkami żrącymi (oparzenia chemiczne). Szczególnie podatne na oparzenia gorącymi płynami w wypadkach kuchennych są niemowlęta.

Zobacz film: Pierwsza pomoc w leczeniu oparzeń. Źródło: Dzień Dobry TVN

Oparzenie 3 stopnia – pierwsza pomoc

Konieczne jest szybkie działanie, gdyż pierwsze minuty po wypadku mają kluczowe znaczenie w uratowaniu możliwie największych partii skóry. Należy zabezpieczyć drogi oddechowe, a następnie odsłonić poparzoną skórę, usuwając z niej odzież i biżuterię. Warto pamiętać, że nie zdejmuje się ubrania, które przywarło do miejsca oparzenia (usuwa je lekarz). Następnie schładza się uszkodzoną skórę, przemywając ją czystą, chłodną, lecz nie lodowatą, wodą (najlepiej 20°C) jedynie przez kilka minut, żeby nie wprowadzić poszkodowanej osoby w stan hipotermii. Obniżenie temperatury zmniejsza ból i ogranicza rozległość uszkodzeń.. Następnie zakłada się wilgotny opatrunek z jałowej gazy, po czym bardzo delikatnie nakłada bandaż. W czasie poparzenia ma miejsce znaczna utrata płynów, z powodu znacznie zwiększonej przepuszczalności naczyń krwionośnych. Poszkodowanemu powinno się podawać ciepłe napoje – to najlepszy sposób na zapobieganie zaburzeniom pracy serca i świadomości. Jeżeli jest taka możliwość, należy unieruchomić i unieść oparzoną część ciała.

Jeśli oparzenie 3 stopnia obejmuje od 5 do 10% powierzchni ciała, po udzieleniu podstawowej pomocy należy wezwać pogotowie. Powszechnie popełnianym błędem jest przekłuwanie pęcherzy. Bardzo ważne jest sprawdzanie ich stanu. Jeśli w środku zebrała się ropa lub wycieka z nich żółta lub zielona ciecz, oznacza to, że mogło dojść do infekcji. Nie wolno nakładać na poparzoną skórę maści, tłuszczu czy śmietany, aby nie dopuścić do zakażenia rany.

Leczenie oparzenia 3 stopnia

Ciężkie oparzenia stanowią zagrożenie życia, wymagają długiego leczenia szpitalnego i niosą ryzyko trwałych zniekształceń. Rany po takim urazie stanowią duży problem pielęgnacyjny, kliniczny i psychospołeczny. Leczenie oparzenia 3 stopnia wymaga bardzo specjalistycznego postępowania. Obejmuje zwalczanie zakażenia i sepsy (antybiotykoterapia, przemywanie ran solą fizjologiczną i środkami przeciwbakteryjnymi), uzupełnianie krwi i białka i zapobieganie chorobie oparzeniowej – wstrząsowi hipowolemicznemu, który następuje w wyniku masywnej utraty wody i elektrolitów oraz niewydolności. Konieczna jest profilaktyka przeciwtężcowa.

Należy przeprowadzić operacyjne zaopatrzenie ran oparzeniowych, które polega na usunięciu martwiczych tkanek, czyli nekrektomii. Oczyszczone rany zamyka się przeszczepami skóry. Okolicą pobrania przeszczepu, którą nazywa się też dawczą, pokrywa się powierzchnię biorczą, czyli ubytki powłok. Najczęściej miejscem dawczym jest okolica zauszna, nadobojczykowa, pachwinowa, fałdu pośladkowego lub ramienia i górne powieki. Nie należy wycinać tkanek martwych bez możliwości zamknięcia ran przeszczepami lub innymi alternatywnymi materiałami.

Choremu o rozległych ranach oparzeniowych zapewnione zostaje leczenie w Ośrodku Leczenia Oparzeń pod opieką odpowiednio przygotowanego i doświadczonego personelu, czyli zespołu oparzeniowego, który składa się z: chirurgów i pielęgniarek, anestezjologów, rehabilitantów zajęciowych, dietetyczek i konsultantów innych specjalności: okulistów, laryngologów i chirurgów plastyków.

Bibliografia:

Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2005.

Goniewicz M., Pierwsza pomoc, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2012.

Kózka M., Rumian B., Maślanka M., Pielęgniarstwo ratunkowe, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2013.

Walewska E., Podstawy pielęgniarstwa chirurgicznego, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2012.

Włodarkiewicz A., Dermatochirurgia, Wrocław, Wydawnictwo Cornetis, 2009.

Kurnatowski W., Ciężkie oparzenia – charakterystyka i wskazania terapeutyczne, „Zakażenia” 2003, 2, s. 83–88.

Strużyna J., Wczesne leczenie oparzeń, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006.

Hettiaratchy S., Pepini R., Dziewulski P., ABC oparzeń, Wrocław, Wydawnictwo Medyczne, 2009.

To Cię zainteresuje

Zasady udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej Pozycja Trendelenburga – zastosowanie, odpowiednie ułożenie chorego Oparzenia 2 stopnia – jak przebiega leczenie? Czy można uzyskać odszkodowanie?

Kwieciński A., Farmakoterapia w leczeniu oparzeń, ”Farmaceutyczny Przegląd Naukowy”, 2007, 3, 16–19.

Jethon J., Chirurgiczne leczenie rany oparzeniowej – współczesne postępowanie, „Postępy Nauk Medycznych”, 2005, 18(2–3), s. 3–6.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
0
1
Więcej na temat
Masaż serca - pierwsza pomoc przedmedyczna u dorosłych i dzieci
Zasady udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej
Triage – rodzaje, zastosowanie, jak wykonać segregację
Oparzenia chemiczne – pierwsza pomoc w przypadku oparzenia skóry lub oka
Komentarze (0)
Nie przegap
Rak piersi to nowotwór złośliwy: rodzaje raka piersi, objawy, rozpoznanie i profilaktyka
Jak naturalnie przyciemnić siwe włosy? Domowe sposoby na siwiznę – orzechy włoskie, cebula, ziemniaki, rumianek, lawenda, szałwia, czarna herbata
Zielona herbata – właściwości odchudzające i inne. Parzenie herbaty
Typy sylwetki kobiecej a wygląd brzucha – wystający brzuch może oznaczać chorobę
Kawa z masłem – jakie ma właściwości? Jak przygotować kawę z masłem?
Czy herbata z cytryną jest szkodliwa dla zdrowia – test