Polub nas na Facebooku
Czytasz: Jak obniżyć zbyt wysokie stężenie kwasu moczowego?
menu
Polub nas na Facebooku

Jak obniżyć zbyt wysokie stężenie kwasu moczowego?

Badanie poziomu kwasu moczowego we krwi

Fot: Andrew Brookes / gettyimages.com

Kwas moczowy jest organicznym związkiem chemicznym, którego nadmiar w organizmie prowadzi do krystalizacji i przyczynia się do rozwoju poważnych chorób związanych z zaburzeniami metabolizmu. Stężenie kwasu moczowego można obniżyć farmaceutykami, ale również zmianą stylu życia i odpowiednią dietą.

Kwas moczowy, czyli 2,6,8–trioksypuryna, to końcowy etap przemiany puryn – aromatycznych związków organicznych pochodzących głównie z diety oraz rozpadu obumierających tkanek, składających się z cząsteczek pirymidyny i imidazolu. Wydalany jest przede wszystkim przez nerki, z moczem, w mniejszych ilościach także z kałem.

W ciągu doby organizm człowieka pozbywa się około 500–700 mg kwasu moczowego. Jeżeli nerki nie są w stanie wydalić jego odpowiedniej ilości, obserwuje się podwyższony poziom kwasu moczowego, czyli tzw. hiperurykemię, stan poważnie zagrażający zdrowiu, prowadzący do krystalizacji kwasu i rozwoju zapalenia – dny moczanowej. Gromadzące się kryształy w nerkach sprzyjają ponadto rozwojowi kamicy nerkowej i zapalnych zmian cewkowo-śródmiąższowych.

Zobacz film: Mocz - co warto wiedzieć? Źródło: X-BankGallery, iStock

Kwas moczowy – dieta

Prawidłowy poziom kwasu moczowego w surowicy krwi powinien się zawierać w przedziale 180–420 µmol/l (mikromoli na litr, czyli 3–7 miligramów na decylitr). Zaburzenia w jego produkcji, przede wszystkim nadmiar, wynikają z wielu czynników, m.in.:

  • upośledzenia wydalania kwasu moczowego (spowodowanego m.in. niewydolnością nerek, nadciśnieniem tętniczym, niedoczynnością tarczycy lub wpływem niektórych leków moczopędnych);
  • uwarunkowań genetycznych;
  • chorób nowotworowych (podczas chemio- lub radioterapii organizm zwiększa produkcję kwasu moczowego);
  • zwiększonej podaży puryn w diecie.

Z powodu tego ostatniego czynnika powodującego, że poziom kwasu moczowego jest wysoki, duże znaczenie ma zmiana nawyków żywieniowych. Kwas moczowy i dieta są ze sobą nierozerwalnie połączone. Należy zatem ograniczyć spożywanie mięs, wędlin i konserw. Niewskazane jest również jedzenie owoców morza, a także mleka i produktów mlecznych czy cukrów prostych, ponieważ zarówno glukoza, jak i fruktoza mogą być częściowo metabolizowane do kwasu mlekowego, który hamuje wydalanie kwasu moczowego. Podobne konsekwencje ma nadmiar sodu w organizmie, dlatego warto zmniejszyć spożycie soli.

Z diety powinno się eliminować tłuszcze zwierzęce, zastępując je (choć także w ograniczonej ilości) olejami roślinnymi (rzepakowym, lnianym czy oliwą z oliwek). Niewskazane są napoje alkoholowe, najlepiej pić wodę – ponad 3 l dziennie, również przed zaśnięciem, by zapobiegać nadmiernemu zagęszczaniu moczu i wytrącaniu się kryształków kwasu moczowego w kanalikach nerkowych.

Kwas moczowy – objawy nadmiaru

Ryzyko rozwoju hiperurykemii jest większe u mężczyzn w podeszłym wieku, z predyspozycjami genetycznymi i nadwagą, po urazie, operacji lub transplantacji narządów, nadużywających alkoholu lub odwodnionych. Objawy zwiększonego poziomu kwasu moczowego w pierwszym okresie są niemal nieodczuwalne, a jedyną nieprawidłowością jest przekraczający normę poziom tego związku we krwi.

