Polub nas na Facebooku
Czytasz: Na co pomaga kruszyna pospolita? Działanie i właściwości kory kruszyny

Na co pomaga kruszyna pospolita? Działanie i właściwości kory kruszyny

Kruszyna pospolita

Fot: emkaplin / gettyimages.com

Kruszyna pospolita (Frangula alnus) jest krzewem z rodziny szakłakowatych(Rhamnaceae). Działanie kruszyny polega przede wszystkim na pobudzaniu ruchu robaczkowego jelit i oczyszczaniu przewodu pokarmowego, co sprawia, że roślina jest polecana w leczeniu zaparć i w procesach odchudzania.

Wilczyna, szakłak kruszyna, troszczyna – to inne nazwy kruszyny pospolitej. Roślina w Polsce występuje pospolicie na obszarach nizinnych, zwłaszcza w niższych partiach górskich. Jest krzewem – rzadziej niewysokim drzewkiem, dorastającym do ok. 5 metrów. Ma drobne, jasne kwiaty i owoce wielkości ziarnka grochu, które w początkowej fazie są zielone, następnie przybierają barwę czerwoną i ciemnofioletową; dojrzałe są niemal czarne. W przeszłości kruszyna pospolita była w Polsce objęta częściową ochroną gatunkową – nie podlega ochronie od 2014 r.

Kora kruszyny – działanie

Kruszyna pospolita uchodzi za roślinę ozdobną; sadzi się ją np. w parkach. Ciekawą odmianą jest kruszyna pospolita asplenifolia (Frangula alnus ‘Aspleniifolia’), krzew osiągający maksymalnie 2 metry wysokości, pełen drobnych, nieregularnych, długich liści. Chociaż wygląda dość egzotycznie, kruszyna pospolita asplenifolia jest mrozoodporna i miododajna oraz tolerancyjna na różne rodzaje gleby, dlatego dobrze rozwija się w naszym klimacie. Najbujniej rośnie na terenach wilgotnych.

Surowcem lekarskim jest kora kruszyny (Frangulae cortex), w medycynie naturalnej stosowana od XIV w. Na młodych gałązkach jest ona owłosiona, koloru brązowobrunatnego, natomiast na starszych okazach robi się szarobrunatna i matowa – korę dojrzałych okazów pokrywają jasne plamki zwane przetchlinkami. Działanie kory kruszyny polega przede wszystkim na pobudzaniu ruchu perystaltycznego jelita grubego. Kora kruszyny działa też żółciopędnie, poprawia przemianę materii i reguluje florę bakteryjną przewodu pokarmowego. Działa przeczyszczająco i pobudza wypróżnianie, dlatego jest polecana na odchudzanie i w przypadku uporczywych zaparć. Usprawnia funkcjonowanie wątroby – medycyna naturalna od dawna wykorzystuje korę kruszyny w leczeniu schorzeń tego narządu.

Zobacz film: Jak zbudowany jest układ pokarmowy? Źródło: 36,6.

Zastosowanie kory kruszyny

Cenne właściwości kory kruszyny związane są przede wszystkim z obecnymi w niej związkami. Kruszyna zawiera minimum 7% glukofranguliny w przeliczeniu na glukofrangulinę A, flawonoidy, garbniki, glikozydy antrachinowe (o działaniu silnie przeczyszczającym), saponiny, woski, sole mineralne. Korę wykorzystuje się po wysuszeniu. Można z niej sporządzać lecznicze odwary; jest też dodatkiem do mieszanek ziołowych. Aby uzyskać działanie żółciopędne, korę kruszyny zalewa się szklanką wody i gotuje.

Uwaga! Im dłużej kora będzie gotowana, tym wywar stanie się mocniejszy. Osoby otyłe, skarżące się na przewlekłe zaparcia oraz zaburzenia przemiany materii mogą spożyć mieszankę ziołową Jana Biegańskiego, przygotowaną według proporcji: 60 g kory kruszyny, 20 g korzenia lukrecji, po 10 g korzenia mniszka lekarskiego oraz owocu anyżku. Składniki wymieszać i zaparzyć 1 łyżkę w 3/4 szklanki wrzątku. Wypić na noc.

