Polub nas na Facebooku
Czytasz: Mleko kobiece – właściwości i skład? Jak powstaje mleko matki?

Mleko kobiece – właściwości i skład? Jak powstaje mleko matki?

Kobieta, która karmi dziecko piersią

Fot: Steve Debenport / gettyimages.com

Mleko matki uważa się za najlepszy pokarm dla dziecka w początkowym etapie życia, który ma idealnie dostosowaną do jego potrzeb zawartość węglowodanów, białka, tłuszczów. To źródło protein niszczących drobnoustroje i substancji przeciwzapalnych.

Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, by dzieci karmione były wyłącznie mlekiem matki przez pierwsze pół roku życia, a później w połączeniu z innymi źródłami pokarmu do ukończenia co najmniej 2 lat. Pierwszy pokarm noworodka to siara, która ze względu na dużą zawartość białka i przeciwciał zapewnia mu należytą odporność. Wyściela śluzówkę jelita, determinując powstawanie prawidłowej flory bakteryjnej.

Mleko matki – jak powstaje?

Mleko kobiece powstaje w gruczołach piersiowych, a dokładnie w pęcherzykach mlecznych zbudowanych z laktocytów. Rozwijają się one w wyniku działania progesteronu. Z kolei inne hormony płciowe – estrogeny – determinują tworzenie się sieci przewodów mlecznych. Jak powstaje pokarm w piersiach? Budujące pęcherzyki mleczne komórki wykazują zdolność do pobierania z krwi matki potrzebnych składników, syntezowania, a następnie wydzielania mleka. W procesie produkowania pokarmu uczestniczy wiele hormonów, które określa się jako kompleks laktogenny. Obejmuje on oprócz wyżej wymienionych: insulinę i insulinopodobny czynnik wzrostu, kortyzol, oksytocynę, hormon wzrostu, prolaktynę. Pierś pobudzana jest do wytworzenia mleka również poprzez karmienie dziecka i opróżnianie jej. W sytuacji, gdy mleko zalega w piersi, wydzielany jest związek zmniejszający jego ilość, tzw. czynnik hamujący laktację.

Proces produkowania kobiecego pokarmu podzielony został na etapy:

  • mammogeneza – rozgałęzianie zalążków gruczołów mlecznych podczas dojrzewania,
  • laktogeneza – przygotowanie piersi do produkcji mleka i synteza pokarmu,
  • laktacja – produkowanie i wydzielanie mleka,
  • inwolucja – zaprzestanie karmienia piersią, obumieranie komórek gruczołów piersiowych, inwolucja tkanki gruczołowej.

Pierwsze mleko matki

Pierwsze mleko matki to tzw. siara lub młodziwo. Ma postać dość gęstego płynu o żółtym kolorze, który wynika z dużej zawartości beta-karotenu. Proces jego powstawania rozpoczyna się już około 16-20 tygodnia ciąży i trwa do 2 doby po porodzie. Siara to mleko bogate w białka determinujące dojrzewanie przewodu pokarmowego noworodka. W wyniku pierwszego karmienia zachodzi kolonizacja przewodu pokarmowego dziecka florą bakteryjną pochodzącą z kobiecego mleka. Pierwsze mleko po porodzie zawiera przeciwciała IgA, które chronią noworodka przed działaniem czynników chorobotwórczych, gdyż jego układ immunologiczny nie funkcjonuje jeszcze w pełni prawidłowo. Siara jest lekkostrawna, a nawet wykazuje lekkie właściwości przeczyszczające, dzięki czemu zapewnia szybsze oddanie smółki, czyli pierwszego stolca. Łączne dobowe spożycie siary szacuje się na 50–100 ml.

