Polub nas na Facebooku
Czytasz: Nekrofobia – przyczyny, objawy i leczenie lęku przed zmarłymi
menu
Polub nas na Facebooku

Nekrofobia – przyczyny, objawy i leczenie lęku przed zmarłymi

Człowiek w kostnicy.

Fot. Darrin Klimek / Getty Images

Nekrofobia to lęk przed martwymi ciałami (głównie ludzi, ale też zwierząt) rozciągający się na obiekty czy okoliczności, które się z nimi kojarzą. Pewna doza niepokoju w kontakcie ze śmiercią jest naturalna. Nekrofobia zaś to strach wyolbrzymiony, irracjonalny, uznawany za zaburzenie nerwicowe.

Nekrofobia to termin pochodzący od greckich słów nekros – zmarły i phobos – lęk. Nie należy mylić go z pojęciem tanatofobii, które odnosi się do lęku przed śmiercią. Nekrofobia dotyczy konkretnych obiektów, które nie stanowią realnego zagrożenia. Tanatofobia zaś – choć także jest lękiem patologicznie wyolbrzymionym – rozwija się z naturalnego, egzystencjalnego niepokoju, jaki towarzyszy ludziom w związku z nieuchronnym przemijaniem, niewiedzą na temat tego, jak przeżywa się śmierć i co po niej następuje.

Czym jest nekrofobia?

Nekrofobia to zaburzenie nerwicowe w postaci fobii specyficznej. W jej przebiegu chory ma świadomość, że jego obawy związane z konkretnymi przedmiotami czy sytuacjami są irracjonalne. Mimo to nie jest w stanie nad nimi zapanować. Uciążliwe są szczególnie objawy wegetatywne występujące w zetknięciu z obiektem lęku (na jego widok, a często wręcz na samą myśl o nim), takie jak kołatanie serca, zawroty głowy, duszność, zwiększona potliwość, drżenie kończyn, mdłości, wymioty, omdlenia. Osoba cierpiąca na fobię może interpretować powyższe symptomy jako oznakę poważnych zaburzeń sercowo-naczyniowych, a nawet nadchodzącej śmierci, co pogłębia jej panikę.

Redakcja poleca:
Zapalenie gardła u dzieci i dorosłych - jak złagodzić ból domowymi sposobami?
Dieta eliminacyjna – na czym polega i kiedy jest zalecana?
Szczepienia na COVID-19. Rząd zmienia harmonogram szczepień

W przypadku nekrofobii obiektami, które wywołują chorobliwy lęk, są ludzkie zwłoki, czasem też ciała martwych zwierząt. W nasilonej postaci zaburzenia poważny dyskomfort powodować może wszystko, co kojarzy się widokiem nieżywych osób – trumna, karawan, cmentarz, pogrzeb, rozmowa o śmierci.

Zobacz film: Tanatofobia – skąd się bierze lęk przed śmiercią i jak sobie z nim radzić?

Nekrofobik – w zależności od stopnia subiektywnie przeżywanego „zagrożenia” – może odczuwać niepokój, strach, obrzydzenie, niemożliwą do opanowania panikę. Stara się unikać sytuacji, w których narażony byłby na tego typu dyskomfort. Ponieważ jednak śmierć jest nieodłączną częścią życia, chory nieustannie, w mniej lub bardziej bezpośredni sposób, styka się z przedmiotami swojej fobii, co sprawia, że towarzyszy mu lęk antycypacyjny (stała obawa przed wystąpieniem budzącej lęk sytuacji). To z kolei może prowadzić do zaburzeń snu, apetytu, obniżenia zdolności poznawczych (koncentracji, sprawności myślenia), a nawet depresji.

Przyczyny nekrofobii

Lęk w obliczu śmierci jest najzupełniej naturalny, ponieważ kojarzy się nieodłącznie z przemijaniem, bólem, stratą. Co więcej, niewiadomą jest to, co czeka na człowieka po „drugiej stronie”. Nekrofobia nie jest jednak egzystencjalnym niepokojem wspólnym wszystkim ludziom, lecz chorobliwym strachem, którego źródeł upatruje się w:

  • uwarunkowaniach dziedzicznych (fobie często występują u osób, których bliscy krewni cierpieli na zaburzenia lękowe),
  • wzorcach uzyskanych w dzieciństwie od dorosłych, którzy mieli taką samą fobię (np. reagowali lękiem na widok ludzkich zwłok),
  • traumatycznych doświadczeniach, zwłaszcza z okresu dzieciństwa (nieprzyjemnych, często wypartych do podświadomości wydarzeniach, które miały bezpośredni związek z aktualnym przedmiotem fobii),
  • przekazach (zasłyszanych historiach, obejrzanych filmach) uzyskanych w najmłodszych latach, w których martwe ciało skojarzone było z przerażającą sytuacją.

