Polub nas na Facebooku
Czytasz: Kości czaszki – anatomia, połączenia, rak kości czaszki

Kości czaszki – anatomia, połączenia, rak kości czaszki

NAN

Fot: praisaeng / stock.adobe.com

Kości czaszki tworzą szkielet głowy, którego rolą jest osłona mózgu oraz innych narządów, które znajdują się w głowie. Czaszka najbardziej rozrasta się przez pierwsze 3 lata życia. Kości czaszki człowieka dzieli się na mózgoczaszkę i trzewioczaszkę, nazywaną także twarzoczaszką.

Kości czaszki tworzą puszkę kostną, której zadaniem jest ochrona mózgowia oraz narządu słuchu, wzroku, równowagi i smaku. Czaszka jest zbudowana z kości zespojonych połączeniami wolnymi i ścisłymi. Ścisłe połączenia kości czaszki to przede wszystkim więzozrosty, a połączenia wolne to stawy. Przez otwory w kościach czaszki biegną naczynia i nerwy, a przez największy z nich przechodzi rdzeń kręgowy.

Kości czaszki – anatomia

Czaszka dzieli się na dwie podstawowe części – mózgoczaszkę i trzewioczaszkę. Mózgoczaszka nazywana jest także czaszką właściwą, a jej zadaniem jest ochrona mózgowia. Trzewioczaszka jest twarzową częścią czaszki i stanowi podporę oraz ochronę narządów zmysłu, a także początkowych odcinków układu pokarmowego i oddechowego.

Mózgoczaszka przypomina kulistą puszkę, a jej kości są połączone ściśle za pomocą szwów. Składa się z kości parzystych, do których zalicza się kości skroniowe i ciemieniowe, oraz kości nieparzystych, czyli kości potylicznej, klinowej, czołowej i sitowej. Kość skroniowa ochrania mózg po bokach i stanowi ochronę dla narządu równowagi i słuchu. Kość czołowa osłania mózgowie od przodu i współtworzy oczodoły, a kość potyliczna łączy kanał kręgowy z mózgoczaszką.

Trzewioczaszka składa się z kości parzystych i nieparzystych. Kości parzyste to kości nosowe, łzowe, jarzmowe, podniebienne, szczękowe oraz małżowiny nosowe dolne. Nieparzyste kości czaszki to żuchwa, lemiesz i kość gnykowa. Żuchwa jest ruchomym elementem trzewioczaszki, którą z kośćmi skroniowymi łączy staw żuchwo-skroniowy. Kością ruchową jest także kość gnykowa, która nie łączy się z innymi kośćmi i leży poza czaszką.

W czaszce znajdują się także zatoki. Są to przestrzenie w kościach wysłane błoną śluzową i wypełnione powietrzem. Zatoki dzieli się na klinowe, sitowe, czołowe oraz szczękowe. Kształt poszczególnych elementów czaszki zależy od płci, rasy i wieku człowieka.

Złamania kości czaszki

Najczęstsze przyczyny złamań kości czaszki to urazy powstałe w wyniku uderzenia głową o twardą powierzchnię, wybuchu lub innej sytuacji, w której dochodzi do naruszenia kości. Złamania dzieli się w zależności do lokalizacji na:

  • złamania trzewioczaszki, czyli twarzowej części czaszki,
  • złamania mózgoczaszki, czyli części otaczającej mózg – dzieli się je na złamania sklepienia czaszki i złamania podstawy czaszki.
Niekiedy dochodzi do złamań kombinowanych obu części czaszki.

Złamania kości czaszki można podzielić także na otwarte i zamknięte oraz na:

  • stabilne, nazywane linijnymi, w których nie dochodzi do przemieszczenia odłamków,
  • niestabilne, nazywane wgłobionymi, w których odłamy kostne przemieściły się w głąb jamy czaszki.

Przerwanie ciągłości kości czaszki może prowadzić do uszkodzenia skóry, tkanki podskórnej, czepca i okostnej, a także naczyń tętniczych i żylnych oraz struktur wewnątrzczaszkowych. Urazy wewnątrzczaszkowe mogą powodować obrzęk mózgu lub powstanie krwiaka śródczaszkowego – zmiany te stanowią niekiedy zagrożenie życia.

