Polub nas na Facebooku
Czytasz: Karotenoidy jako antyoksydanty – znaczenie w diecie i w pielęgnacji

Karotenoidy jako antyoksydanty – znaczenie w diecie i w pielęgnacji

Zainteresował Cię ten artykuł?
Produkcja kremów. Krem wlewany do czerwonego opakowania.

Fot: Wayhome Studio / stock.adobe.com

Karotenoidy to naturalne barwniki występujące w substancjach pochodzenia roślinnego – to one odpowiadają między innymi za intensywny kolor pomidora lub marchwi. Karotenoidy wykazują silne właściwości przeciwutleniające, dzięki czemu korzystnie wpływają na organizm człowieka.

Karotenoidy występują w owocach, płatach i liściach roślin, nadając im określony kolor – od żółtego, przez pomarańczowy i różowy, aż po intensywnie czerwony. Substancje te należą do jednych z najsilniejszych przeciwutleniaczy obecnych w naturze – w organizmie człowieka stanowią prekursor witaminy A, która chroni komórki ciała przed reaktywnymi formami tlenu. Z tego powodu w kosmetyce i medycynie estetycznej karotenoidom przypisuje się właściwości opóźniające objawy starzenia się skóry i wykorzystuje się je do produkcji kosmetyków przeciwstarzeniowych. Karotenoidy jako przeciwutleniacze odgrywają istotną rolę również w dietetyce – regularne ich spożywanie wykazuje wiele prozdrowotnych właściwości. Warto jednak zaznaczyć, że nadmierna podaż witaminy A może być toksyczna.

Czym są karotenoidy?

Karotenoidy to węglowodory nienasycone, które należą do grupy organicznych związków zwanych izoprenoidami. W kwiatach, owocach i liściach roślin występują najczęściej wraz z chlorofilem w chloroplastach. Tempo rozkładu zielonego barwnika (chlorofilu) jest o wiele szybsze niż w przypadku karotenoidów – to właśnie z tego powodu jesienne liście zachowują żółte, pomarańczowe i czerwone odcienie. Pomimo tego, że znika z nich chlorofil, wciąż posiadają odpowiednią ilość karotenoidów, wykazujących właściwości antyoksydacyjne, opóźniające rozkład.

Do karotenoidów zalicza się ponad 600 związków, obecnych w roślinach. Niestety jedynie sześć spośród nich wykazuje korzystny wpływ na organizm człowieka. Są to:

  • alfa-karoten,
  • beta-karoten,
  • beta-kryptoksantyna,
  • luteina,
  • likopen,
  • zeaksantyna.

Gdzie znaleźć karotenoidy

Najbogatsze źródło karotenoidów w diecie człowieka stanowią czerwone oraz ciemnozielone warzywa i owoce, takie jak:

  • marchew,
  • pomidor,
  • dynia,
  • papryka,
  • bataty,
  • jarmuż,
  • szpinak,
  • brokuł
  • morele.

Karotenoidy jako antyoksydanty – wpływ na organizm człowieka

Karotenoidy, stanowiące prekursor witaminy A, są jej podstawowym źródłem w diecie człowieka. W przewodzie pokarmowym karotenoidy są metabolizowane do postaci retinalu, a następnie retinolu, który w jelitach wchłaniany jest do krwiobiegu, skąd trafia do niemalże wszystkich tkanek organizmu.

Zastosowanie karotenoidów w kosmetyce i medycynie oscyluje ściśle wokół ich właściwości antyoksydacyjnych. Karotenoidy neutralizują reaktywny tlen cząsteczkowy oraz nadtlenowe, wolne rodniki, „wymiatając” je z organizmu. Dzięki temu stanowią skuteczną profilaktykę nowotworową, pozwalają zachować młodzieńczy wygląd skóry, podnoszą odporność organizmu, a nawet zapobiegają chorobom serca.

Zastosowanie karotenoidów w kosmetyce

Karotenoidy w kosmetyce wykorzystuje się w trzech podstawowych rodzajach kosmetyków lub zabiegów pielęgnacyjnych: przeciwstarzeniowych, przeciwtrądzikowych i depigmentacyjnych.

Przeciwstarzeniowe działanie karotenoidów obejmuje:

  • pobudzanie syntezy kolagenu oraz elastyny, poprawę gęstości i elastyczności skóry;
  • odbudowę uszkodzonych włókien kolagenowych;
  • ochronę przed niekorzystnym wpływem czynników zewnętrznych oraz przed działaniem promieniowania UV.

Karotenoidy wykorzystuje się w pielęgnacji skóry trądzikowej, ze względu na działanie:

  • normalizujące pracę gruczołów łojowych, ograniczające przetłuszczanie się skóry;
  • oczyszczające ujścia mieszków włosowych, w których pobliżu mogą powstawać stany zapalne;
  • zapobiegające przekształcaniu lipidowych składników sebum w produkty drażniące skórę.

Karotenoidy stosuje się również podczas zabiegów rozjaśniających skórę. Ich depigmanetacyjne działanie polega na:

  • minimalizowaniu przebarwień skórnych, powstałych na skutek ekspozycji na słońce;
  • redukcji ilości melaniny w skórze;
  • zmniejszaniu widoczności przebarwień potrądzikowych.

Prozdrowotne działanie karotenoidów

Za sprawą działania antyoksydacyjnego, karotenoidy pozytywnie wpływają na funkcjonowanie niemalże całego organizmu. Do ich najważniejszych prozdrowotnych funkcji zalicza się:

  • Działanie antynowotworowe – karotenoidy usuwają z organizmu wolne rodniki, które są jedną z przyczyn powstawania i rozwoju chorób nowotworowych. Regularne spożywanie owoców i warzyw bogatych w karotenoidy obniża ryzyko wystąpienia raka jamy ustnej, krtani, przełyku, szyjki macicy, prostaty czy pęcherza moczowego.
  • Utrzymywanie zdrowia oczu – dieta bogata w karotenoidy, a zwłaszcza w luteinę i zeaksantynę, pozwala uchronić oczy przed niekorzystnym działaniem promieniowania UVA i UVB. Niedobór karotenoidów może skutkować zwyrodnieniem plamki żółtej – choroby, która może skutkować nawet ślepotą.
  • Profilaktyka chorób serca – regularnie spożywane warzywa i owoce, bogate w karotenoidy skutecznie obniżają poziom cholesterolu we krwi. Tym samym zmniejsza się ryzyko miażdżycy, zawału serca czy udaru niedokrwiennego mózgu.

Zobacz film: Jakie zastosowanie lecznicze ma olej z wiesiołka? Źródło: Dzień Dobry TVN

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
1
0
Komentarze (0)
Nie przegap
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?