Polub nas na Facebooku
Czytasz: Krzywica u dzieci – objawy, przyczyny, leczenie

Krzywica u dzieci – objawy, przyczyny, leczenie

dziecko

Fot.: elisabetta figus / stock.adobe.com

Krzywica to choroba kości spowodowana niedoborem witaminy D. Objawy krzywicy u dzieci to przede wszystkim bóle oraz zniekształcenia kości. W leczeniu podaje się odpowiednie dawki witaminy D. Zapobieganie krzywicy polega na przyjmowaniu witaminy D, odpowiedniej diecie i częstej ekspozycji na słońce.

Witamina D to zbiorcza nazwa grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, które mają wszechstronny i fundamentalny wpływ na organizm, zwłaszcza na gospodarkę wapniowo-fosforanową. Co za tym idzie – pozwalają na utrzymanie prawidłowej struktury oraz funkcji kośćca.

Dla człowieka najważniejsze znaczenie mają:

  • witamina D2 (ergokalcyferol) – występuje naturalnie w organizmach roślinnych,
  • witamina D3 (cholekalcyferol) – występuje naturalnie w organizmach zwierzęcych.

Co to jest krzywica? Objawy braku witaminy D

Niedobór witaminy D skutkuje zahamowaniem wzrostu oraz krzywicą (nazywaną niekiedy „chorobą angielską”). Krzywica to choroba dziecięca, w przebiegu której proces twardnienia rosnących kości nie przebiega prawidłowo. Kości stają się miękkie i zdeformowane. Krzywica rozwija się jako efekt zaburzeń w gospodarce wapniowo-fosforowej. Dochodzi do widocznych zmian w układzie kostnym oraz zaburzeń rozwojowych.

Witamina D nazywana jest także witaminą życia. Dlaczego? Odpowiedź na filmie:

Zobacz film: Witamina D - witamina życia. Źródło: Dzień Dobry TVN

Objawy braku witaminy D:

  • ogólne osłabienie i zmęczenie,
  • osłabienie mięśni oraz kości,
  • choroby dziąseł,
  • zwiększenie wrażliwości na ból,
  • występowanie stanów zapalnych,
  • zwiększenie podatności na złamania,
  • drażliwość,
  • senność,
  • wzrost ciśnienia krwi,
  • problemy ze snem,
  • niepokój, stany depresyjne,
  • zaburzenia ze strony układu krążenia.

Objawy krzywicy:

  • bóle kości,
  • poszerzenie płytki wzrostowej kości, szczególnie widoczne w obrębie nadgarstków, stawów skokowych, kolan,
  • koślawość oraz szpotawość kolan,
  • brak apetytu,
  • wzmożone pocenie się,
  • skolioza,
  • płaskostopie,
  • zniekształcenie kości miednicy,
  • tężyczka (nadmierne skurcze mięśni),
  • charakterystyczny zapach moczu,
  • zaparcia,
  • drażliwość,
  • napady drgawek,
  • opóźnienie wzrostu,
  • bruzda Harrisona,
  • anemia,
  • spadek odporności,
  • opóźnione ząbkowanie, ubytki w uzębieniu, odwapnienie koron zębowych,
  • tzw. żabi brzuch (brzuch krzywiczy),
  • zniekształcenie klatki piersiowej,
  • deformacja kończyn,
  • rozmiękczenie kości potylicy,
  • opóźnienie w zarastaniu ciemiączka,
  • różaniec krzywiczy (zgrubienie połączeń kostno-chrzęstnych żeber),
  • bransolety krzywicze (pogrubienie przynasad kości długich),
  • kwadratowa czaszka.

Krzywica u dzieci – przyczyny

Krzywica może wystąpić u niemowlęcia i starszego dziecka; najczęściej diagnozuje się ją między 3. miesiącem a 2. rokiem życia. Ponieważ jest to choroba kości spowodowana niedoborem witaminy D, rozwija się głównie z powodu braku tej witaminy w organizmie wskutek niewłaściwego odżywiania albo niedostatecznego kontaktu ze światłem słonecznym (najczęściej jest rezultatem współistnienia kilku czynników). Naturalnym źródłem witaminy D jest bowiem słońce, jednak położenie geograficzne Polski sprawia, że przez wiele miesięcy, w pochmurne, niesłoneczne dni skóra nie jest w stanie wytworzyć jej w odpowiedniej ilości.

W jakich produktach spożywczych znajdziemy witaminę D? Sprawdź:

Zobacz film: Witamina D w produktach spożywczych. Źródło: Wiem, co jem i wiem, co kupuję

Inne możliwe przyczyny występowania krzywicy:

  • choroby jelit (np. choroba Crohna),
  • celiakia,
  • nadmiar fosforanów w diecie,
  • niedobór wapnia w diecie,
  • zaburzenia wchłaniania tłuszczów.

