Polub nas na Facebooku
Czytasz: Kanaliki łzowe – zapalenia i niedrożność, zapobieganie i leczenie

Kanaliki łzowe – zapalenia i niedrożność, zapobieganie i leczenie

niebieskie oczy kobiety

Fot. chubbs1 / Getty Images

Kanaliki łzowe odprowadzają łzy do woreczka łzowego. Płyną one dalej kanałem nosowo-łzowym do jamy nosowej. Zatkanie jednego lub obu kanalików powoduje zaburzenie naturalnego obiegu łez i powikłania, które mogą wymagać leczenia zachowawczego, a nawet wykonania małego zabiegu. 

Kanaliki łzowe to struktury zlokalizowane w wewnętrznym kąciku oka. Zbierają łzy znajdujące się na powierzchni oka i trafiające tam z gruczołów łzowych ulokowanych w kąciku bocznym. Dzięki przepływowi łez w stronę nosa i ruchom powiek oko jest cały czas oczyszczane, a łzy zawierające drobinki pyłów i innych zanieczyszczeń nie trafiają z powrotem na powierzchnię rogówki.

Drogi łzowe – budowa i lokalizacja

Drogi łzowe to system pozwalający na nawilżanie i oczyszczanie powierzchni oka i spojówek. Łzy powstają w gruczołach łzowych zlokalizowanych w górnej, bocznej (skroniowej) części oczodołu. Z ujścia tej struktury trafiają na powierzchnię oka i dzięki ruchom powiek, gałki oraz siłom grawitacji spływają po powierzchni rogówki i spojówek. Łzy pokrywające oko spełniają bardzo ważną funkcję – zapewniają rogówce prawidłowe nawilżenie, które jest niezbędne do zachowania całkowitej przezierności. Jest to jeden z warunków ostrego widzenia. Łzy składają się z trzech podstawowych frakcji – wodnej, śluzowej i tłuszczowej. Dzięki temu utrzymują się długo na powierzchni oka i nie dopuszczają do jego wysychania.

Rozprowadzanie łez po powierzchni oka (szczególnie w trakcie mrugania) powoduje również spłukiwanie z rogówki zanieczyszczeń, które osiadają na jej powierzchni (np. bakterii, pyłów, alergenów itp.). Dzięki stałej produkcji łez i ich późniejszej eliminacji (odpływ do jamy nosowej) powierzchnia oka jest w sposób ciągły oczyszczana i nawilżana świeżym, czystym płynem.

Łzy trafiają do wewnętrznego (nosowego) kącika oka i przez punkty łzowe (zlokalizowane na przyśrodkowych brzegach obu powiek) wędrują do dwóch kanalików łzowych – górnego i dolnego. Zwykle łączą się one i wpadają do woreczka łzowego, który przez przewód nosowo-łzowy jest opróżniany do jamy nosowej.

Jak powinniśmy dbać o nasze oczy, aby się nie męczyły? odpowiesz znajdziesz w filmie: 

Zobacz film: Jak powinniśmy dbać o nasze oczy, aby się nie męczyły? Źródło 36,6  

Zapalenie i niedrożność kanalików łzowych – objawy

Niedrożność kanalików łzowych może być bezpośrednio spowodowana nie tylko ich zatkaniem, ale też stanem zapalnym dróg łzowych. W takim przypadku obrzęk powoduje zwężenie lub całkowite zamknięcie światła kanalików i utrudnienie odpływu łez.

W efekcie pojawiają się następujące objawy:

  • łzawienie, które utrzymuje się niemal cały czas,
  • zaczerwienienie i obrzęk spojówek,
  • nieostre widzenie,
  • wystąpienie większej ilości wydzieliny śluzowej lub ropnej,
  • ból w wewnętrznych kącikach oczu (czasami nasilający się podczas mrugania),
  • przewlekające się lub nawracające infekcje spojówek,
  • zapalenie rogówki.