Niekiedy mija kilka lub nawet kilkanaście lat, zanim dojdzie do ostrego zapalenia stawów, zwykle palucha, kolanowego, kciuka, barkowego lub kręgosłupa. Pierwszym objawem jest ich silny ból, często zaczynający się w nocy, nasilający się i trudny do zniesienia. Staw jest obrzęknięty, a skóra nad nim zaczerwieniona, napięta i gorąca.

Bez prawidłowego leczenia ostre zapalenie może przejść w przewlekłe, prowadzące do trwałego zniekształcenia stawów i ograniczenia ich ruchomości. W tej fazie pojawiają się często charakterystyczne guzki dnawe, czyli wyczuwalne pod skórą złogi kryształków soli moczanowych, najczęściej zlokalizowane na pięcie, paluchu, łokciu albo małżowinie usznej.

Jak obniżyć kwas moczowy?

Bardzo duże znaczenia ma wspomniana już dieta, ale również zmiana stylu życia. Gdy kwas moczowy jest za wysoki, należy zwiększyć aktywność fizyczną, a także zrezygnować z palenia papierosów. Trzeba też dbać o utrzymanie prawidłowej masy ciała.

Czasami konieczne może być zażywanie leków. Poziom kwasu moczowego pomaga obniżyć np. allopurynol, który powinien być jednak stosowany pod ścisłą kontrolą lekarza, ponieważ niekiedy wywołuje ostrą nadwrażliwość, zwłaszcza u osób z predyspozycjami do reakcji uczuleniowych. W przypadku częstych napadów dny moczanowej stosuje się kolchicynę.

Badanie na niewłaściwy poziom kwasu moczowego

Niewłaściwy poziom kwasu moczowego wymaga leczenia. Bardzo ważne jest jednak przeprowadzenie wcześniej odpowiednich analiz. Podstawowe badania obejmują:

  • stężenie kwasu moczowego w surowicy;
  • analizę płynu stawowego z oceną obecności kryształów kwasu moczowego;
  • analizę guzków na obecność kryształów kwasu moczowego;
  • ultrasonografię (USG) stawów i tkanek okołostawowych, mającą na celu wykrycie obecności złogów kwasu moczowego;
  • dwuenergetyczną tomografię komputerową (DECT);
  • badanie rentgenowskie (RTG) oceniające destrukcję stawów.

Bibliografia:

1. Maria Maślińska "Kwas moczowy - przyjaciel czy wróg"

Zobacz film: Jak dbać o nerki? Źródło: Dzień Dobry TVN

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
561
78
Polecamy
Jakie są przyczyny osłabienia organizmu? Jak radzić sobie z przemęczeniem?
Jakie są przyczyny osłabienia organizmu? Jak radzić sobie z przemęczeniem? Dzień Dobry TVN
Refluks. Dolegliwość czy poważna choroba?
Refluks. Dolegliwość czy poważna choroba? Dzień Dobry TVN
Dna moczanowa – leczenie ziołami i domowe, dieta w dnie moczanowej
Dna moczanowa – leczenie ziołami i domowe, dieta w dnie moczanowej TVN zdrowie
Podagra (dna moczanowa) – co to jest? Przyczyny, badania, leczenie
Podagra (dna moczanowa) – co to jest? Przyczyny, badania, leczenie TVN zdrowie
Komentarze (3)
aga
reumatolog
Czytaj całość
Ula
Jaki lekarz zajmuje sie tym schorzeniem?
Czytaj całość
Tjaaaa.... czyli generalnie najlepiej od razu położyć się do grobu bo nie można jeść i pić niczego co sprawia jakąkolwiek przyjemność .....
Czytaj całość
Nie przegap
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Czym jest tabaka? Jakie jest działanie tabaki na organizm?
Czym jest tabaka? Jakie jest działanie tabaki na organizm?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Pierwsza pomoc przy problemach ze skórą. Jak dbać o skórę, która wymaga szczególnej pielęgnacji? 
Pierwsza pomoc przy problemach ze skórą. Jak dbać o skórę, która wymaga szczególnej pielęgnacji?  Materiał sponsorowany
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu