Polub nas na Facebooku
Czytasz: Inhibitory MAO (monoaminooksydazy) – zastosowanie i właściwości

Inhibitory MAO (monoaminooksydazy) – zastosowanie i właściwości

Zainteresował Cię ten artykuł?
NAN

Fot: ommbeu / fotolia.com

Inhibitory MAO to inaczej inhibitory monoaminooksydazy. Stanowią jedną z metod leczenia stosowanych przy depresji i są tak zwanymi lekami o budowie dwupierścieniowej. Oprócz inhibitorów MAO popularne przy tym schorzeniu są także inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny.

Inhibitory MAO zmniejszają szybkość reakcji chemicznych zachodzących w mózgu – wpływają na metabolizm monoamin biogennych. Substancje te stosowane są także niekiedy w leczeniu choroby Parkinsona. Występują naturalnie w niektórych roślinach, m.in. w czarnej porzeczce.

Inhibitory MAO i ich historia. Co to jest inhibitor?

Słowo „inhibitor”, jak i sama nazwa procesu inhibicji, pochodzą od łacińskiego „inhibitio” – powstrzymanie. Inhibitor jest substancją chemiczną, która bezpośrednio przyczynia się do spowolnienia reakcji chemicznej. Może nie tylko spowolnić, ale także całkowicie zatrzymać reakcję niekatalizowaną lub osłabić działanie katalizatora w reakcji katalizowanej. Jednak w przeciwieństwie do katalizatorów inhibitory zużywają się podczas reakcji.

Inhibitory monoaminooksydazy na początku były wykorzystywane przy leczeniu gruźlicy – w tym celu używane były pochodne hydrazyny, nieorganicznego związku chemicznego powstającego w wyniku utleniania amoniaku podchlorynami. Co ciekawe sama hydrazyna jest żrącą i silnie trującą cieczą, obecnie wykorzystywaną do napędzania łodzi podwodnych oraz jako paliwo rakietowe. Badania na zwierzętach wykazały, że ma działanie rakotwórcze. Pochodną hydrazyny stosowaną w leczeniu gruźlicy był m.in. izoniazyd, tzw. lek pierwszego rzutu, wykorzystywany także w profilaktyce gruźliczego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Działanie psychotropowe pochodnych hydrazyny zostało wykryte przypadkowo i skojarzone z oddziaływaniem na metabolizm monoamin biogennych, czyli neuroprzekaźników.

Inhibitory MAO stosowane są w leczeniu depresji od lat 50. ubiegłego wieku. Były pierwszym skutecznym lekarstwem mającym wpływ na przebieg tej choroby. Jednak pojawiły się inne skuteczne środki z grupy TLPD – trójpierścieniowe leki antydepresyjne, w których wśród substancji czynnych wyróżnia się m.in. dibenzoazepinę, dibenzodiazepinę, dibenzocykloheptadien czy dibenzooksepinę.

Jak działa inhibitor MAO?

Inhibitory MAO blokują aktywność enzymów oksydazy monoaminowej odpowiedzialnej za rozkład neuroprzekaźników w wyniku eliminacji grup aminowych z cząsteczek m.in. dopaminy i serotoniny w tkankach nerwowych. W niewielkich stężeniach występują naturalnie w roślinach, takich jak czarna porzeczka, dziurawiec, ruta stepowa, a także miłorząb dwuklapowy – słynne Gingko biloba oraz męczennica, czyli passiflora. Inhibitory MAO dzielą się na dwa typy: A i B.

Inhibitory MAO typu A są bezpieczne w stosowaniu. Wykorzystywane są w farmakologicznym leczeniu depresji i fobii społecznych. Najpopularniejszy w tym zakresie jest moklobemid, który hamuje rozpad dopaminy, norepinefryny i serotoniny. Zwiększa stężenie tych enzymów w szczelinie synaptycznej. Moklobemid przyczynia się do poprawy aktywności psychomotorycznej, wpływa pozytywnie na nastrój i jakość snu. Moklobemid usuwa też problemy z koncentracją i wycieńczenie. Środek ten jest substancją czynną w lekach, takich jak Aurorix, Mobemid i Moklar.

