Polub nas na Facebooku
Czytasz: Jakie leki przeciwbólowe w ciąży można zażywać, a których należy się wystrzegać?

Jakie leki przeciwbólowe w ciąży można zażywać, a których należy się wystrzegać?

Zainteresował Cię ten artykuł?
leki

Fot. AntonioGuillem / Getty Images

Leki przeciwbólowe w ciąży mogą być stosowane po wcześniejszej konsultacji z lekarzem i określeniu stopnia ich bezpieczeństwa dla dziecka. Środkiem pierwszego rzutu przez całą ciąże jest paracetamol. Przez pierwsze dwa trymestry przyszła mama może też zażywać ibuprofen.

Leki przeciwbólowe w ciąży budzą sporo kontrowersji, a przede wszystkim niepokój u przyszłych mam, które powinny ograniczyć ich zażywanie do niezbędnego minimum. W przypadku zaistnienia konieczności ich przyjęcia najlepiej wspomóc się paracetamolem lub ibuprofenem, choć w przypadku tego drugiego nie jest to wskazane w okresie okołoporodowym. Dlatego też, dokonując wyboru leku przeciwbólowego w ciąży, należy wziąć pod uwagę czas jej trwania.

Czy w ciąży można brać tabletki przeciwbólowe?

Podczas ciąży mogą zdarzyć się sytuacje, kiedy konieczne okaże się zastosowanie leków przeciwbólowych, ale należy to robić z dużą rozwagą. Bezpieczeństwo terapii w okresie ciąży jest determinowane czasem trwania leczenia i okresem rozwoju płodu.

Ze względu na nieliczne badania kliniczne przeprowadzone u kobiet w ciąży wiedza dotycząca bezpieczeństwa stosowania środków przeciwbólowych w okresie prenatalnym jest ograniczona. Jednakże istnieją leki przeciwbólowe, które mogą być stosowane w ciąży, ale wyłącznie po wcześniejszej konsultacji z lekarzem i w sytuacjach koniecznych. Informacje na temat bezpieczeństwa działania leków w ciąży znajdują się w klasyfikacji opracowanej przez Agencję Żywności i Leków (ang. Food and Drug Administration, FDA). System ten posiada 5 kategorii (A, B, C, D i X) sformułowanych na podstawie dostępnych danych i stosunku korzyści do ryzyka. Ponadto na ulotkach dołączonych do tabletek przeciwbólowych widnieje informacja o zakazie lub bezpieczeństwie używania ich przez kobiety w ciąży.

Jakie tabletki przeciwbólowe można brać w ciąży?

Najbardziej rozpowszechnionym i uważanym za najbezpieczniejszy środek przeciwbólowy jest paracetamol. Stanowi on lek przeciwbólowy pierwszego rzutu w ciąży. Przez wszystkie trzy trymestry figuruje na liście B, czyli środków, w przypadku których badania przeprowadzone na zwierzętach nie wykazały ryzyka dla płodu, ale nie potwierdzono tego u kobiet w ciąży. Dokładne dzienne dawkowanie paracetamolu należy skonsultować z lekarzem, ale powinno się ono mieścić w granicach 4 g. Paracetamol nie wykazuje działania teratogennego ani toksycznego na płód. Nie zwiększa ryzyka poronienia, porodu przedwczesnego i śmierci płodu.

Środkiem przeciwbólowym drugiego rzutu w ciąży jest ibuprofen. Przez pierwszy i drugi trymestr zaliczany jest do kategorii B, przy czym wskazane jest unikanie ekspozycji na lek w pierwszych tygodniach ciąży. Istnieją doniesienia, że może on zaburzać proces implantacji i podnosi ryzyko poronienia. Stosowanie ibuprofenu w drugim trymestrze ciąży jest bezpieczne w dawce do 600 mg/dobę.

Pochodna kwasu enolowego, jaką jest piroksykam, oraz ketoprofen, naproksen i diklofenak, które oprócz tego, że są znanymi środkami przeciwzapalnymi, to wykazują też działanie przeciwbólowe, przez pierwsze dwa trymestry ciąży występują na liście leków B, ale powinno się je stosować wyłącznie w przypadku zdecydowanej konieczności. Z kolei indometacyna (pochodna kwasu indoilooctowego) do 34 tygodnia ciąży oraz w przypadku leczenia powyżej 48 godzin zaliczana jest do kategorii B tabletek przeciwbólowych dla kobiet w ciąży, a po tym czasie należy już do kategorii D.

Jakie tabletki przeciwbólowe są zabronione w ciąży?

