Polub nas na Facebooku
Czytasz: Karmazyn – wartości odżywcze, właściwości, sposoby przyrządzania 

Karmazyn – wartości odżywcze, właściwości, sposoby przyrządzania 

Para podczas gotowania w kuchni.

Fot. PeopleImages / Getty Images

Karmazyn to ryba o delikatnym, bardzo smacznym, stosunkowo chudym mięsie. Jej niezwykłemu, intensywnie czerwonemu ubarwieniu zawdzięcza nazwę kolor karmazynowy. Tę niezbyt znaną w Polsce rybę warto włączać do diety ze względu na wysoką zawartość selenu, fosforu i witaminy B12.

Karmazyn to wspólna nazwa dla kilkudziesięciu gatunków blisko spokrewnionych ze sobą ryb z rodziny Sebastidae, żyjących w północnym Atlantyku. Najczęściej używa się jej w odniesieniu do przedstawicieli gatunku Sebastes norvegicus – karmazyn atlantycki. Jest to drapieżna, stadna ryba, która może osiągać wagę nawet 15 kg przy długości ciała około 100 cm. Wyjątkową popularnością cieszy się w krajach azjatyckich, choć nie jest poławiana w tamtych regionach. W Polsce karmazyn jest słabo znany – a szkoda, bo dostarcza wyjątkowo smacznego, wartościowego mięsa.

Wartości odżywcze karmazyna

Karmazyn jest rybą o stosunkowo chudym mięsie (w 100 g zawiera około 1,5 g tłuszczu), więc – w odróżnieniu od takich gatunków, jak łosoś czy makrela – dostarcza stosunkowo niewiele nienasyconych kwasów tłuszczowych, w związku z których zawartością zaleca się spożywanie ryb. Karmazyn jest za to doskonałym źródłem pełnowartościowego białka – zawierającego niezbędne w diecie aminokwasy egzogenne (m.in. lizynę, walinę, leucynę, izoleucynę, treoninę). Pod tym względem mięso ryby dorównuje wartością wieprzowinie czy wołowinie.

Po karmazyna warto sięgać ze względu na wysoką zawartość witamin, w szczególności witaminy B12 (kobalaminy). Nie występuje ona w świecie roślinnym i musi być dostarczana z pokarmami odzwierzęcymi. Ważąca 100 g porcja czerwonej ryby zawiera około 1,5 μg witaminy B12, więc pokrywa 60% dziennego zapotrzebowania na ten składnik. Ponadto w karmazynie znajduje się dużo witaminy D (w 100 g – 1,2 μg, czyli 20% referencyjnej wartości dziennego spożycia – RWS) i nieco witaminy A oraz pozostałych witamin z grupy B.

Karmazyn to wyjątkowo dobre źródło selenu (100 g zawiera ok. 40 μg, co stanowi 73% RWS) i fosforu (około 250 mg/100 g, czyli 35% RWS). Dostarcza także znacznych ilości jodu, potasu, magnezu, żelaza i cynku.

Dlaczego warto jeść ryby? Czy Polacy zjadają ich odpowiednią ilość? Dowiecie się tego z filmu:

Zobacz film: Dlaczego warto jeść ryby? Źródło: 36,6

Karmazyn – ryba o szeregu prozdrowotnych właściwości

Uwzględnianie w diecie wyżej wymienionych składników jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Białko jest podstawowym budulcem wszystkich komórek i jednym ze źródeł energii. Witaminy B regulują pracę układu nerwowego i uczestniczą w wielu procesach metabolicznych. Kobalamina na przykład nieodzowna jest do produkcji tzw. hormonu szczęścia – serotoniny. Jej niedobory prowadzą do obniżenia nastroju. Ponadto witamina B12 bierze udział w tworzeniu otoczki mielinowej, która osłania włókna nerwowe, umożliwia wytwarzanie czerwonych ciałek krwi, syntezę kwasów nukleinowych w komórkach (zwłaszcza szpiku kostnego), pobudza apetyt, obniża poziom cholesterolu we krwi. 

Z kolei witamina D uczestniczy w procesach mineralizacji tkanki kostnej, a także wspomaga system immunologiczny. Jej niedobory zwiększają ryzyko zachorowania na nowotwory, choroby sercowo-naczyniowe, cukrzycę typu 2. Spożywanie karmazyna służy profilaktyce wyżej wymienionych chorób również ze względu na fakt, że stanowi on doskonałe źródło selenu – pierwiastka o właściwościach przeciwutleniających. Selen, wraz z jodem, odgrywają także zasadniczą rolę w pracy tarczycy. Obecny w karmazynie fosfor stanowi budulec zębów i kości, jest potrzebny do utrzymania równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie oraz prawidłowego przewodnictwa nerwowego.

Wskazania do spożywania karmazyna

Ze względu na bogactwo cennych dla zdrowia substancji karmazyn może stanowić składnik większości diet. W szczególności warto sięgać po niego w okresie ciąży i laktacji, ponieważ ta chuda ryba zawiera znikome ilości związków toksycznych (niebezpiecznych dla płodu oraz niemowląt). Te gromadzą się głównie w tkance tłuszczowej. Karmazyna dobrze jest także włączać do diety semiwegetariańskiej. Uzupełnia bowiem doskonale niedobory witamin i minerałów, których najlepszym źródłem jest mięso. Ze względu na fakt, że karmazyn dostarcza stosunkowo niewiele kalorii (około 95 kcal/100 g), ryba ta może także znaleźć się w jadłospisach osób odchudzających się lub szczególnie dbających o linię.

Jak przyrządzić karmazyna?

Istnieje niezliczona ilość przepisów na dania z karmazyna, bo ryba ta smaczna jest w każdej postaci. Nadaje się do smażenia, pieczenia, duszenia, grillowania, gotowania na parze. Wyśmienity jest także karmazyn wędzony. Białe mięso ryby jest łagodne w smaku, delikatne, kruche i ma stosunkowo mało ości. Łatwo je przyrządzić i komponuje się z rozmaitymi potrawami. Warto sięgać po receptury kuchni azjatyckiej, ponieważ w krajach Azji (np. w Tajlandii) karmazyn od wieków jest jedną z najbardziej lubianych ryb.

By wydobyć z delikatnego mięsa karmazyna walory smakowe, przed pieczeniem czy smażeniem najlepiej pozostawić je na pewien czas przyprószone odrobiną soli i ulubionych ziół. Wspaniałego aromatu doda rybie odrobina soku z cytryny, limonki czy grejpfruta. Mięso można także zamarynować. Nie należy poddawać go zbyt długiej obróbce termicznej, by się nie przesuszyło. Z piekarnika karmazyna należy wyjąć po około 20–25 minutach (przy temperaturze 180ºC). Na parze gotuje się 5–10 minut krócej. Filet z karmazyna smaży się przez zaledwie kilka minut.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
8
0
Polecamy
Ryby morskie - które warto jeść? Jakie ryby morskie są zdrowe?
Ryby morskie - które warto jeść? Jakie ryby morskie są zdrowe? Dzień Dobry TVN
Filet z dorsza – przepis na przepyszny posiłek
Filet z dorsza – przepis na przepyszny posiłek Dzień Dobry TVN
Sandacz – wartości odżywcze, właściwości, zastosowanie
Sandacz – wartości odżywcze, właściwości, zastosowanie TVN zdrowie
Dlaczego ryby są zdrowe i które gatunki warto włączyć do codziennego jadłospisu? 
Dlaczego ryby są zdrowe i które gatunki warto włączyć do codziennego jadłospisu?  TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?