Polub nas na Facebooku
Czytasz: Niedokrwistość z niedoboru żelaza. Jak wygląda leczenie?
menu
Polub nas na Facebooku

Niedokrwistość z niedoboru żelaza. Jak wygląda leczenie?

KATERYNA KON/SCIENCE PHOTO LIBRARY/getty images

Niedokrwistość definiowana jest głównie jako obniżenie stężenia hemoglobiny we krwi. Najczęstszym jej typem jest niedokrwistość z niedoboru żelaza, spowodowana krwawieniem, zaburzeniami wchłaniania czy źle zbilansowaną dietą.

Objawami niedokrwistości z niedoboru żelaza są przede wszystkim męczliwość oraz osłabienie włosów i paznokci. Leczenie polega na przyjmowaniu doustnych preparatów żelaza oraz spożywaniu pokarmów bogatych w ten składnik.

Na czym polega niedokrwistość z niedoboru żelaza i jakie są jej przyczyny?

Niedokrwistością nazywamy obniżenie we krwi stężenia hemoglobiny, ilości erytrocytów (krwinek czerwonych) oraz wartości hematokrytu. Wartości prawidłowe hemoglobiny (Hb) u mężczyzn wynoszą powyżej 13,5 g/dl, u kobiet – powyżej 12 g/dl. Wraz ze spadkiem tych parametrów, ocenianych za pomocą morfologii krwi obwodowej, obniża się ilość przenoszonego tlenu przez krwinki czerwone, co prowadzi do pogorszenia utlenowania krwi, a w konsekwencji także wszystkich tkanek oraz narządów w organizmie.

Istnieje wiele przyczyn niedokrwistości, m.in. są to stany po krwotokach, niedobory żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego, przewlekłe choroby oraz stany hemolityczne (powodujące rozpad erytrocytów). Najczęstszą przyczyną niedokrwistości, zarówno u osób dorosłych, jak i u dzieci jest niedobór żelaza w organizmie (w klasyfikacji ICD-10 ma kod D50). Choroba ta dotyczyć może 1–2% społeczeństwa, częściej występuje u kobiet.

Żelazo jest niezbędnym elementem w procesie powstawania prawidłowych krwinek czerwonych, gdyż jest składnikiem specjalnego związku, hemu, który ma zdolność wiązania cząsteczek tlenu. Hem, łącząc się z białkiem globiną, tworzy hemoglobinę – cząsteczkę znajdującą się w krwince czerwonej, dzięki której erytrocyt z przyłączonym tlenem może przetransportować go do każdego miejsca w organizmie. Niedobór żelaza wpływa więc na upośledzenie produkcji prawidłowej hemoglobiny.

Do najczęstszych przyczyn niedokrwistości z niedoboru żelaza zaliczyć można:

  • Utratę krwi z powodu krwawienia z przewodu pokarmowego (podczas stosowania niektórych leków, przy obecności nowotworów złośliwych, w chorobie wrzodowej żołądka lub dwunastnicy), obfitego krwawienia menstruacyjnego czy po rozległym urazie lub operacji.
  • Wzrost zapotrzebowania na żelazo, np. u rosnących dzieci i młodzieży, wcześniaków, kobiet w ciąży oraz osób leczonych preparatami witaminy B12.
  • Zaburzenie wchłaniania żelaza z przewodu pokarmowego, np. w chorobach, takich jak celiakia, zapalenie żołądka, u osób po usunięciu żołądka, jelita cienkiego czy po operacjach leczących otyłość. Także pokarmy bogate w białka, szczawiany, fosforany lub spożywanie dużych ilości herbaty upośledzać mogą wchłanianie żelaza.
  • Zmniejszenie przyjmowania żelaza z pokarmem, np. w stanach ciężkiego wyniszczenia chorego, przy stosowaniu źle zbilansowanej diety wegańskiej lub wegetariańskiej.

Jakie są objawy niedokrwistości z niedoboru żelaza?

