Polub nas na Facebooku
Czytasz: Objaw Tinela-Hoffmana – na czym polega i o czym świadczy?

Objaw Tinela-Hoffmana – na czym polega i o czym świadczy?

Komórki układu nerwowego

Fot: Henrik5000 / gettyimages.com

Objaw Tinela-Hoffmana jest reakcją uszkodzonego nerwu na mechaniczne pobudzenie jego pnia. Opukiwanie opuszką palca lub młoteczkiem neurologicznym wyzwala charakterystyczną reakcję, świadczącą o nieprawidłowym rozchodzeniu się impulsów w zmienionym chorobowo nerwie.

Objaw Tinela-Hoffmana (znany też w niektórych krajach jako objaw Hoffmana – nie uznaje się tam zasług Tinela w opisie tego zjawiska) to wywoływana w obrębie nerwów obwodowych reakcja, która najczęściej świadczy o ich uszkodzeniu. Zakres jego występowania pozwala na obserwację progresji choroby albo regeneracji uszkodzonej tkanki.

Wywołanie objawu Tinela-Hoffmana jest podstawową, orientacyjną metodą oceny stanu nerwów obwodowych. Jej zaletą jest to, że nie wymaga żadnego specjalistycznego sprzętu i można ją wykorzystać w każdych warunkach. W precyzyjnej diagnostyce znaczenie objawu Tinela-Hoffmana zmniejsza się w związku ze stosowaniem nowoczesnych technik mierzenia potencjałów elektrycznych nerwów.

Na czym polega objaw Tinela-Hoffmana?

Objaw Tinela-Hoffmana polega na powstawaniu charakterystycznych mrowień i drętwień w strefie skóry zaopatrywanej przez badany nerw w momencie, gdy jego pień (większą wiązkę włókien, z której rozchodzą się drobne odgałęzienia) poddaje się mechanicznemu drażnieniu.

Przyczyną występowania tego typu zjawiska jest uszkodzenie nerwu w jego obwodowej części, wywołane zwykle uciskiem z zewnątrz. Powoduje to zaburzenia przepływu cytoplazmy komórkowej w obrębie włókien nerwowych (neurytów) i upośledzenie ukrwienia. Prowadzi (w pewnym uproszczeniu) do stopniowej degeneracji nerwu i zaniku osłonek mielinowych. Pełnią one bardzo ważną rolę – nie tylko stanowią mechaniczną barierę chroniącą włókna nerwowe, ale też zapobiegają przechodzeniu impulsów elektrycznych z komórki na komórkę. Nie pozwalają na „przeskakiwanie” fali depolaryzacji elektrycznej z błony komórkowej jednego włókna nerwowego na drugie i przeciwdziałają tworzeniu się nieprawidłowych sygnałów – mieszaniu się ich. Osłonki mielinowe można porównać do izolacji na przewodach elektrycznych: w wiązce przewodów nie pozwala ona na powstanie tak zwanego przebicia. Jeśli np. w kablu telefonicznym dochodziłoby do przechodzenia prądu z jednego przewodu do drugiego, w sieci pojawiałyby się błędne połączenia, a osoby rozmawiające ze sobą słyszałyby innych użytkowników sieci.

Zobacz film: Budowa i funkcje układu nerwowego. Źródło: 36,6.

Jeśli w obrębie nerwu uszkodzone są osłonki sąsiadujących włókien i powstają zakłócenia, mózg nie może właściwie interpretować bodźców czuciowych, a mięśnie są nieprawidłowo pobudzane. Jest to przyczyną odczuwania mrowienia i innych zaburzeń czucia (parestezji) oraz osłabienia siły mięśni i uczucia drętwienia.

Objaw Tinela-Hoffmana – wykonanie badania

Objaw Tinela-Hoffmana wywołuje się w trakcie standardowego badania neurologicznego. Typowymi miejscami, w których wykonuje się próbę, są nerwy kończyn górnych i dolnych. Pień nerwu opukuje się opuszką zgiętego palca albo młoteczkiem neurologicznym. Druga metoda jest o tyle lepsza, że doświadczony lekarz, mający wprawę w posługiwaniu się tym narzędziem, może za każdym razem uderzać w nerw z podobną siłą i porównywać wyniki kolejnych badań.

