Polub nas na Facebooku
Czytasz: Makrolidy – mechanizm działania, skutki uboczne
menu
Polub nas na Facebooku

Makrolidy – mechanizm działania, skutki uboczne

suplementy

Fot.: robsphoto / stock.adobe.com

Makrolidy to antybiotyki nietoksyczne. Mogą wywołać niewiele skutków ubocznych, w tym nudności, wymioty czy biegunkę. Antybiotyki z grupy makrolidów mają szerokie zastosowanie w leczeniu np. zapaleń górnych i dolnych dróg oddechowych czy chorób wenerycznych.

Makrolidy swoją nazwę biorą od słów makro (duży) oraz oligo (lakton), co oznacza, że są to duże cząsteczki o laktonowym rdzeniu. Wytwarzają je grzyby z rodzaju Streptomyces, a także niektóre bakterie. Antybiotyki makrolidowe łączą się z rybosomami bakterii, co powoduje zaburzenie procesu ich biosyntezy. Do najczęściej stosowanych w praktyce klinicznej makrolidów zalicza się azytromycynę, erytromycynę i klarytromycynę.

Działanie makrolidów

Makrolidy są antybiotykami o zakresie działania zbliżonym do penicyliny naturalnej, choć rozszerzonym m.in. o bakterie Chlamydia, Campylobacter, Bordetella pertussis i Mycoplasma pneumoniae. Wchodzą w interakcje z wieloma lekami, ponieważ wpływają w wątrobie na aktywność cytochromu P 450. Jest to enzym monooksygenaz występujący w wielu tkankach, przede wszystkim w wątrobie. Szczególnie niebezpieczne mogą okazać się interakcje antybiotyków makrolidowych z lekami przeciwhistaminowymi i przeciwkrzepliwymi.

Makrolidy – klasyfikacja

Antybiotyki makrolidowe dzieli się w zależności od ilości atomów węgla w pierścieniu. Jednym z podstawowych preparatów jest erytromycyna – antybiotyk bardzo wrażliwy na działanie kwasu solnego w żołądku. Kapsułki lub tabletki zawierające tę substancję muszą być specjalnie opracowane, by rozpuściły się dopiero w dwunastnicy. Erytromycyna łatwo przenika do tkanek; szczególnie duże stężenie osiąga w tkance płucnej. Gromadzi się także w żółci, z którą jest wydalana, dlatego choroby nerek nie są przeciwwskazaniem do jej stosowania.

Erytromycyna jest antybiotykiem z wyboru w leczeniu zapalenia płuc wywołanego przez bakterie Mycoplasma pneumoniae lub Chlamydia trachomatis. Jest również stosowana jako pierwsza w leczeniu zakażenia Legionella pneumophila. Często zalecana jest w zakażeniach górnych dróg oddechowych, jeśli inne antybiotyki nie mogą być podane lub ciężko określić drobnoustrój wywołujący infekcję. Wykorzystywana jest również w przypadku Corynebacterium diphteriae i chlamydiozy. Niestety niektóre bakterie wykazują oporność na działanie erytromycyny.

Antybiotyki makrolidowe nowej generacji mają podobny zakres działania do erytromycyny, jednak trochę słabiej zwalczają bakterie Gram-dodatnie. Jednym z nich jest azytromycyna, która wchłania się z przewodu pokarmowego. Obecność pokarmu zmniejsza jej biodostępność nawet o 40%. Tylko kilka procent leku wydalane jest przez nerki, a większość wraz z żółcią. Azytromycyna osiąga bardzo duże stężenie w tkankach, co pozwala na skrócenie czasu terapii nawet do 3 dni. Jest bezpieczna dla dzieci, w związku z czym stosuje się ją w tej grupie wiekowej do leczenia:

  • zapalenia gardła i migdałków (lek z wyboru w leczeniu anginy paciorkowcowej),
  • zakażeń bakteryjnych dolnych dróg oddechowych,
  • zakażeń bakteryjnych skóry i tkanek miękkich.

U dorosłych wskazania do stosowania azytromycyny są następujące:

  • zakażenia przenoszone drogą płciową (wystarczy jedna dawka), w tym kiła, rzeżączka czy zapalenia miednicy mniejszej o różnej etiologii,
  • zakażenia górnych dróg oddechowych, jak zapalenia zatok przynosowych, angina paciorkowcowa,
  • zakażenia dolnych dróg oddechowych, w tym Chlamydia pneumoniae i pozaszpitalne zapalenia płuc,
  • zakażenia tkanek miękkich i skóry,
  • profilaktyka zakażeń oportunistycznych u chorych na AIDS,
  • biegunki bakteryjne, w tym dur brzuszny, Campylobacter jejuni, Shigella, jaglica,
  • zakażenie Helicobacter pylori,
  • nosicielstwo Neisseria meningitidis,
  • babeszjoza,
  • profilaktyka zapalenia wsierdzia.

Innym lekiem z grupy makrolidów nowej generacji jest klarytromycyna. Pokarm nie ma wpływu na jej wchłanianie. Jest chętnie stosowana w przypadku infekcji bakteryjnych zatok przynosowych i gardła, a także zakażeń wywołanych przez Helicobacter pylorii.

Działania niepożądane makrolidów

Erytromycyna jako jeden z antybiotyków makrolidowych jest uważana za lek bezpieczny, choć zdarzają się działania niepożądane i skutki uboczne:

  • nudności,
  • wymioty,
  • biegunka,
  • alergia.

Opisywano też przejściową utratę słuchu u chorych z zaburzeniami pracy nerek i leczonych dużymi dawkami dożylnymi. Objaw ten ustępował jednak natychmiast po zaprzestaniu stosowania antybiotyku. Klarytromycyna również nie jest toksycznym antybiotykiem. Podobnie jak erytromycyna może wywoływać dolegliwości w postaci nudności, wymiotów czy bólu brzucha.

Zobacz film: Jak odbudować florę bakteryjną po zażywaniu antybiotyku? Źródło: 36,6.



Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
62
5
Polecamy
Antybiotyk - co to jest, mechanizm działania, podział.
Kiedy stosować i jakie są zasady antybiotykoterapii?
Antybiotyk - co to jest, mechanizm działania, podział. Kiedy stosować i jakie są zasady antybiotykoterapii? TVN zdrowie
Klarytromycyna i jej działanie.
Jakie daje skutki uboczne?
Klarytromycyna i jej działanie. Jakie daje skutki uboczne? TVN zdrowie
Pelargonia afrykańska – jak działa syrop i krople?
Pelargonia afrykańska – jak działa syrop i krople? Dzień Dobry TVN
Co to jest rzeżączka?
Jak ją zdiagnozować i wyleczyć?
Co to jest rzeżączka? Jak ją zdiagnozować i wyleczyć? Dzień Dobry TVN
Komentarze (0)
Nie przegap
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Czym jest tabaka? Jakie jest działanie tabaki na organizm?
Czym jest tabaka? Jakie jest działanie tabaki na organizm?
Energooszczędne AGD. Jak wybrać sprzęt, który spełni oczekiwania i nie nadwyręży domowego budżetu?
Energooszczędne AGD. Jak wybrać sprzęt, który spełni oczekiwania i nie nadwyręży domowego budżetu? Materiał sponsorowany
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Antybiotyki i leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe – zasady terapii
Antybiotyki i leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe – zasady terapii