Czytasz: Hyzop lekarski – ziele o wielu zastosowaniach. Jakie ma działanie?

Hyzop lekarski – ziele o wielu zastosowaniach. Jakie ma działanie?

NAN

Fot: npls / fotolia.com

Hyzop (hizop, izap) lekarski to niewielkich rozmiarów krzew z rodziny jasnotowatych. Zawiera olejki eteryczne i może być używany jako przyprawa i składnik różnych dań. Posiada wiele leczniczych właściwości – wywar z ziela hyzopu ma działanie moczopędne i wykrztuśne.

Hyzop lekarski, zwany także józefkiem lub józefką, w średniowieczu wykorzystywany był w celach leczniczych. Najlepsze warunki do jego uprawy występują w Afryce, skąd pochodzi. Można spotkać go także w Polsce.

Czym jest hyzop lekarski i gdzie go spotkać?

Hyzop lekarski jest krzewem o niewielkich gabarytach. Zazwyczaj osiąga wysokość 20–30 cm, jednak sprzyjające warunki rozwojowe mogą sprawić, że urośnie aż do metra. Ma sztywne łodygi oraz wąskie i spiczaste liście. Ziele to w okresie od lipca do października wypuszcza drobne niebiesko-fioletowe kwiaty.

Hyzop wywodzi się z Afryki Północnej, z terenów dzisiejszej Algierii i Maroka. Występował także na Kaukazie, w południowej i środkowej Europie oraz w zachodniej Azji – w Iranie i Turcji. Rozprzestrzenił się po świecie, zahaczając także o Amerykę Północną. Obecnie ziele hyzopu jest dosyć często spotykane na wielu szerokościach geograficznych, zwłaszcza przy drogach i w ogrodach.

Jak uprawiać hyzop?

Przy uprawie hyzopu lekarskiego wskazane jest wykorzystanie nasłonecznionego miejsca, chociaż sprawdzi się także lekko zacienione. Ziele powinno być wysiewane prosto do gleby na głębokość do 1 cm.

Najlepsza do uprawiania ziela hyzopu jest wapienna, sucha i skalista gleba o czynniku pH 5–7,5. Jednak z powodzeniem wyrośnie także na każdym innym podłożu, pod warunkiem że będzie ono bogate w azot. Przy upływie starszych roślin zalecane jest uzupełnianie gleby nawozami azotowymi, zwłaszcza wiosną.

Roślina rozmnaża się z nasion wysianych do gleby na kilka tygodni przed nadejściem ciepłych dni wiosny. Wzrost hyzopu następuje w ciągu 2–3 tygodni od wysiewu. Zaleca się zbieranie go w okresie od kwietnia do lipca. Może być rozmnażany także przez odnóżki i podział korzenia.

Hyzop lekarski – właściwości

Zarówno liście, jak i kwiaty oraz łodygi hyzopu lekarskiego zawierają bogactwo niezwykle aromatycznych olejków eterycznych. Roślina jest także źródłem antyoksydantów. Ma działanie wykrztuśne i oczyszcza drogi oddechowe z zalegającej wydzieliny – sprawdzi się w tym celu zwłaszcza w postaci herbaty z dodatkiem miodu. Działa także bakteriobójczo, przeciwzapalnie, moczopędnie i wiatropędnie. Ogranicza również pocenie.

Ziele hyzopu wspiera pracę układu pokarmowego. Reguluje procesy trawienne, działa stymulująco na ruchy perystaltyczne jelit i wspomaga wydzielanie soku żołądkowego. Wzmaga apetyt, ale również pomaga zmniejszyć uczucie sytości.

Hyzop lekarski – zastosowanie

Już starożytni Rzymianie wykorzystywali właściwości smakowe hyzopu i przygotowywali z niego wino. W średniowieczu zakonnicy przyprawiali różne sosy i zupy wyciągami z tego zioła.

Ze względu na występujące w hyzopie olejki aromatyczne jest on lubiany przez pszczoły. Pobierają one nektar z kwiatów i wytwarzają ciekawie pachnący miód. Wyciąg z hyzopu lekarskiego stosowany jest w likierach i przy produkcji niektórych wód kolońskich.

Wykorzystywany jest również w medycynie. Wspomaga leczenie chorób pasożytniczych przewodu pokarmowego i zwalcza biegunki. Poprzez działanie wykrztuśne wspomaga leczenie infekcji gardła, ale także działa pomocniczo w zwalczaniu grypy, przeziębień i anginy. Może być stosowany także jako płukanka.

Ziele hyzopu stosowane jest w leczeniu grzybicy stóp. Pomaga łagodzić dolegliwości związane z kontuzjami i trudno gojącymi się ranami. Działa pomocniczo przy leczeniu zapaleń układu moczowego. Hyzop wykazuje także działanie zmniejszające ból w schorzeniach artretycznych i reumatycznych.

Osoby w podeszłym wieku mogą stosować hyzop lekarski przy problemach nierozdzielnie związanych z wiekiem, powinny jednak zasięgnąć w takim przypadku opinii lekarza, zwłaszcza jeśli przyjmują lekarstwa lub cierpią na przewlekłe choroby. W przypadku dzieci warto skonsultować leczenie hyzopem z lekarzem pediatrą.

Hyzop ma także inne, oprócz leczniczego, zastosowanie. Sprawdza się doskonale jako przyprawa do różnego rodzaju zup, sosów, dań warzywnych i marynat. Liście i kwiaty hyzopu stanowią interesujący dodatek do mięsa (np. jako farsz), także drobiowego. Sprawdzą się także jako składnik sałatek warzywnych oraz owocowych, z powodu charakterystycznego posmaku nieco zbliżonego do smaku mięty. W celach relaksacyjnych pomoże wypicie herbaty z ziela hyzopu połączonego z melisą i miętą.

Hyzop lekarski – przeciwwskazania

Ziele hyzopu, zwłaszcza przyjmowane w nadmiarze, może wywołać niepożądane efekty. Jego zbyt duże ilości powodują drgawki oraz krwawienia z dróg rodnych. Dlatego też zabronione jest długotrwałe stosowanie wysokich dawek hyzopu przez kobiety w ciąży – ziele może spowodować poronienie.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
0
0
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy można słodzić gorącą herbatę miodem? - test
Naturalny antybiotyk z tymianku, który przygotujesz w 5 minut. Idealny na jesień.
Co to jest śmierć kliniczna? Świadectwa osób, które jej doświadczyły
Jakie badania należy wykonać, aby zdiagnozować stan zdrowia?
Skręt kiszek – objawy, przyczyny oraz leczenie
Konizacja szyjki macicy – wskazania, przebieg zabiegu, gojenie i rekonwalescencja