Bezwzględnie nie powinno się zażywać ibuprofenu w trzecim trymestrze ciąży. W okresie okołoporodowym figuruje na liście leków kategorii D, co oznacza, że istnieją dowody na jego niekorzystne działanie na płód, ale w pewnych sytuacjach klinicznych potencjalne korzyści zastosowania przewyższają ryzyko niepożądanego działania ma dziecko (np. w stanach zagrażających życiu lub chorobach, w których inne, bezpieczne leki nie mogą być zastosowane lub są nieskuteczne). Ibuprofen może wydłużyć okres porodu, zmniejszyć czynność skurczową macicy, spowodować nadciśnienie płucne, zmniejszyć ilość płynu owodniowego i podnieść ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego Bottala i wytrzewienia wrodzonego.

Lekiem przeciwbólowym zabronionym w ciąży jest kwas acetylosalicylowy, który przez wszystkie trzy trymestry jej trwania zaliczany jest do kategorii D. Jest to substancja czynna występująca w środkach takich jak polopiryna czy aspiryna, które zwiększają ryzyko wytrzewiania wrodzonego, wad serca i rozszczepu podniebienia oraz mniejszej masy urodzeniowej. Dodatkowo jego zażywanie związane jest z wyższą śmiertelnością okołoporodową, wewnątrzmacicznym zahamowaniem wzrostu dziecka i działaniem teratogennym. Kwas acetylosalicylowy może działać na układ krzepnięcia zarówno u matki, jak i noworodka oraz prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień.

Metamizol to pochodna pirazolonu, która jest lekiem przeciwbólowym w ciąży, jaki należy do kategorii C, co oznacza, że badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały działanie niepożądane na płód (działanie teratogenne, embriotoksyczne), ale brak jest badań kontrolowanych u kobiet ciężarnych. Istnieją doniesienia o zwiększeniu ryzyka występowania guza Wilmsa – złośliwego nowotworu nerki u potomstwa kobiet przyjmujących w ciąży metamizol. W okresie okołoporodowym nie należy zażywać środków znajdujących się na liście D, takich jak piroksykam, ketoprofen, naproksen i diklofenak. Lekiem przeciwbólowym przeciwwskazanym przez cały okres trwania ciąży jest fenylbutazon. Substancja ta kumuluje się w organizmie dziecka i wiąże się z ryzykiem zahamowania czynności szpiku u płodu.

Zobacz film: Ibuprofen czy paracetamol - różnice. Źródło: 36,6

Bibliografia:

1. Szałek E., Grześkowiak E., Bezpieczeństwo farmakoterapii w okresie ciąży, „Farmacja Współczesna”, 2008, 1, s. 109-115.

2. Niżnik B., Gaweł K., Stanisz B., Farmaceutyki – pomoc czy zagrożenie dla kobiet w ciąży?, „Farmacja Polska”, 2014, 70(7), s. 373-384.

3. Abel D.E., Bezpieczeństwo farmakoterapii w czasie ciąży, „Ginekologia po Dyplomie”, 2011, 1, s. 29-35.

4. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne, Rekomendacje dotyczące postępowania przeciwbólowego w ginekologii i położnictwie. Leczenie bólu u kobiet ciężarnych, rodzących oraz w połogu, „Ginekologia Polska”, 2008, 79, s. 567-577.


Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
4
0
Komentarze (0)
Nie przegap
Nadciśnienie tętnicze a zaburzenia erekcji - czy to ma związek? Wszystko, co musicie wiedzieć o nadciśnieniu
Nadciśnienie tętnicze a zaburzenia erekcji - czy to ma związek? Wszystko, co musicie wiedzieć o nadciśnieniu
Pudding chia – składniki i przepis. Wartość odżywcza i właściwości nasion chia
Pudding chia – składniki i przepis. Wartość odżywcza i właściwości nasion chia
Ejakulacja – damskie wytryski, brak wytrysku, ejakulacja przedwczesna
Ejakulacja – damskie wytryski, brak wytrysku, ejakulacja przedwczesna
Apteczka samochodowa – czy jest obowiązkowym wyposażeniem auta?
Apteczka samochodowa – czy jest obowiązkowym wyposażeniem auta?
Medycyna podróży. Wszystko, co musisz wiedzieć przed wyjazdem na wakacje
Medycyna podróży. Wszystko, co musisz wiedzieć przed wyjazdem na wakacje
Nowa choroba psychiczna na liście WHO. W Polsce chorych jest ponad 2 miliony!
Nowa choroba psychiczna na liście WHO. W Polsce chorych jest ponad 2 miliony!