Polub nas na Facebooku
Czytasz: Jama przegrody przezroczystej u dorosłych i noworodków – możliwe powikłania
menu
Polub nas na Facebooku

Jama przegrody przezroczystej u dorosłych i noworodków – możliwe powikłania

Zinkevych/getty images

Jama przegrody przezroczystej jest zjawiskiem obserwowanym już w życiu płodowym podczas rozwoju mózgowia. W niektórych przypadkach nie zanika w okresie okołoporodowym, pozostając widoczną w badaniach obrazowych w życiu dorosłym.

Uwidocznienie jamy przegrody przezroczystej u dorosłych możliwe jest dzięki tomografii komputerowej i rezonansowi magnetycznemu. Wydaje się, że jej występowanie predysponuje do niektórych zaburzeń neurologicznych i psychiatrycznych.

Zobacz też:

Czym jest jama przegrody przezroczystej?

Jama przegrody przezroczystej (łac. cavum septi pellucidi, CSP) to struktura opisana po raz pierwszy w XVII wieku przez Franciscusa de le Boë Sylviusa. Jest to wąska przestrzeń między blaszkami przegrody przezroczystej wypełniona płynem mózgowo-rdzeniowym. Przez niektórych badaczy uważana jest za patologię neurorozwojową, przez innych jako wariant normy. Jej obecność stwierdza się w badaniach obrazowych: tomografii komputerowej (TK) oraz rezonansie magnetycznym (MRI) głowy. Może występować wraz z innymi zaburzeniami w obrębie mózgu. W większości przypadków nie jest powodem do niepokoju, szczególnie gdy obserwowana jest u niemowląt.

Przegroda przezroczysta jest strukturą zaliczaną do kresomózgowia i układu limbicznego centralnego układu nerwowego. Oddziela od siebie rogi czołowe komór bocznych mózgu. Ma strukturę trójkątnej błony rozpiętej między częściami sklepienia i ciała modzelowatego. Z uwagi na swoje położenie jest zaliczana do ścian przyśrodkowych półkul mózgu. Jej rozwój przebiega w trakcie życia płodowego.

Przetrwała jama przegrody przezroczystej u dorosłych występuje nawet u 15% osób. Fizjologicznie można ją stwierdzić u noworodków oraz płodów, co jest sygnałem świadczącym o prawidłowym rozwoju wewnątrzmacicznym. Prawidłowo powiększa się do 27. tygodnia ciąży, następnie utrzymuje się przez kilka tygodni w tej samej wielkości, by zacząć zmniejszać się i u 85% noworodków zniknąć w okresie okołoporodowym – do 3.–6. miesiąca życia. Częściej po urodzeniu obserwuje się ją u wcześniaków niż u dzieci urodzonych o czasie. W życiu płodowym jej wykrycie możliwe jest dzięki wykonaniu badania ultrasonograficznego (USG) ciężarnej.

Jama przegrody przezroczystej o wymiarach mniejszych niż 6 mm w osi przednio-tylnej uważana jest za wariant anatomiczny, natomiast gdy przekracza te wartości, może współistnieć z zaburzeniami w okolicznych strukturach: ciele modzelowatym, sklepieniu, hipokampie. Istnieją doniesienia, iż powstanie przetrwałej formy jest skutkiem mutacji w genie kodującym PDGF (ligand receptora kinazy tyrozynowej).

Objawy jamy przegrody przezroczystej

Obecność wariantu rozwojowego jamy przegrody przezroczystej nie wywołuje objawów. Zazwyczaj wykrywana jest przypadkowo podczas badań z innych przyczyn i nie wymaga postępowania leczniczego.

Istnieją badania na temat zaburzeń, do których predysponowane są osoby, u których nigdy nie doszło do kompletnego połączenia blaszek przegrody przezroczystej i powstania jamy przetrwałej. Wydaje się, że u dorosłych, którzy posiadają ten wariant rozwojowy, częściej rozwijają się zaburzenia i choroby psychiczne takie jak schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa (CHAD), depresja czy zespół stresu pourazowego (PTSD). Poszerzenie jamy przezroczystej widoczne jest niekiedy u osób agresywnych, nadużywających alkoholu, a także w zaburzeniach obsesyjno-kompulsywnych. Wiąże się je również z zaburzeniami zachowania oraz emocji.