Leczenie i rokowania krzywicy

W przypadku zauważenia niepokojących objawów należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem (pediatrą), zwłaszcza jeśli pojawił się obrzęk lub ból w kolanach, stawach skokowych czy nadgarstkach bądź zauważalna jest deformacja kości. Lekarz zleci badania krwi oraz badania obrazowe kości. W przypadku krzywicy w badaniach laboratoryjnych w surowicy krwi obserwuje się wzrost stężenia fosfatazy alkalicznej (enzymu), parathormonu, spadek poziomu wapnia i fosforu. W moczu obserwuje się obniżony poziom wapnia.

Leczenie krzywicy polega na podawaniu odpowiednich dawek witaminy D oraz wapnia. Wcześnie wykryta krzywica oraz niedobór witaminy D pozwalają na całkowite wyleczenie, zanim dojdzie do zniszczenia kości.

Krzywica – zapobieganie

Profilaktyka krzywicy u dzieci polega na podawaniu właściwych dawek witaminy D już od pierwszych dni życia, także latem – dotyczy to zwłaszcza dzieci karmionych piersią (mleko matki nie zawiera witaminy D). Witamina D jest natomiast dodawana do mleka modyfikowanego. Ponadto bardzo ważna jest odpowiednia dieta. Witamina D znajduje się m.in. w jajkach, tłustych rybach, przetworach mlecznych, tranie, grzybach. Należy również jak najwięcej przebywać na słońcu (minimum 15 minut dziennie).

Krzywica u dorosłych

Odmianą krzywicy u osób dorosłych jest osteomalacja, czyli choroba metaboliczna kości, która rozwija się wskutek niedoboru witaminy D. Szczególnie narażone na nią są osoby starsze, które rzadko wychodzą z domu i nie mają kontaktu ze słońcem. Na osteomalację chorują także osoby mające schorzenia nerek i wątroby czy przyjmujące niektóre leki, np. przeciwko padaczce. Choroba powoduje zwiększoną podatność na złamania. Pojawiają się bóle kości, tzw. kaczy chód, skrzywienia w obrębie kręgosłupa, szpotawość bioder, deformacje klatki piersiowej (kurza klatka piersiowa). Leczenie osteomalacji polega na podawaniu witaminy D. 

Czy witaminę D należy suplementować cały rok? Zobaczcie:

Zobacz film: Witamina D - za co odpowiada? Czy należy ją suplementować cały rok? Źródło: Dzień Dobry TVN

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
5
2
Komentarze (3)
AniaAA
Musze się przyznać, że byłam przekonana, że problem krzywicy już nie istniej, tyle się mówi teraz o tej witaminie D, dzieciaki powinny ją przecież dostawać od samego początku. Ktoś jeszcze w ogóle choruje na krzywicę?
Czytaj całość
IGA7
Moje dzieci w ogóle nie przyjmują suplementów diety. Bardzo zdrowo się wszyscy odżywiamy i z całą pewności nie mamy żadnych niedoborów. Jesteśmy zupełnie zdrowi. Czasem się zastanawiam, czy przy zbilansowanej diecie naprawdę może czegoś brakować? Wakacje w ciepłych krajach i dieta wystarczą, aby mieć witaminy D tyle ile trzeba
Czytaj całość
Mama_oli
Mam pytanie, czy dajecie dzieciom witaminę D latem i jesienią – moja lekarka powiedziała że powinnam dawać dziecku przez witaminę D przez cały rok
Czytaj całość
Nie przegap
Jak zadbać o właściwe nawilżenie powietrza w mieszkaniu?
Jak zadbać o właściwe nawilżenie powietrza w mieszkaniu? Materiał sponsorowany
Witamina K i K2 MK-7 - występowanie, właściwości, przeciwdziałanie
Witamina K i K2 MK-7 - występowanie, właściwości, przeciwdziałanie
Czerwone oczy (zespół czerwonego oka) – przyczyny, domowe sposoby, leczenie
Czerwone oczy (zespół czerwonego oka) – przyczyny, domowe sposoby, leczenie
Przepisy na pięć zdrowych posiłków (śniadanie, drugie śniadanie, obiad, podwieczorek, kolacja)
Przepisy na pięć zdrowych posiłków (śniadanie, drugie śniadanie, obiad, podwieczorek, kolacja) Materiał sponsorowany
Domowe sposoby na ból i zapalenie ucha. Jak leczyć u dziecka i u dorosłego?
Domowe sposoby na ból i zapalenie ucha. Jak leczyć u dziecka i u dorosłego?
Dieta ketogeniczna - efekty, jadłospis i przepisy
Dieta ketogeniczna - efekty, jadłospis i przepisy