Przyczyny zatkania kanalików łzowych u dzieci

Niedrożność kanalików łzowych zdarza się niekiedy u noworodków. U niemowlaka, jeśli obserwowana jest od urodzenia, może być w pewnych warunkach uznana za fizjologiczną i niewymagającą leczenia. Stan taki ustępuje zwykle w ciągu pierwszego roku życia. Jeśli objawy utrzymują się dłużej albo pojawiają się, mimo iż wcześniej nie były obserwowane, niezbędna jest zwykle interwencja lekarska i leczenie.

Przyczynami zatkania kanalików łzowych u dzieci są m.in.:

  • wrodzona niedrożność lub niedorozwój dróg łzowych,
  • przewlekłe stany zapalne spojówek, zatok przynosowych lub nosogardła,
  • polipy,
  • wady rozwojowe twarzoczaszki.

Polecamy:  Nadmierne łzawienie oczu - przyczyny, leczenie i profilaktyka. O czym mogą świadczyć łzawiące oczy?

Niedrożność kanalików łzowych u dorosłych – przyczyny

Zatkanie kanalików łzowych u dorosłych wynika najczęściej z dwóch powodów: ekspozycji na zapylenie oraz z przewlekłych albo nawracających infekcji spojówek lub nosogardła.

Na problemy z drożnością kanalików narażone są osoby, które długo pracują w środowisku o dużym stopniu zapylenia lub zadymienia (np. robotnicy budowlani, pracownicy tartaków i zakładów stolarskich, górnicy, szlifierze). Niekorzystny wpływ może też mieć przebywanie w miejscach o wysokiej temperaturze i niskiej wilgotności. Osadzające się na powierzchni oka zanieczyszczenia (np. pył gipsowy, cementowy) mogą blokować punkty łzowe i uniemożliwiać odpływ łez albo przenikać do kanalików i tworzyć złogi zatykające te wąskie przewody. Spowolniony odpływ łez stwarza drobnoustrojom warunki do rozwoju, co jest przyczyną wtórnych, nawrotowych infekcji spojówek.

Pozostałe przyczyny niedrożności kanalików łzowych to m.in.:

  • urazy twarzoczaszki (np. połączone ze złamaniem nosa),
  • polipy,
  • przewlekłe infekcje zatok i nosogardła,
  • rozrost guzów nowotworowych.

Leczenie niedrożności kanalików łzowych

Z wyjątkiem przypadku zatkania kanalików łzowych u niemowlaka ich niedrożność (szczególnie połączona z nawracającymi infekcjami) wymaga diagnostyki i leczenia okulistycznego. Początkowe jego fazy obejmują podawanie leków przeciwzapalnych i przeciwinfekcyjnych, zwykle stosowanych w postaci kropli lub maści ocznych. Jeśli ustąpienie obrzęku i objawów infekcji nie powoduje udrożnienia kanalików, lekarz może podjąć decyzję o sondowaniu kanalików i ich płukaniu. Takie zabiegi mogą być powtarzane wielokrotnie. W najcięższych przypadkach niezbędne może być poszerzanie kanalika za pomocą zgłębników balonikowych albo założenie do niego stentu – specjalnej rurki, która zapewnia drożność i umożliwia odpływ łez. 

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
33
5
Polecamy
Bezobjawowa chrypka u niemowlaka - poznaj jej przyczyny i sposoby leczenia
Bezobjawowa chrypka u niemowlaka - poznaj jej przyczyny i sposoby leczenia Dzień Dobry TVN
Przyczyny oraz sposoby leczenia opryszczki u niemowląt
Przyczyny oraz sposoby leczenia opryszczki u niemowląt Dzień Dobry TVN
Spojówka – budowa, funkcje i schorzenia
Spojówka – budowa, funkcje i schorzenia TVN zdrowie
Ropiejące oczy u dziecka – przyczyny i postępowanie
Ropiejące oczy u dziecka – przyczyny i postępowanie TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?