Objawy oczywiste, wskazujące na złamanie kości czaszki, to:

  • krwawienie z rany spowodowanej urazem oraz widoczne na skórze krwiaki, szczególnie jeśli występują wokół oczu, w okolicach nasady nosa czy za uchem,
  • wyciek lekko krwistej lub przezroczystej treści z rany, co może wskazywać na uszkodzenie opon mózgowych i wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego,
  • ból w miejscu urazu,
  • obrzęk wokół miejsca urazu, zwłaszcza za uchem lub w okolicach oczu,
  • zaczerwienienie oraz podwyższona temperatura tkanek znajdujących się w okolicy miejsca urazu.

Objawy nieoczywiste, które mogą wskazywać na złamanie kości czaszki, to:

  • ból głowy,
  • nudności i wymioty,
  • niewyraźne widzenie,
  • sztywność karku,
  • zaburzenia równowagi,
  • zaburzenia orientacji,
  • splątanie, czyli inkoherencja myślenia z dezorientacją,
  • niewłaściwa reakcja źrenic na światło.

W diagnostyce złamań kości czaszki stosuje się głównie tomografię komputerową, choć w przypadku złamań otwartych nie jest to konieczne.

Co wiesz na temat układu kostnego? Odpowiedz na nasze pytania i sprawdź swoją wiedzę!

Odpowiedz na 10 pytań
Rozpocznij quiz

Rak kości czaszki

Rak kości czaszki bardzo często jest efektem przerzutów nowotworowych z innych narządów. Punktem wyjścia zmian nowotworowych zwykle są guzy płuc, sutka, szyi, jamy nosowo-gardłowej czy gruczołu krokowego. Główne objawy raka kości czaszki to ból oraz zapalenie kości czaszki.

W czaszce mogą występować także guzy złośliwe, do których zalicza się:

  • chrzęstniakomięsaki – zmiany złośliwe występujące głównie w zatokach przynosowych i kościach podstawy czaszki, występujące zwykle u mężczyzn po 40. roku życia,
  • kostniakomięsaki – zmiany o dużej złośliwości, występujące u osób między 12. a 20. rokiem życia, powodujące przerzuty do płuc.

Zobacz film: Wrodzone predyspozycje do zachorowania na raka. Źródło: 36,6

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
13
18
Więcej na temat
Gruczolak: rodzaje, objawy, rozpoznanie i leczenie
Gruczolak: rodzaje, objawy, rozpoznanie i leczenie
Okrężnica: budowa i funkcje. Choroby okrężnicy (rak okrężnicy)
Okrężnica: budowa i funkcje. Choroby okrężnicy (rak okrężnicy)
Rak skóry to nie tylko czerniak. Jakie jeszcze nowotwory się diagnozuje?
Rak skóry to nie tylko czerniak. Jakie jeszcze nowotwory się diagnozuje?
Czy 20 minut wystarczy, aby wygrać z rakiem?  Chcecie wiedzieć, jak to możliwe? Oglądajcie program 36,6°C w sobotę, 10 listopada, o 18.00!
Czy 20 minut wystarczy, aby wygrać z rakiem? Chcecie wiedzieć, jak to możliwe? Oglądajcie program 36,6°C w sobotę, 10 listopada, o 18.00!
Komentarze (0)
Nie przegap
Najbrudniejsze rzeczy świata, których dotykasz każdego dnia
Najbrudniejsze rzeczy świata, których dotykasz każdego dnia Materiał sponsorowany
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Czynnik reumatoidalny (badanie RF) – jak odczytać wyniki badania? 
Czynnik reumatoidalny (badanie RF) – jak odczytać wyniki badania? 
Domowe sposoby na ból i zapalenie ucha. Jak leczyć u dziecka i u dorosłego?
Domowe sposoby na ból i zapalenie ucha. Jak leczyć u dziecka i u dorosłego?
Dieta ketogeniczna - efekty, jadłospis i przepisy
Dieta ketogeniczna - efekty, jadłospis i przepisy
Usuwanie (wyrywanie) ósemek – szczękościsk, ból i opuchlizna po usunięciu ósemki
Usuwanie (wyrywanie) ósemek – szczękościsk, ból i opuchlizna po usunięciu ósemki