Do opukiwania wybiera się miejsca, w których nerwy znajdują się w pobliżu kości i po uderzeniu zostaną do nich dociśnięte. Są to np. przyśrodkowy rowek łokciowy (gdzie bada się nerw łokciowy), okolice nadgarstka (nerw promieniowy lub łokciowy) albo – na kończynie dolnej – odpowiednie miejsca w pobliżu kostki bocznej lub przyśrodkowej stawu skokowego.

Mechaniczny bodziec powoduje, że błona neurytu w danym miejscu depolaryzuje się, zapoczątkowując przepływ impulsu wzdłuż włókien. Jeśli siła opukiwania nie jest zbyt duża, to parestezje i drętwienie pojawiają się wyłącznie w miejscach, do których prowadzą uszkodzone zakończenia nerwowe – np. na niektórych palcach. Jeśli uderzenie jest zbyt mocne, efekt podobny jest do często spotykanej sytuacji uderzenia przyśrodkową częścią łokcia w kant stołu. Wówczas przez dłuższą chwilę czuje się ból i drętwienie w całym przedramieniu i ręce.

Badanie wykonuje się na obu kończynach, by pacjent mógł określić, czy efekt opukiwania jest odczuwany tak samo po obu stronach. Jeśli ma wrażenie asymetrii albo natężenie reakcji jest bardzo duże – objaw uznaje się za dodatni. Badając reakcję w pewnych odstępach czasu, u dobrze współpracującego pacjenta można określić dynamikę choroby. Jeśli drętwienie obejmowało początkowo dłoń i palce, a po pewnym okresie leczenia dotyka już tylko czubków palców, można uznać, że nerw się regeneruje i terapia jest skuteczna.

Charakterystyczne jest zanikanie objawów najpierw w częściach bliższych (dłoń), a następnie dalszych (palce), gdyż osłonki mielinowe odtwarzają się stopniowo ku obwodowi (najpierw w większych, potem w drobniejszych odgałęzieniach nerwów).

Zobacz film: Budowa mózgu. Źródło: 36,6.

Dodatni objaw Tinela-Hoffmana – o czym świadczy?

Objaw Tinela-Hoffmana jest dodatni w wielu schorzeniach, powodujących degenerację i  upośledzenie funkcji nerwów. Najważniejsze z nich to:

  • nacisk zwyrodnieniowych wyrośli kostnych na nerw (np. zespół kanału łokciowego),
  • skutki nieprawidłowo zrośniętych złamań w obrębie nadgarstka, łokcia lub stawu skokowego,
  • zmiażdżenia lub silne stłuczenia nerwów w wymienionych okolicach,
  • przewlekłe zapalenia nerwów.

Jeśli w początkowej fazie choroby nerwu dochodzi do całkowitego ustania jego funkcji, impulsy nie są w ogóle przewodzone i objaw jest ujemny. Parestezje i drętwienia (czyli dodatni objaw Tinela-Hoffmana) świadczą o tym, że (choć dzieje się to w sposób nieprawidłowy) impulsy zaczynają być przewodzone. Stopniowe ograniczanie się i zanikanie objawu w kolejnych fazach choroby świadczy o postępującej regeneracji nerwu i powrocie do zdrowia.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
6
0
Polecamy
Leczenie raka. Jakie są sposoby leczenia nowotworu?
Leczenie raka. Jakie są sposoby leczenia nowotworu? Dzień Dobry TVN
Tłumienie emocji i jego skutki
Tłumienie emocji i jego skutki Dzień Dobry TVN
Ręka szponiasta – przyczyny i objawy uszkodzenia nerwu łokciowego 
Ręka szponiasta – przyczyny i objawy uszkodzenia nerwu łokciowego  TVN zdrowie
Uszkodzenia nerwu obwodowego – rodzaje i najczęstsze przyczyny
Uszkodzenia nerwu obwodowego – rodzaje i najczęstsze przyczyny TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?