Polub nas na Facebooku
Czytasz: Objawy i przyczyny toksoplazmozy w ciąży. Jakie leczenie podjąć i jak interpretować wyniki badań?

Objawy i przyczyny toksoplazmozy w ciąży. Jakie leczenie podjąć i jak interpretować wyniki badań?

Zainteresował Cię ten artykuł?
NAN

Fot: scaliger / stock.adobe.com

Toksoplazmoza to pasożytnicza choroba wywołana pierwotniakiem Toxoplasma gondii. W grupie podwyższonego ryzyka zachorowania na toksoplazmozę znajdują się osoby cierpiące na zaburzenia funkcji układu immunologicznego i kobiety w ciąży. Źródłem pierwotniaka odpowiadającego za rozwój choroby są zarażone nim zwierzęta (koty - jako żywiciel ostateczny). Pierwotniak zanieczyszczać może niepasteryzowane mleko, surowe mięso, owoce i warzywa.

Toksoplazmozą nazywamy chorobę pasożytniczą, którą wywołuje pierwotniak Toxoplasma gondii . W przypadku, gdy do zarażenia pierwotniakiem doszło przed zajściem w ciążę (co najmniej 4-5 miesięcy), choroba nie stanowi zagrożenia dla płodu. Układ odpornościowy, zapamiętując pierwotniaka, broni się przed nim i uniemożliwia ponowne zakażenie. W sytuacji, gdy ciężarna nie przebyła wcześniej toksoplazmozy, zakażenie podczas ciąży może doprowadzić do zapalenia łożyska i przedostania się pasożytów do płodu. Prawdopodobieństwo przeniknięcia pierwotniaka do dziecka rośnie z zaawansowaniem ciąży. Odpowiednio dla poszczególnych etapów ciąży wynosi: 25% w pierwszym, 50% w drugim, 65% w trzecim trymestrze.

Konsekwencje toksoplazmozy

Toksoplazmoza może prowadzić do poronienia samoistnego, obumarcia wewnątrzmacicznego i porodu przedwczesnego (zwłaszcza w pierwszym trymestrze). U zakażonych prenatalnie płodów mogą pojawić się objawy kliniczne - zapalenie siatkówki, wodogłowie, zwapnienie śródmózgowia. Powyższa grupa zaburzeń nazywana jest triadą Sabina-Pinkertona. Konsekwencją toksoplazmozy mogą być: małopłytkowość, hipotrofia płodu (ograniczenie wzrostu, niska waga urodzeniowa), drgawki, jaskra, atonia mięśni, małoocze, głuchota, zaburzenia mowy, porażenie dziecięce, zez.

Toksoplazmoza w ciąży - objawy

Toksoplazmoza często przebiega bezobjawowo. W pozostałych przypadkach początkowemu etapowi choroby towarzyszą objawy, które wraz z rozwojem choroby ulegają nasileniu:

  • osłabienie organizmu,
  • bóle stawowo-mięśniowe,
  • powiększenie i zapalenie węzłów chłonnych,
  • grypopodobne objawy,
  • bóle i zawroty głowy,
  • objawy neurologiczne,
  • podwyższenie temperatury ciała,
  • nadmierne pocenie się,
  • wysypka, rumień, żółtaczka.

W ostrej fazie choroby następuje powiększenie wątroby i śledziony, bóle brzucha, zapalenie mięśnia sercowego i płuc.

Toksoplazmoza w ciąży - przyczyny

Główną drogą zakażenia toksoplazmozą przez ciężarne jest zarażenie bezpośrednio od chorego kota - przez kontakt z jego odchodami i śliną. Pierwotniak przedostaje się do organizmu drogą pokarmową. Wśród zanieczyszczonych pokarmów znaleźć się mogą warzywa, owoce, surowe mięso. Istnieje możliwość zarażenia przez uszkodzoną skórę.

