Polub nas na Facebooku
Czytasz: Jak działa gaz rozweselający? Gaz rozweselający u dentysty i przy porodzie

Jak działa gaz rozweselający? Gaz rozweselający u dentysty i przy porodzie

Zainteresował Cię ten artykuł?
Kobieta, której podawana jest narkoza

Fot: laughing gas / gettyimages.com

Gaz rozweselający w nomenklaturze medycznej określany jest jako sedacja wziewna. Jest to metoda znieczulania znana w Polsce od ponad 20 lat. Jest szczególnie popularna w USA, Szwecji, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii i Danii.

Gaz rozweselający często stosowany jest w stomatologii u chorych odczuwających strach przed zabiegiem dentystycznym i w łagodzeniu dolegliwości towarzyszących porodowi. Wprowadza w stan ogólnego rozluźnienia i znosi uczucie bólu. Uspokojenie uzyskuje się poprzez wdychanie podtlenku azotu i dużej ilości tlenu za pomocą maseczki zakładanej na nos.

Co to jest gaz rozweselający?

Gaz rozweselający – podtlenek azotu lub tlenek diazotu (N2O) to nieorganiczny związek chemiczny, który jest bezbarwny, niepalny, o słabym zapachu i słodkim smaku. Jego działanie analgetyczne uzależnione jest od stopnia stężenia gazu. Jest powszechnie stosowany w anestezjologii, zwłaszcza jako uzupełnienie lub wzmocnienie znieczulenia przeprowadzanego z użyciem innych środków. Dzięki działaniu przeciwbólowemu i rozluźniającemu posiada zastosowanie w okresie pooperacyjnym, podczas zmiany bolesnych opatrunków, w położnictwie i stomatologii.

Gaz rozweselający w nomenklaturze medycznej określany jest jako sedacja wziewna. Mieszanina podtlenku azotu i tlenu N2O/O2 może być podawana z urządzeń stacjonarnych i przenośnych, po założeniu na nos maseczki o rozmiarze dostosowanej do wieku i wielkości twarzy chorego. Podtlenek azotu wdychany jest do płuc, a następnie przenika do krwiobiegu. Do mózgu dociera w ciągu 15 sekund.

Gaz rozweselający u dentysty

Podtlenek azotu znany jest w stomatologii od 1844 roku, kiedy Horacy Weels wypróbował jego działanie na sobie przed zabiegiem ekstrakcji zęba. Gaz rozweselający wykorzystywany jest u dentysty u chorych odczuwających strach przed zabiegiem stomatologicznym, a także z nadpobudliwością nerwową czy ADHD. Zaleca się go także u osób z hemofilią, chorobami serca i nadciśnieniem. Pozwala bezboleśnie i bezstresowo przejść przez leczenie dentystyczne. Może być z powodzeniem przeprowadzany bez udziału anestezjologa. Stosowany w stężeniu 40–50% jest bezpieczny i powoduje tzw. sedację płytką, czyli kontrolowany stan ograniczenia świadomości objęty niepamięcią wsteczną z komponentą analgezji.

Coraz częściej praktykowane jest stosowanie u dentysty gazu rozweselającego dla dzieci powyżej 3 roku życia. Pod wpływem podtlenku azotu nie stresują się wizytą, zdarza się nawet, że jej nie pamiętają. Mogą pojawić się halucynacje, które dotyczą głównie uczucia latania, pływania lub lewitowania w powietrzu, gdyż podtlenek azotu znosi poczucie grawitacji. Gaz rozweselający u dentysty pozwala na eliminację bólu i strachu podczas zabiegu. Zapobiega zniechęceniu do stomatologa i powstaniu urazu psychicznego po nieprzyjemnych wizytach, które z wiekiem mogą przerodzić się w dentofobię. Gaz rozweselający u dentysty wskazany jest dla dziecka z astmą i padaczką, gdyż znacznie zmniejsza ryzyko powstania ataku spowodowanego stresem.

