Polub nas na Facebooku
Czytasz: Karotenoidy jako antyoksydanty – znaczenie w diecie i w pielęgnacji
menu
Polub nas na Facebooku

Karotenoidy jako antyoksydanty – znaczenie w diecie i w pielęgnacji

Produkcja kremów. Krem wlewany do czerwonego opakowania.

Fot: Wayhome Studio / stock.adobe.com

Karotenoidy to naturalne barwniki występujące w substancjach pochodzenia roślinnego – to one odpowiadają między innymi za intensywny kolor pomidora lub marchwi. Karotenoidy wykazują silne właściwości przeciwutleniające, dzięki czemu korzystnie wpływają na organizm człowieka.

Karotenoidy występują w owocach, płatach i liściach roślin, nadając im określony kolor – od żółtego, przez pomarańczowy i różowy, aż po intensywnie czerwony. Substancje te należą do jednych z najsilniejszych przeciwutleniaczy obecnych w naturze – w organizmie człowieka stanowią prekursor witaminy A, która chroni komórki ciała przed reaktywnymi formami tlenu. Z tego powodu w kosmetyce i medycynie estetycznej karotenoidom przypisuje się właściwości opóźniające objawy starzenia się skóry i wykorzystuje się je do produkcji kosmetyków przeciwstarzeniowych. Karotenoidy jako przeciwutleniacze odgrywają istotną rolę również w dietetyce – regularne ich spożywanie wykazuje wiele prozdrowotnych właściwości. Warto jednak zaznaczyć, że nadmierna podaż witaminy A może być toksyczna.

Czym są karotenoidy?

Karotenoidy to węglowodory nienasycone, które należą do grupy organicznych związków zwanych izoprenoidami. W kwiatach, owocach i liściach roślin występują najczęściej wraz z chlorofilem w chloroplastach. Tempo rozkładu zielonego barwnika (chlorofilu) jest o wiele szybsze niż w przypadku karotenoidów – to właśnie z tego powodu jesienne liście zachowują żółte, pomarańczowe i czerwone odcienie. Pomimo tego, że znika z nich chlorofil, wciąż posiadają odpowiednią ilość karotenoidów, wykazujących właściwości antyoksydacyjne, opóźniające rozkład.

Do karotenoidów zalicza się ponad 600 związków, obecnych w roślinach. Niestety jedynie sześć spośród nich wykazuje korzystny wpływ na organizm człowieka. Są to:

  • alfa-karoten,
  • beta-karoten,
  • beta-kryptoksantyna,
  • luteina,
  • likopen,
  • zeaksantyna.

Gdzie znaleźć karotenoidy

Najbogatsze źródło karotenoidów w diecie człowieka stanowią czerwone oraz ciemnozielone warzywa i owoce, takie jak:

  • marchew,
  • pomidor,
  • dynia,
  • papryka,
  • bataty,
  • jarmuż,
  • szpinak,
  • brokuł
  • morele.

Karotenoidy jako antyoksydanty – wpływ na organizm człowieka

Karotenoidy, stanowiące prekursor witaminy A, są jej podstawowym źródłem w diecie człowieka. W przewodzie pokarmowym karotenoidy są metabolizowane do postaci retinalu, a następnie retinolu, który w jelitach wchłaniany jest do krwiobiegu, skąd trafia do niemalże wszystkich tkanek organizmu.

Zastosowanie karotenoidów w kosmetyce i medycynie oscyluje ściśle wokół ich właściwości antyoksydacyjnych. Karotenoidy neutralizują reaktywny tlen cząsteczkowy oraz nadtlenowe, wolne rodniki, „wymiatając” je z organizmu. Dzięki temu stanowią skuteczną profilaktykę nowotworową, pozwalają zachować młodzieńczy wygląd skóry, podnoszą odporność organizmu, a nawet zapobiegają chorobom serca.

