Czytasz: Normy i rola kalcytoniny w organizmie człowieka. Jak zbadać poziom hormonu?

Normy i rola kalcytoniny w organizmie człowieka. Jak zbadać poziom hormonu?

NAN

Fot: Jonas Glaubitz / fotolia.com

Kalcytonina (CT, ang. calcitonin) to hormon, który jest produkowany przez tarczycę. Jego najważniejszą funkcją jest regulacja gospodarki wapniowo-fosforanowej w organizmie, co ma bezpośredni wpływ na metabolizm kości.

Kalcytonina jest hormonem peptydowym (białkowym) wytwarzanym przez komórki C tarczycy. Składa się z 32 aminokwasów. Jest to hormon zwierzęcy o masie cząsteczkowej 3,42 kDa. Wytwarzanie kalcytoniny ma miejsce także w innych częściach organizmu, przez co hormon jest wykrywany także w innych narządach – ośrodkowym układzie płucnym, płucach, przewodzie pokarmowym, wątrobie itd. Kalcytonina wraz z parathormonem i kalcytriolem odgrywa kluczową rolę w gospodarce wapniowo-fosforowej organizmu.

Istota kalcytoniny

Kalcytonina jest hormonem, który wpływa na gospodarkę wapniowo-fosforanową. Jest głównie wytwarzany przez komórki C (około pęcherzykowe) tarczycy, jednak poza tym dochodzi do jego produkcji w komórkach C przytarczyc, grasicy oraz w skupiskach położonych wzdłuż dużych naczyń. Charakterystyczne dla kalcytoniny jest także to, że jest wytwarzana poza przysadką mózgową w przeciwieństwie do innych hormonów tarczycy – tyroksyny i trójjodotyroniny. Kalcytonina jest zależna od stężenia wapnia we krwi, gdyż jego spadek prowadzi w prostej linii do zahamowania wydzielania hormonu.

Przebieg badania i normy kalcytoniny w organizmie

Materiałem do badania kalcytoniny jest surowica krwi. Należy przystąpić do niego na czczo przez co najmniej 8 godzin. Samo badanie polega na jednorazowym pobraniu krwi z żyły łokciowej. Na wyniki oczekuje się przez jeden dzień. Prawidłowe wartości stężenia tego hormonu to poniżej 2,9 pmol/l. U mężczyzn są one nieco wyższe niż u kobiet, szczególnie jeśli kobiety są po menopauzie. U noworodków wartości stężenia kalcytoniny są znacznie wyższe, zmniejszają się wraz z dojrzewaniem.

Zobacz także: Kreatynina – badanie surowicy krwi – normy i interpretacja wyników 

Kalcytonina a parathormon

W organizmie jest także wytwarzany antagonista kalcytoniny (hormon o działaniu przeciwstawnym) – jest to parathormon (PTH) powstający w przytarczycach. Kalcytonina i parathormon wspólnie regulują poziom wapnia we krwi - kalcytonina odpowiada za obniżenie stężenia wapnia i zmniejszenie liczby fosforanów, podczas gdy funkcją parathormonu jest podnoszenie poziomu tych związków.

Interpretacja wyników

Badanie poziomu kalcytoniny służy przede wszystkim do rozpoznawania i leczenia raka rdzeniastego tarczycy. Wywodzi się on właśnie z komórek C i produkuje kalcytoninę w ilościach znacznie przekraczających normę. Hormon ten jest bardzo czuły, co sprawia, że staje się markerem nowotworu rdzeniastego, tj. nieprawidłowości w jego obecności i stężeniu mają bezpośredni wpływ na rozwój choroby. Jeżeli dojdzie do usunięcia tarczycy ze względu na nowotwór, należy później obserwować stężenie kalcytoniny. Jeżeli przekroczy ono 10-20 ng/l, świadczy to o niecałkowitym usunięciu nowotworu lub jego wznowieniu w innych miejscach – przerzutach do węzłów chłonnych lub wątroby.

Zobacz także: Badanie fT4 i fT3 – normy hormonów tarczycy i odczytywanie wyników

Podwyższony poziom kalcytoniny może być także oznaką innych chorób i nieprawidłowości, takich jak nienowotworowy rozrost tarczycy, pierwotna nadczynność przytarczyc, niewydolność nerek, zespół Zollingera-Ellisona lub nadmiar witaminy D. Wzrost stężenia tego hormonu jest też jedną ze zmian w organizmie spowodowanych przez drobnokomórkowy nowotwór płuc lub nowotwór piersi. Wynik badania poziomu kalcytoniny jest jednym z wielu rozpatrywanych przy diagnozowaniu choroby, tak więc nie należy wysuwać z niego zbyt daleko idących wniosków.

Kalcytonina łososiowa

Z mięsa łososia pozyskiwana jest kalcytonina łososiowa, która jest następnie ważnym składnikiem leków na choroby związane z gospodarką wapniowo-fosforanową. Ze względu na drobne różnice pomiędzy budową kalcytoniny ludzkiej i łososiowej, dochodzi do produkcji przeciwciał u osób, które zażywają leki zawierające tą drugą. Sam mechanizm działania kalcytoniny łososiowej jest podobny, jednak działa ona na ludzki organizm silniej i dłużej. Poza tym, że znajduje się w składzie leków, kalcytonina może być także wprowadzana do ludzkiego organizmu przez wstrzykiwanie lub wlew dożylny.

To Cię zainteresuje

Całkowity poziom IgE - znaczenie i normy Kiedy robić USG bioderek u niemowlęcia? Ile razy je powtarzać? Jak się przygotować? Objawy kwasicy ketonowej, obniżanie poziomu ciał ketonowych i glukozy – leczenie 

Kalcytoninę łososiową podaje się osobom cierpiącym na chorobę Pageta (przewlekłą chorobę układu kostnego). Poza tym hormon pomaga w leczeniu hiperkalcemii (nadmiaru wapnia) w przebiegu nowotworu złośliwego, a także zapobiega utracie masy kostnej, gdy ta znajduje się w nagłym unieruchomieniu.

Nie wszystkie osoby mogą zażywać kalcytoninę w takich samych dawkach ze względu na nadwrażliwość na działanie hormonu. W celu rozpoznania tego schorzenia stosuje się próbę śródskórną (znaną też jako sposób na wykrycie alergii). Jeżeli osoba jest nadwrażliwa, leczenie kalcytoniną należy ograniczyć. Powinno obowiązywać przez jak najkrótszy czas, a także powinno się przyjmować mniejsze dawki leków zawierających hormon.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
2
0
Więcej na temat
Badania wzroku: badanie ostrości wzroku, komputerowe badanie wzroku, badanie ciśnienia wewnątrzgałkowego
LDH (Dehydrogenaza mleczanowa) – badanie i normy
Podwyższone ASO – co oznacza i jakie są przyczyny wysokiego ASO?
Testy alergiczne z krwi ogólne i specyficzne: potwierdzanie alergii i wykrywanie alergenów
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy można słodzić gorącą herbatę miodem? - test
Naturalny antybiotyk z tymianku, który przygotujesz w 5 minut. Idealny na jesień.
Co to jest śmierć kliniczna? Świadectwa osób, które jej doświadczyły
Konizacja szyjki macicy – wskazania, przebieg zabiegu, gojenie i rekonwalescencja
Skręt kiszek – objawy, przyczyny oraz leczenie
Ból w mostku – powód do paniki? Nie zawsze oznacza zawał