Polub nas na Facebooku
Czytasz: Jod w ciąży – dla zdrowej pracy tarczycy mamy i rozwoju mózgu dziecka
menu
Polub nas na Facebooku

Jod w ciąży – dla zdrowej pracy tarczycy mamy i rozwoju mózgu dziecka

Kathrin Ziegler/getty images

Ciąża to czas w życiu kobiety, kiedy wzrasta zapotrzebowanie na składniki odżywcze, szczególnie na minerały. Są one niezbędne do właściwego rozwoju płodu i funkcjonowania mamy. Należy do nich jod – w ciąży odpowiada za produkcję hormonów tarczycy i tworzenie się mózgu.

Na całym świecie nawet 1,8 miliarda osób ma zbyt mało jodu w diecie. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca dodawanie jodu do soli, aby uzupełniać te globalne braki. Suplementacja jodu w ciąży jest również medycznie uzasadniona – jest on bardzo potrzebny zarówno przyszłej mamie, jak i płodowi.

Jod a ciąża – dlaczego jest potrzebny?

Ciąża to stan, który zmienia wiele procesów chemicznych w organizmie w taki sposób, aby umożliwić prawidłowy rozwój płodu. Tarczyca zaczyna pracować na zwiększonych obrotach – o 50% zwiększa produkcję tyroksyny, a to właśnie jod odżywia i stymuluje tarczycę do jej produkcji. Tyroksyna jest potrzebna do prawidłowej pracy tarczycy matki oraz zapewnienia odpowiedniego rozwoju tego organu u płodu. Transportowana jest do łożyska, aby dziecko na późniejszym etapie ciąży mogło samodzielnie wytwarzać hormony tarczycy. Zauważono również, że zwiększa się wydalanie tyroksyny z moczem matki. Jod w ciąży jest bardzo ważny na jej początku, ponieważ tyroksyna całkowicie odpowiada za rozwój układu nerwowego i mózgu płodu. Niedobór jodu w ciąży wywołuje hipotyroksynemię, która dla płodu skutkować będzie opóźnieniem umysłowym i zaburzeniami neurologicznymi.

Redakcja poleca:
Zapalenie gardła u dzieci i dorosłych - jak złagodzić ból domowymi sposobami?
Dieta eliminacyjna – na czym polega i kiedy jest zalecana?
Szczepienia na COVID-19. Rząd zmienia harmonogram szczepień

Na temat wpływu jodu na ciążę przeprowadzono wiele badań. W większości z nich zauważono, że suplementacja jodu w ciąży i przed nią ma bardzo korzystny wpływ na rozwój neuropsychologiczny dziecka. W krajach dotkniętych niedoborami jodu w diecie (⅔ krajów Europy Zachodniej i Środkowej) przyjmowanie jodu znacznie ograniczyło lub całkowicie wyeliminowało ryzyko opóźnionego rozwoju umysłowego. Co więcej, suplementacja jodu u wszystkich kobiet w ciąży z państw dotkniętych niedoborami jodu jest uzasadniona, ponieważ korzyści z niej znacznie przewyższają ewentualne ryzyko.

W Polsce jeszcze przed II wojną światową zauważono, jak bardzo potrzebny jest jod przyszłym mamom. Zapobiegawczo zaczęto jodować sól, a od 1997 roku zobligowano do tego wszystkich jej producentów. Polska jest obecnie jednym z niewielu krajów europejskich, gdzie nie występuje duży problem z niedoborami jodu.

Ile jodu w ciąży jest potrzebne?

Dobowe zapotrzebowanie na jod w ciąży wynosi 250 µg, a dla kobiety karmiącej jest to aż 290 µg lub więcej. Taką ilość bardzo trudno jest dostarczyć w diecie, nawet pomimo spożywania soli jodowanej. Lekarze zalecają więc suplementację jodu w ilości 150 µg na dobę, najlepiej jeszcze przed planowanym zapłodnieniem. Takie postępowanie umożliwia zgromadzenie odpowiednich zapasów, które będą bardzo potrzebne w pierwszych tygodniach ciąży.