Niedokrwistości, niezależnie od przyczyn wystąpienia, manifestują się objawami, takimi jak: ogólne osłabienie organizmu, zmniejszenie tolerancji wysiłku, łatwiejsza męczliwość, przewlekłe bóle, a nawet zawroty głowy, przyspieszenie akcji serca oraz pogorszenie koncentracji. Niedobór żelaza w organizmie daje także inne, charakterystyczne objawy: cienkie, suche, wypadające włosy, kruche i delikatne paznokcie, pęknięcia ust, suchość, bladość skóry, zmieniony apetyt – chorzy spożywają niejadalne substancje bogate w żelazo, takie jak glina czy kreda. Może pojawić się pieczenie, ból i zmiana wyglądu języka.

Na czym polega diagnostyka oraz leczenie niedokrwistości z niedoboru żelaza?

Podstawowymi badaniami laboratoryjnymi wykonywanymi przy wystąpieniu wyżej wymienionych objawów powinny być morfologia krwi obwodowej oraz ocena gospodarki żelaza w organizmie. Charakterystyczne dla choroby jest obniżenie stężenia hemoglobiny (Hb) i hematokrytu (Hct), spadek ilości krwinek czerwonych (RBC), które mają mniejszą objętość (MCV), są słabiej wybarwione (MCH), mają także nieprawidłowe kształty (poikilocytoza). Stężenie ferrytyny (najdokładniejszy wskaźnik zapasów żelaza w organizmie), żelaza oraz wysycenie transferyny są istotnie obniżone, a poziom receptora dla transferyny jest podwyższony.

Leczenie niedokrwistości z niedoboru żelaza polega przede wszystkim na stosowaniu doustnych preparatów żelaza. Należy pamiętać, że powinno się przyjmować je na czczo, w kilkugodzinnym odstępie od innych leków oraz najlepiej w połączeniu z kwasem askorbinowym (witaminą C). Leki należy stosować przez minimum 3 miesiące od momentu uzyskania prawidłowego stężenia hemoglobiny i ferrytyny we krwi. Warto także włączyć do codziennej diety pokarmy bogate w ten pierwiastek, takie jak: mięso, ryby, jaja, produkty żytnie, warzywa, suszone owoce oraz nasiona roślin strączkowych.

Zobacz film: Skąd się biorą niedobory żelaza?

źródło: x-news

Bibliografia:

1. Szczeklik A., Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2016.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
78
8
Polecamy
Nadmiar magnezu - przyczyny, objawy i leczenie
Nadmiar magnezu - przyczyny, objawy i leczenie Dzień Dobry TVN
Jakie są przyczyny osłabienia organizmu?
Jak radzić sobie z przemęczeniem?
Jakie są przyczyny osłabienia organizmu? Jak radzić sobie z przemęczeniem? Dzień Dobry TVN
Niedobór żelaza – objawy, przyczyny, dieta
Niedobór żelaza – objawy, przyczyny, dieta TVN zdrowie
MCHC niskie – przyczyny, co oznacza niski poziom?
MCHC niskie – przyczyny, co oznacza niski poziom? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Kozieradka - jak ją stosować i na co pomagają jej lecznicze właściwości?
Kozieradka - jak ją stosować i na co pomagają jej lecznicze właściwości?
CAR-T -innowacyjna metoda leczenia raka. Na czym polega?
CAR-T -innowacyjna metoda leczenia raka. Na czym polega?
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Dieta węglowodanowa, wysokowęglowodanowa, węglowodanowo-białkowa. Co można jeść? Zasady diet
Dieta węglowodanowa, wysokowęglowodanowa, węglowodanowo-białkowa. Co można jeść? Zasady diet
Zakrzepica kończyn dolnych - czy musi prowadzić do zakrzepicy płuc?
Zakrzepica kończyn dolnych - czy musi prowadzić do zakrzepicy płuc?
Co może powodować ból zęba przy nagryzaniu? Jak leczyć ból zęba podczas gryzienia?
Co może powodować ból zęba przy nagryzaniu? Jak leczyć ból zęba podczas gryzienia?