Toksoplazmoza w ciąży - leczenie i zapobieganie

Celem leczenia toksoplazmozy jest niedopuszczenie, by pierwotniak przedostał się przez łożysko. U ciężarnych stosuje się farmakoterapię opartą na lekach przeciwpasożytniczych, zmniejszających ryzyko przejścia zakażenia na płód. Najczęściej stosowanym środkiem jest spiramycyna, przyjmowana przez cały okres trwania ciąży.

Infekcję u płodu sprawdza się, przeprowadzając badanie genetyczne (wykrywa materiał genetyczny pasożyta w płynie owodniowym, mózgowo-rdzeniowym), histopatologiczne, obrazowe (USG genetyczne, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa oraz próby biologiczne. Przez rok po urodzeniu należy sprawdzać u dziecka poziom przeciwciał IgG i IgM oraz przeprowadzać badanie USG wątroby, badanie słuchu i wzroku.

Zakażenia toksoplazmozą można uniknąć stosując się do poniższych zaleceń:

  • spożywać gotowane mięso, nie jeść mięsa surowego, wędzonego, grillowanego, marynowanego;
  • dokładnie myć owoce i warzywa przed jedzeniem;
  • dbać o higienę własną (często myć ręce) i zachowywać zasady higieny przy przygotowywaniu posiłków, dokładnie czyścić przedmioty mające kontakt z żywnością (myć ciepłą wodą z dodatkiem detergentu);
  • unikać kontaktu z kocimi odchodami i śliną, w miarę możliwości ograniczyć przebywanie ze zwierzęciem;
  • nie pić mleka prosto od krowy;
  • podczas prac ogrodowych zakładać gumowe rękawice, by uniknąć bezpośredniego kontaktu z ziemią i znajdującymi się w niej możliwymi nieczystościami;
  • wykonać badania serologiczne na obecność przeciwciał przed ciążą i na jej początku.

Toksoplazmoza w ciąży - wyniki badań

Toksoplazmozę diagnozuje się dość prosto. Przeprowadza się laboratoryjne badanie krwi w kierunku występowania przeciwciał klasy IgG i IgM. Na ich podstawie można określić czy kobieta przeszła toksoplazmozę czy właśnie na nią zachorowała. Sposób interpretacji wyników badań na toksoplazmozę:

  • IgM (-) i IgG (-) - kobieta nie przechodziła jeszcze infekcji; całkowity brak odporności; konieczne systematyczne badania kontrolne co 3 miesiące i ścisła profilaktyka toksoplazmozy;
  • IgM (-) i IgG (+) - kobieta w przeszłości przechodziła infekcję; w sytuacji, gdy wartość przeciwciała IgG będzie znacznie podwyższona, konieczne jest powtórzenie badania po 3 tygodniach; przy wzroście wartości konieczne kolejne kontrole i rozpoczęcie terapii;
  • IgM (+) i IgG (-) - wynik nieswoisty; może oznaczać świeżą infekcję i konieczność podjęcia leczenia lub reakcję immunologiczną; konieczne powtórzenie badań po 3 tygodniach;
  • IgM (+) i IgG (+) - kobieta niedawno przechodziła infekcję lub dopiero co zachorowała; potrzebne leczenie.

Lekarze zalecają dodatkowe badania krwi w kierunku tzw. awidności, czyli wieku przeciwciał. Jeśli infekcja jest świeża, mówimy o niskiej awidności, gdy do zakażenia doszło wcześniej, awidność jest wysoka.

Zobacz film: Badania w czasie ciąży. Źródło: 36,6

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
0
0
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy smog występuje tylko zimą? Co to jest smog wtórny?
Przemysł i transport - jak wpływają na smog? Co powoduje smog w Polsce?
10 rad jak chronić dziecko przed zanieczyszczonym powietrzem
Oddawanie krwi – wymagania i przeciwwskazania dla potencjalnych krwiodawców
Skuteczne domowe sposoby na przeziębienie
Domowe sposoby na duszący kaszel. Przyczyny duszącego kaszlu