A co jeśli wystąpi nadmiar jodu w ciąży? Wykryto związek nadmiaru jodu w organizmie matki z chorobami, takimi jak Hashimoto, rak tarczycy czy jej nadczynność. U płodu wysokie stężenie jodu może wywołać niedoczynność tarczycy. WHO podaje, że nadmierne spożycie jodu wynosi 500 µg, w USA zaś górna granica normy to 1100 µg. Po przebadaniu grupy kobiet, które przyjmowały dawki 300 µg jodu na dobę w ciąży, nie zauważono oznak niepożądanych. Powszechnie lekarze są więc przekonani, że dawka suplementacyjna 150 µg jest całkowicie bezpieczna. Warto wyjaśnić również, jak wygląda suplementacja jodu w ciąży przy chorobie Hashimoto. Ze względu na dobro płodu, dawka 150 µg na dobę jest nadal zalecana, pomimo że jod nasila procesu immunologiczne. Nasilenie niedoczynności tarczycy w przebiegu choroby Hashimoto wyrównywane jest lekami.

Jod w ciąży – brać czy nie?

Wszystko zależy od indywidualnego przypadku. Jeśli już wcześniej w badaniach laboratoryjnych pojawiały się niedobory jodu, jego suplementacja jest jak najbardziej wskazana, nawet w większych ilościach niż ogólnie zalecane. Dokładną dawkę wskaże lekarz. Przy chorobach tarczycy w ciąży dodatkowe przyjmowanie jodu musi być skonsultowane z lekarzem prowadzącym, endokrynologiem, pod którego opieką znajduje się przyszła mama. Kobiety niemające problemów z tarczycą ani te, które nie wykazywały wcześniej niedoboru lub nadmiaru jodu, mogą przyjmować go w ilości zalecanej, a więc 150 µg na dobę. Chcąc być ostrożnym, warto wykonać badanie laboratoryjne na poziom jodu we krwi przy okazji standardowych badań ciążowych.

Od kiedy suplementować jod w ciąży? Najlepiej jest robić to jeszcze przed planowanym zapłodnieniem i przyjmować go razem z kwasem foliowym. Jeśli jednak ciąża jest już stwierdzona, suplementację można zacząć w dowolnym momencie – im wcześniej, tym lepiej.

Bibliografia:

1. Postępowanie w chorobach tarczycy u kobiet w ciąży, Zespół Ekspertów ds. Opieki Tyreologicznej w Ciąży, „Endokrynologia Polska” 2011, t. 62, nr 4, ISSN 0423–104X, s. 362–381.

2. Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego na temat selektywnej suplementacji kobiet ciężarnych w zakresie witamin i mikroelementów dotyczące suplementów diety Selecta Pregna 1 oraz Selecta Pregna 2, „Ginekologia Polska” 2013, nr 9, s. 119.

Zobacz film: Co wpływa na płodność?

źródło: Dzień dobry TVN

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
61
7
Polecamy
Pierwsza ciąża po 40.
– przygotowanie do zajścia w ciążę w późnym wieku
Pierwsza ciąża po 40. – przygotowanie do zajścia w ciążę w późnym wieku Dzień Dobry TVN
Niedoczynność tarczycy w ciąży – skutki, leczenie i planowanie ciąży
Niedoczynność tarczycy w ciąży – skutki, leczenie i planowanie ciąży TVN zdrowie
Skutki poronienia ciąży.
Kolejna ciąża po poronieniu - przygotowanie, badania.
Kiedy zajść w kolejną ciążę po poronieniu?
Skutki poronienia ciąży. Kolejna ciąża po poronieniu - przygotowanie, badania. Kiedy zajść w kolejną ciążę po poronieniu? Dzień Dobry TVN
Normy oraz skutki wysokiego i niskiego poziomu TSH w ciąży
Normy oraz skutki wysokiego i niskiego poziomu TSH w ciąży TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Raka szyjki macicy można pokonać. Trwa Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy
Raka szyjki macicy można pokonać. Trwa Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy
Zasady prawidłowego pomiaru ciśnienia krwi
Zasady prawidłowego pomiaru ciśnienia krwi
Hartowanie organizmu – na czym polega i jak zrobić to bezpiecznie?
Hartowanie organizmu – na czym polega i jak zrobić to bezpiecznie?
Ból kolana u dziecka – przyczyny dolegliwości, możliwe choroby
Ból kolana u dziecka – przyczyny dolegliwości, możliwe choroby
Guarana – surowiec bogaty w kofeinę. Korzystne właściwości, dawkowanie, skutki uboczne, przeciwwskazania 
Guarana – surowiec bogaty w kofeinę. Korzystne właściwości, dawkowanie, skutki uboczne, przeciwwskazania 
Zapalenie trzustki: przyczyny, objawy, leczenie ostrego zapalenia trzustki
Zapalenie trzustki: przyczyny, objawy, leczenie ostrego zapalenia trzustki