Zastosowanie karotenoidów w kosmetyce

Karotenoidy w kosmetyce wykorzystuje się w trzech podstawowych rodzajach kosmetyków lub zabiegów pielęgnacyjnych: przeciwstarzeniowych, przeciwtrądzikowych i depigmentacyjnych.

Przeciwstarzeniowe działanie karotenoidów obejmuje:

  • pobudzanie syntezy kolagenu oraz elastyny, poprawę gęstości i elastyczności skóry;
  • odbudowę uszkodzonych włókien kolagenowych;
  • ochronę przed niekorzystnym wpływem czynników zewnętrznych oraz przed działaniem promieniowania UV.

Karotenoidy wykorzystuje się w pielęgnacji skóry trądzikowej, ze względu na działanie:

  • normalizujące pracę gruczołów łojowych, ograniczające przetłuszczanie się skóry;
  • oczyszczające ujścia mieszków włosowych, w których pobliżu mogą powstawać stany zapalne;
  • zapobiegające przekształcaniu lipidowych składników sebum w produkty drażniące skórę.

Karotenoidy stosuje się również podczas zabiegów rozjaśniających skórę. Ich depigmanetacyjne działanie polega na:

  • minimalizowaniu przebarwień skórnych, powstałych na skutek ekspozycji na słońce;
  • redukcji ilości melaniny w skórze;
  • zmniejszaniu widoczności przebarwień potrądzikowych.

Prozdrowotne działanie karotenoidów

Za sprawą działania antyoksydacyjnego, karotenoidy pozytywnie wpływają na funkcjonowanie niemalże całego organizmu. Do ich najważniejszych prozdrowotnych funkcji zalicza się:

  • Działanie antynowotworowe – karotenoidy usuwają z organizmu wolne rodniki, które są jedną z przyczyn powstawania i rozwoju chorób nowotworowych. Regularne spożywanie owoców i warzyw bogatych w karotenoidy obniża ryzyko wystąpienia raka jamy ustnej, krtani, przełyku, szyjki macicy, prostaty czy pęcherza moczowego.
  • Utrzymywanie zdrowia oczu – dieta bogata w karotenoidy, a zwłaszcza w luteinę i zeaksantynę, pozwala uchronić oczy przed niekorzystnym działaniem promieniowania UVA i UVB. Niedobór karotenoidów może skutkować zwyrodnieniem plamki żółtej – choroby, która może skutkować nawet ślepotą.
  • Profilaktyka chorób serca – regularnie spożywane warzywa i owoce, bogate w karotenoidy skutecznie obniżają poziom cholesterolu we krwi. Tym samym zmniejsza się ryzyko miażdżycy, zawału serca czy udaru niedokrwiennego mózgu.

Zobacz film: Jakie zastosowanie lecznicze ma olej z wiesiołka? Źródło: Dzień Dobry TVN

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
2
0
Polecamy
Właściwości rokitnika i jego uprawa.
Jakie posiada składniki odżywcze?
Właściwości rokitnika i jego uprawa. Jakie posiada składniki odżywcze? Dzień Dobry TVN
Antocyjany i ich właściwości.
Które warzywa je zawierają?
Antocyjany i ich właściwości. Które warzywa je zawierają? TVN zdrowie
Bardzo modne jagody acai – jak je stosować i czy naprawdę pomagają w odchudzaniu?
Bardzo modne jagody acai – jak je stosować i czy naprawdę pomagają w odchudzaniu? Dzień Dobry TVN
Beta karoten, czyli prowitamina witaminy A.
Jakie wykazuje właściwości prozdrowotne?
Źródła beta karotenu w żywności oraz skutki uboczne jego nadmiernej podaży w diecie
Beta karoten, czyli prowitamina witaminy A. Jakie wykazuje właściwości prozdrowotne? Źródła beta karotenu w żywności oraz skutki uboczne jego nadmiernej podaży w diecie TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć?
Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć? Materiał sponsorowany
Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka
Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka Materiał sponsorowany
Jak chronić skórę przed słońcem?
Jak chronić skórę przed słońcem?
"Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
"Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?
Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?