Inhibitory MAO typu B zwiększają stężenie dopaminy w ośrodkowym układzie nerwowym i hamują wychwyt zwrotny amin katecholowych w zakończeniach nerwowych. Można stosować je samodzielnie bądź w połączeniu z lewodopą – wtedy zmniejsza się prawdopodobieństwo pojawienia się tzw. efektu końca dawki. Wśród nich wyróżnia się rasagilinę oraz selegilinę. Stosowane są także w chorobie Parkinsona. Leki z grupy inhibitorów MAO typu B mogą powodować nudności, zaparcia, omamy i zaburzenia snu, a selegilina – także niedociśnienie ortostatyczne. Rasagilina występuje w lekach, takich jak Azilect i Rasagiline (Accord, Ratiopharm, Vipharm), a selegilina – Segan i Selgres.

Inhibitory monoaminooksydazy a dieta

Inhibitory MAO wchodzą w interakcję z pożywieniem. Hamują rozkład tyraminy powstającej z rozkładu białek w długo przechowywanej lub fermentującej żywności. Dlatego przy stosowaniu IMAO wskazana jest ścisła kontrola diety i zalecane jest wyeliminowanie z jadłospisu produktów, takich jak: sery dojrzewające i pleśniowe, kiełbasa, szampan, piwo, rodzynki, figi, awokado, czekolada i sos sojowy. Już 6 mg tyraminy jest niebezpieczną dawką dla osób przyjmujących leki zawierające inhibitory MAO.

Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny

Inną, stosunkowo nową, bo znaną od nieco ponad 20 lat grupą inhibitorów stosowanych w leczeniu depresji są inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Są bezpieczne i skuteczne. Blokują wchłanianie zwrotne serotoniny neuroprzekaźników w mózgu. Do tej grupy zalicza się m.in. znany lek Prozac. Wśród wskazań do stosowania SSRI wymienia się depresję (także tę wywołaną przez alkoholizm), lęki napadowe i nerwicę natręctw. Możliwe skutki uboczne ich stosowania to wymioty, biegunka, zmniejszony popęd seksualny, bezsenność, zawroty głowy czy zmiany wagi.

Zobacz film: Depresja jako problem społeczny. Źródło: Dzień Dobry TVN

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
5
0
Więcej na temat
Złe samopoczucie psychiczne w ciąży - depresja ciążowa, nerwica i stres
Złe samopoczucie psychiczne w ciąży - depresja ciążowa, nerwica i stres
Różeniec górski - pomoc w walce z depresją i osłabieniem organizmu
Różeniec górski - pomoc w walce z depresją i osłabieniem organizmu
Jak rozpoznać depresję endogenną? Przyczyny, objawy i leczenie tego zaburzenia psychicznego
Jak rozpoznać depresję endogenną? Przyczyny, objawy i leczenie tego zaburzenia psychicznego
Życie za kratami. Jak więzienie wpływa na psychikę osadzonych?
Życie za kratami. Jak więzienie wpływa na psychikę osadzonych?
Komentarze (0)
Nie przegap
WBC, czyli white blood cells – rodzaje, badanie, normy
WBC, czyli white blood cells – rodzaje, badanie, normy
Transferyna: co oznacza niski lub podwyższony poziom w badaniu?
Transferyna: co oznacza niski lub podwyższony poziom w badaniu?
Zapalenie gardła w ciąży – przyczyny i sposoby leczenia
Zapalenie gardła w ciąży – przyczyny i sposoby leczenia
Zobacz zapis czatu z ekspertem, fizjoterapeutką Katarzyną Krzysztoszek, specjalizującą się w terapii uroginekologicznej
Zobacz zapis czatu z ekspertem, fizjoterapeutką Katarzyną Krzysztoszek, specjalizującą się w terapii uroginekologicznej
Prolaktyna – objawy nadmiaru u mężczyzn, sposoby na obniżenie
Prolaktyna – objawy nadmiaru u mężczyzn, sposoby na obniżenie
Skurcze jelit – co je wywołuje? Objawy towarzyszące i sposoby łagodzenia dolegliwości
Skurcze jelit – co je wywołuje? Objawy towarzyszące i sposoby łagodzenia dolegliwości