Ponadto zanotowano związek występowania jamy przegrody przezroczystej z pojawieniem się objawów neurologicznych. Najczęściej u takich osób występuje padaczka. Jama przegrody przezroczystej często też jest widoczna u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi.

Torbiel przegrody przezroczystej jako powikłanie jamy przegrody przezroczystej

U niektórych dorosłych pacjentów z odmianą rozwojową jamy przegrody przezroczystej dochodzi do pojawienia się objawów związanych z przeistoczeniem się jej w torbiel. Patomechanizm powstawania tej patologii nie jest do końca poznany, może być związany z wewnętrzną produkcją płynu mózgowo-rdzeniowego.

Wypierająca torbiel przegrody przezroczystej (WTPP) jest określana jako przestrzeń zawierająca płyn o szerokości co najmniej 1 cm, która prowadzi do uwypuklenia jej ścian do światła komór bocznych. Objawy zaliczane do zespołu WTPP to między innymi:

Możliwe jest operacyjne leczenie wypierającej torbieli przegrody przezroczystej metodą endoskopową lub klasyczną, która w większości przypadków przynosi znaczną ulgę w odczuwanych dolegliwościach.

Zobacz film: Budowa mózgu

źródło:36,6

Bibliografia:

1. A. Górecki, Ocena częstości występowania i morfologii jamy przegrody przezroczystej u pacjentów diagnozowanych w pracowni rezonansu magnetycznego Zakładu Radiologii i Diagnostyki Obrazowej Szpitala w Łańcucie. Praca na stopień doktora nauk medycznych – streszczenie. Katedra i Zakład Anatomii Prawidłowej Człowieka Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, Lublin 2016.

2. K. Kojder, Kliniczna i radiologiczna charakterystyka torbieli przegrody przeźroczystej u chorych poddanych leczeniu chirurgicznemu z użyciem endoskopu, Pom J Life Sci 2015, 61, 1, 12–33.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
54
5
Polecamy
Czym jest torbiel przegrody przezroczystej?
Objawy, leczenie i diagnostyka
Czym jest torbiel przegrody przezroczystej? Objawy, leczenie i diagnostyka TVN zdrowie
Jama Vergi – o czym świadczy ten wariant budowy mózgowia?
Jama Vergi – o czym świadczy ten wariant budowy mózgowia? TVN zdrowie
Jak rozpoznać cyklotymię?
Poznaj jej przyczyny, objawy i metody leczenia
Jak rozpoznać cyklotymię? Poznaj jej przyczyny, objawy i metody leczenia Dzień Dobry TVN
Syndrom Alicji w Krainie Czarów - co to?
Jakie daje objawy i jak leczyć?
Syndrom Alicji w Krainie Czarów - co to? Jakie daje objawy i jak leczyć? Dzień Dobry TVN
Komentarze (0)
Nie przegap
Migrena oczna – objawy, przyczyny, leczenie
Migrena oczna – objawy, przyczyny, leczenie
Mięso to najlepsze źródło białka, ale może być też niebezpieczne dla zdrowia. Jak bardzo mięso nam szkodzi?
Mięso to najlepsze źródło białka, ale może być też niebezpieczne dla zdrowia. Jak bardzo mięso nam szkodzi?
Jak złagodzić stres, który towarzyszy kwarantannie?
Jak złagodzić stres, który towarzyszy kwarantannie?
Oponiak mózgu - objawy, przyczyny i powikłania nowotworu
Oponiak mózgu - objawy, przyczyny i powikłania nowotworu
Zespół cieśni nadgarstka – objawy, leczenie i ćwiczenia na cieśń nadgarstka
Zespół cieśni nadgarstka – objawy, leczenie i ćwiczenia na cieśń nadgarstka
Co oznaczają nerwobóle w klatce piersiowej? Objawy, leczenie
Co oznaczają nerwobóle w klatce piersiowej? Objawy, leczenie