Inna mieszanka odchudzająca według zaleceń Jana Biegańskiego: 60 g kory kruszyny, 20 g kory berberysu, po 25 g ziela marzanki wonnej oraz korzenia lukrecji i 10 g siemienia lnianego. Jako jednorazowy środek przeczyszczający stosuje się odwar z kory kruszyny przygotowany według proporcji: 1–5 g kory zalać szklanką wrzątku i wypić pod wieczór.

Kora kruszyny pospolitej dostępna jest w sklepach zielarskich oraz aptekach. Można ją też zebrać samemu z młodych pni i gałązek, zanim pojawią się na nich liście. Przed wykorzystaniem w celach leczniczych korę należy suszyć przez 2 godziny w 100ºC.

Owoce kruszyny – działanie

Ostrożniej należy obchodzić się z owocami kruszyny (Frangulae fructus), ponieważ spożyte w zbyt dużych ilościach, mogą zaszkodzić układowi pokarmowemu, powodując uporczywe wymioty i biegunki. Dzieje się tak głównie za sprawą glikozydów antrachinonowych. W owocach kruszyny pospolitej znajdują się ponadto antrazwiązki, cukry oraz sole mineralne.

Owoce do celów leczniczych zbiera się nie w pełni dojrzałe (gdy stają się koloru fioletowego). Przed wykorzystaniem należy je wysuszyć. Z kwiatów kruszyny robi się natomiast zdrowy i smaczny miód. Miód kruszynowy jest miodem wielokwiatowym, mogącym zawierać m.in. nektar z kwiatów akacji czy maliny leśnej. Należy go szukać w niedużych, tradycyjnych pasiekach.

Kruszyna pospolita – przeciwwskazania

Kory kruszyny nie należy stosować u kobiet w ciąży i karmiących oraz podczas miesiączki (roślina powoduje przekrwienie miednicy mniejszej). Przeciwwskazaniami są też: niedrożność, zwężenie, atonia jelit, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, choroba Crohna, stany zapalne narządów jamy brzusznej, stany po operacjach, hemoroidy, bóle brzucha o nieznanej przyczynie, zapalenie wyrostka robaczkowego, stany odwodnienia (z utratą elektrolitów). Nie podawać dzieciom poniżej 12. roku życia oraz osobom uczulonym na kruszynę. Uwaga! Nie zaleca się stosowania kory kruszyny w celach farmaceutycznych przez ponad 2 tygodnie. Dłuższe stosowanie powinno być skonsultowane z lekarzem.

Bibliografia:

1. Jadwiga Górnicka, Apteka natury. Poradnik zdrowia, AWM, 2011.

Zobacz film: Zioła - przy jakich dolegliwościach warto o nich pamiętać? Źródło: Stylowy Magazyn.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
11
1
Polecamy
Morwa – odmiany biała, czarna i czerwona. Poznaj ich właściwości lecznicze!
Morwa – odmiany biała, czarna i czerwona. Poznaj ich właściwości lecznicze! Dzień Dobry TVN
Właściwości rokitnika i jego uprawa. Jakie posiada składniki odżywcze?
Właściwości rokitnika i jego uprawa. Jakie posiada składniki odżywcze? Dzień Dobry TVN
Arcydzięgiel litwor – co to jest? Skład, właściwości lecznicze i działanie rośliny
Arcydzięgiel litwor – co to jest? Skład, właściwości lecznicze i działanie rośliny TVN zdrowie
Wrotycz pospolity - surowiec leczniczy. Właściwości, zastosowanie i działania niepożądane
Wrotycz pospolity - surowiec leczniczy. Właściwości, zastosowanie i działania niepożądane TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?