Zaobserwowano, że nekrofobia także częściej występuje u osób zmagających się z innymi problemami psychicznymi, np. lękiem uogólnionym, depresją i zaburzeniami osobowości.

Skąd się biorą lęki i fobie? Dowiesz się tego z filmu:

Zobacz film: Co to jest zespół lęku uogólnionego? Źródło: Dzień Dobry TVN.

Leczenie nekrofobii

Nekrofobia może być zaburzeniem uciążliwym, obniżającym komfort codziennego życia. Dlatego warto podjąć jej leczenie. Największą skuteczność w przypadku fobii specyficznych wykazuje terapia poznawczo-behawioralna. Jej celem jest zmiana tych schematów poznawczych i postaw chorego, które nakręcają spiralę lęku w obliczu obiektywnie niegroźnych sytuacji. Do metod tego nurtu leczenia należą:

  • desensytyzacja (odwrażliwianie) – stopniowe oswajanie (tzw. metoda małych kroków) z obiektami budzącymi lęk;
  • terapia implozywna – gwałtowne wystawienie na działanie stresogennego bodźca, co w kontrolowanych warunkach terapii pozwala na osłabienie reakcji lękowej;
  • modyfikowanie sposobu myślenia o obiekcie fobii – poszerzanie wiedzy na jego temat, zmiana negatywnych sądów na neutralne.

Terapię nekrofobii można uzupełniać o inne metody leczenia. Niektórzy pacjenci dobrze reagują na hipnozę. Osobom zmagającym się z traumatycznymi wspomnieniami często proponuje się psychoterapię w nurcie psychodynamicznym służącą przepracowaniu przyczyn lęku. W nasilonych przypadkach nekrofobii (zwłaszcza takich, które skojarzone są z innym problemami psychicznymi) wskazane bywa włączenie farmakoterapii opartej o preparaty przeciwlękowe lub przeciwdepresyjne.

Do doraźnego stosowania (w przewidywanych sytuacjach kontaktu z obiektem fobii, takich jak np. pogrzeb) osobom cierpiącym na nekrofobię przepisuje się preparaty obniżające poziom lęku (zwykle z grupy benzodiazepin) lub redukujące objawy wegetatywne (z grupy beta-blokerów).

Bibliografia:

1. A. Beck, G. Emery, Anxiety Disorders and Phobias: A Cognitive Perspective, New York 2005.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
4
0
Polecamy
Batrachofobia – przyczyny, objawy i leczenie lęku przed żabami
Batrachofobia – przyczyny, objawy i leczenie lęku przed żabami TVN zdrowie
Pteronofobia – irracjonalny lęk przed łaskotaniem piórami
Pteronofobia – irracjonalny lęk przed łaskotaniem piórami TVN zdrowie
Fobia społeczna - objawy, leczenie, przyczyny
Fobia społeczna - objawy, leczenie, przyczyny Dzień Dobry TVN
Robbie Williams cierpiał na agorafobię.
Jak poradzić sobie z lękiem przestrzennym?
Robbie Williams cierpiał na agorafobię. Jak poradzić sobie z lękiem przestrzennym? Dzień Dobry TVN
Komentarze (0)
Nie przegap
Raka szyjki macicy można pokonać. Trwa Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy
Raka szyjki macicy można pokonać. Trwa Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy
Zasady prawidłowego pomiaru ciśnienia krwi
Zasady prawidłowego pomiaru ciśnienia krwi
Hartowanie organizmu – na czym polega i jak zrobić to bezpiecznie?
Hartowanie organizmu – na czym polega i jak zrobić to bezpiecznie?
Ból kolana u dziecka – przyczyny dolegliwości, możliwe choroby
Ból kolana u dziecka – przyczyny dolegliwości, możliwe choroby
Guarana – surowiec bogaty w kofeinę. Korzystne właściwości, dawkowanie, skutki uboczne, przeciwwskazania 
Guarana – surowiec bogaty w kofeinę. Korzystne właściwości, dawkowanie, skutki uboczne, przeciwwskazania 
Zapalenie trzustki: przyczyny, objawy, leczenie ostrego zapalenia trzustki
Zapalenie trzustki: przyczyny, objawy, leczenie ostrego zapalenia trzustki