Gaz rozweselający – wytyczne w leczeniu dentystycznym

Przed podaniem gazu rozweselającego u dentysty nie można co najmniej 2 godziny wcześniej przyjmować pokarmów. Dzieci powinny być pod stałą opieką osoby dorosłej przez cały dzień po zabiegu. Przed podaniem gazu i po nim nie należy pić alkoholu. Niewskazane jest zakładanie ciasnej odzieży. Około godziny od zakończenia podawania gazu nie ma przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Przeciwwskazania do stosowania gazu rozweselającego u dentysty

Sedacji wziewnej nie powinno się stosować w przypadku m.in.: braku współpracy ze strony pacjenta (nie zakłada się maseczki nosowej na siłę), u osób zmagających się z alkoholizmem, chorych na stwardnienie rozsiane, porfirię, miastenię gravis, rozstrzenie oskrzeli, rozedmę płuc i cierpiących na choroby psychiczne. Ponadto przeciwwskazaniami do stosowania gazu rozweselającego u dentysty są przeziębienie, nieżyt nosa i przerost migdałków gardłowych, które predysponują do niedrożności górnych dróg oddechowych. Nie stosuje się go u osób o znacznym skrzywieniu przegrody nosowej, oddychających przez usta i chorych na obturacyjne choroby płuc. Należy też z niego zrezygnować u kobiet w ciąży, a zwłaszcza w pierwszym trymestrze.

Gaz rozweselający przy porodzie

Gaz rozweselający stosowany jest z powodzeniem przy porodzie. W Polsce rozwiązanie to jest rzadko praktykowane. Podtlenek azotu określany jest mianem ekologicznej metody łagodzenia bólu porodowego. Gaz rozweselający przy porodzie jest uznawany za mniej ekstremalny środek na ból w porównaniu ze znieczuleniem zewnątrzoponowym. Jest całkowicie bezpieczny dla dziecka. Nie zaburza akcji porodowej, bo nie wpływa rozkurczowo na macicę, szybko działa i ulatnia się z organizmu, poprawia samopoczucie, zmniejsza lęk i rozluźnia. Nie obniża poziomu tlenu we krwi matki.

Rodząca kobieta przyjmuje go samodzielnie i posiada kontrolę nad ilością i częstotliwością wdechów. Efekt przeciwbólowy można zaobserwować po około 10 wdechach lub 50–60 sekundach. Gaz wdycha się na początku skurczu, a najlepiej w momencie, gdy dopiero nadchodzi, wtedy powinien osiągnąć najsilniejsze działanie na szczycie skurczu. Efektywność jego użycia różni się w zależności od osoby. Badania donoszą, że około połowa korzystających z niego kobiet uznała jego działanie za zadowalające, 1/4 za krótkotrwałe, a według 1/3 był nieskuteczny.

Gaz rozweselający posiada też skutki uboczne. U niektórych kobiet może powodować mdłości, zawroty głowy, senność, suchość w ustach, uczucie mrowienia w palcach u rąk, które tylko potęgują i tak trudne doświadczenia porodowe. Rzadkością są zaburzenia świadomości z utratą przytomności.

Zobacz film: Znieczulenie w czasie porodu. Źródło: O Matko

Bibliografia:

1. Pregiel B., Sedacja wziewna podtlenkiem azotu w praktyce stomatologicznej, „Medycyna Praktyczna – Stomatologia”, 2014, 2, s. 63-70.

2. Kowalski J., Sedacja wziewna N2O/O2 w stomatologii – fakty i mity, „Poradnik Stomatologiczny”, 2009, 10, s. 378–381.

3. Szymańska J., Mielnik Błaszczak M., Sedacja wziewna N2O/O2 w codziennej praktyce, „Stomatologia Współczesna”, 2004, 1, s. 29–31.

4. Tomasik M., Gaszyński W., Samborska-Sablik A., Podtlenek azotu. Fakty i mity, „Anestezjologia i Ratownictwo”, 2008, 2, s. 250-255.

5. Olczak-Kowalczyk D., Współczesna stomatologia wieku rozwojowego, Otwock, Med Tour Press, 2017.

6. Wal A., Remiszewski A., Sosnowska-Boroszko A., Zastosowanie uspokojenia wziewnego przy użyciu podtlenku azotu (N2O) w leczeniu stomatologicznym dzieci – doniesienie wstępne, „Nowa Stomatologia”, 2000, 3, s. 3-5.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
9
2
Komentarze (0)
Nie przegap
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?