Zobacz film i dowiedz się wszystkiego o karmieniu w piersią:

Zobacz film: Jak łagodnie zakończyć karmienie piersią? Źródło: Dzień Dobry TVN

Przejściowe mleko kobiety

Kolejne mleko po siarze to tzw. mleko przejściowe. Jego produkcja rozpoczyna się w wyniku zmian hormonalnych zachodzących w kobiecym ciele, determinowanych wydaleniem łożyska. Następuje spadek poziomu progesteronu i estrogenów, natomiast zwiększone przed porodem stężenie prolaktyny pozostaje bez zmian. Od 2–4 doby po porodzie kobieta produkuje nawet 10 razy więcej mleka w porównaniu z pierwszymi godzinami. Mleko dodatkowo zmienia skład i wygląd. Stan ten określa się mianem nawału pokarmu. Dochodzi do powiększenia piersi, czemu towarzyszy uczucie napięcia. Pokarm matki staje się rzadszy i nabiera białego koloru. Rośnie jego wartość kaloryczna, stężenie laktozy, witamin rozpuszczalnych w wodzie i tłuszczów, spada zaś poziom immunoglobulin, witamin rozpuszczalnych w tłuszczach i białka.

Dojrzałe mleko kobiety

Do 4–6 tygodnia od porodu następuje stabilizacja laktacji, tj. dostosowanie ilości mleka do zapotrzebowania dziecka. Produkowane jest mleko dojrzałe. Pokarm kobiecy staje się bardziej klarowny i wodnisty. Rośnie kaloryczność mleka matki, zawartość tłuszczów i laktozy, a spada białka.

Mleko podczas karmienia piersią nieco się zmienia. Przez pierwsze kilka minut ssania, tj. w początkowej fazie karmienia, ma mniej tłuszczu. To tzw. mleko I fazy, po którym dziecku dostarczane jest mleko II fazy o wyższym stężeniu tłuszczu. Dłuższe karmienie zapewnia zatem bardziej sycący pokarm.

Karmisz swoje dziecko piersią?

Zagłosuj, jeśli chcesz zobaczyć wyniki

Mleko matki – właściwości

Karmienie dziecka piersią wspiera odpowiedni rozwój emocjonalny, fizyczny, poznawczy. Mleko matki ma szereg cennych właściwości. Dostarcza energii, chroni przed odwodnieniem, odgrywa znaczącą rolę w procesach biochemicznych. Znajdują się w nim substancje ułatwiające dziecku zasypianie. Szczególną rolę odgrywają zwłaszcza tryptofan, tj. aminokwas będący naturalnym środkiem nasennym, i nukleotydy regulujące pracę centralnego układu nerwowego. Mleko matki jest najlepszym pokarmem dla wcześniaków i noworodków o niskiej masie urodzeniowej. Podkreślić należy, że łagodzi przebieg lub zapobiega rozwojowi niekiedy występujących u przedwcześnie urodzonych dzieci powikłań, takich jak sepsa, retinopatia, martwicze zapalenie jelit. Badacze donoszą, że naturalne karmienie dziecka zmniejsza ryzyko rozwoju wielu chorób na późniejszych etapach życia.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
409
36
Komentarze (0)
Nie przegap
Jak zadbać o właściwe nawilżenie powietrza w mieszkaniu?
Jak zadbać o właściwe nawilżenie powietrza w mieszkaniu? Materiał sponsorowany
Witamina K i K2 MK-7 - występowanie, właściwości, przeciwdziałanie
Witamina K i K2 MK-7 - występowanie, właściwości, przeciwdziałanie
Przepisy na pięć zdrowych posiłków (śniadanie, drugie śniadanie, obiad, podwieczorek, kolacja)
Przepisy na pięć zdrowych posiłków (śniadanie, drugie śniadanie, obiad, podwieczorek, kolacja) Materiał sponsorowany
Test: Jak wyglądają płuca e-palacza i palacza tradycyjnego? Wpływ nikotyny na organizm
Test: Jak wyglądają płuca e-palacza i palacza tradycyjnego? Wpływ nikotyny na organizm
Czerwone oczy (zespół czerwonego oka) – przyczyny, domowe sposoby, leczenie
Czerwone oczy (zespół czerwonego oka) – przyczyny, domowe sposoby, leczenie
Jak podnieść ciśnienie tętnicze krwi?
Jak podnieść ciśnienie tętnicze krwi? Materiał sponsorowany