Polub nas na Facebooku
Czytasz: Hematofobia – lęk przed krwią. Jak się objawia i jak leczyć to schorzenie?
menu
Polub nas na Facebooku

Hematofobia – lęk przed krwią. Jak się objawia i jak leczyć to schorzenie?

Krew

Jonathan Knowles/getty images

Hematofobia lub hemofobia, czyli inaczej lęk przed krwią, dotyczy dużej części społeczeństwa. U pacjenta pojawiają się uczucie strachu w związku z kontaktem z tym płynem ustrojowym oraz charakterystyczne objawy ze strony organizmu. 

Hematofobia występuje często w sytuacjach związanych z kontaktem ze służbą zdrowia w celu wykonania rutynowych badań diagnostycznych. Strach przed pobieraniem krwi to chyba najczęstsza i najbardziej widoczna jej postać. Leczenie lęku przed krwią polega na ekspozycji na sytuacje wywołujące objawy, w cięższych przypadkach konieczna może być terapia.

Hematofobia – co to jest?

Hematofobia (lub też hemofobia) to naukowe określenie fobii specyficznej, inaczej patologicznego lęku przed krwią, a dokładniej jej widokiem oraz wszelkimi sytuacjami, które się z nią wiążą. Jest jedną z częstszych rodzajów fobii, dotyczy dużej części społeczeństwa niezależnie od płci, choć mówi się, że częściej cierpią na nią mężczyźni. Należy do szerokiego grona zaburzeń nerwicowych. W niektórych mniej zaawansowanych przypadkach lęk mija samoistnie w miarę dorastania osoby cierpiącej na schorzenie, w innych może pogłębiać się w czasie i wymagać pomocy specjalisty.

Strach przed krwią jest fobią prostą, czyli pojawia się tylko w przypadku ekspozycji na dany czynnik. Przyczyny doszukuje się w czynnikach genetycznych, środowiskowych oraz wykazuje się związek z pierwotnymi lękami, które człowiek wykształcił, by chronić się przed niebezpieczeństwem. Często lęk występuje już od urodzenia bądź związany jest z nieprzyjemnymi doświadczeniami związanymi z kontaktem z ochroną zdrowia: bolesnymi operacjami, zabiegami lub traumatycznymi zdarzeniami, w których występowała duża ilość krwi. Strach przed pobieraniem krwi może być uciążliwy zarówno dla pacjenta, jak i personelu, ponieważ w skrajnych przypadkach może uniemożliwiać wykonanie rutynowych badań diagnostycznych. Problem ma również duży wpływ na funkcjonowanie i zdrowie pacjenta w przypadku konieczności leczenia preparatami krwiopochodnymi.

Objawy hematofobii

Strach przed pobraniem krwi może objawiać się nie tylko w psychice, lecz także w reakcji organizmu eksponowanego na czynnik wywołujący dolegliwości. Nasilenie objawów zaobserwować można podczas pobierania krwi, procedur diagnostycznych związanych z obecnością krwi czy też nawet widokiem krwawych scen w telewizji. Dla hematofobii charakterystyczne jest częstsze niż w innych rodzajach fobii występowanie omdleń wazowagalnych, w których na skutek nagłej pionizacji dochodzi do spadku ciśnienia oraz akcji serca, a w konsekwencji do upadku i chwilowej utraty przytomności, a pacjent staje się niekiedy blady jak ściana. Ten objaw jest odruchowym zespołem neurokardiogennym.

Inne niecharakterystyczne objawy, mogące pojawić się u osoby cierpiącej na hematofobię, to:

  • przyspieszenie akcji serca,
  • ucisk w klatce piersiowej,
  • mrowienia dłoni,
  • zawroty i bóle głowy,
  • nudności i wymioty, kurczowe bóle brzucha, biegunka,
  • nadmierna potliwość,
  • wrażenie utraty kontroli nad własnym zachowaniem, chęć ucieczki przed zagrożeniem,
  • zaburzenia widzenia.

Charakterystyczne dla wszystkich fobii, w tym hematofobii, jest pojawienie się lęku antycypacyjnego, czyli lęku przed pojawieniem się kolejnej sytuacji prowokującej do powstania objawów.

Jak przebiega leczenie hematofobii?

W leczeniu lęku przed krwią największe znaczenie ma wizyta u psychiatry lub psychologa. Jak w większości przypadków zaburzeń lękowych oraz fobii specyficznych bardzo dobre rezultaty leczenia hematofobii przynosi terapia poznawczo-behawioralna, która polega na zwiększaniu ekspozycji na dany czynniki oraz systematyczna desensytyzacja, która odwrażliwia na dane bodźce wywołujące u pacjenta reakcje stresowe. Zaczyna się ją od wystawiania chorego na łagodne czynniki wywołujące napady lękowe, stopniowo zwiększając intensywność. Konieczne jest zaangażowanie osoby chorej oraz jej cierpliwość, a także wsparcie otoczenia, które zamiast wyśmiewać się z pacjenta, powinno okazać zrozumienie oraz zachęcać do podjęcia terapii.

Oprócz leczenia psychoterapeutycznego możliwa jest farmakologiczna terapia doraźna. W niektórych przypadkach hematofobii konieczne jest podawanie leków przeciwlękowych i uspokajających, szczególnie wtedy, kiedy ze względu na objawy somatyczne pacjenta oraz próby ucieczki utrudnione jest wykonanie procedur diagnostycznych lub leczniczych z udziałem krwi. Czasami stosuje się również leki z grupy selektywnych inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI).

U osób bojących się pobierania krwi dolegliwości mogą zostać złagodzone poprzez ułożenie pacjenta na kozetce i polecenie nieskupiania się na czynności wykonywanej przez personel medyczny oraz odwracanie uwagi.

Bibliografia:

1. Jarema M., Psychiatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.

Zobacz film: Co o zdrowiu mówi nasza krew?

źródło: Dzień dobry TVN

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
72
7
Polecamy
Zaburzenia lękowe - wirus samotności i wyobcowania
Zaburzenia lękowe - wirus samotności i wyobcowania Dzień Dobry TVN
Robbie Williams cierpiał na agorafobię.
Jak poradzić sobie z lękiem przestrzennym?
Robbie Williams cierpiał na agorafobię. Jak poradzić sobie z lękiem przestrzennym? Dzień Dobry TVN
Co to jest hemofobia?
Objawy, przyczyny i sposoby leczenia lęku przed krwią
Co to jest hemofobia? Objawy, przyczyny i sposoby leczenia lęku przed krwią TVN zdrowie
Czym jest hafefobia?
Przyczyny, objawy i leczenie
Czym jest hafefobia? Przyczyny, objawy i leczenie TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Współcześni seniorzy są w lepszej kondycji, niż ich rówieśnicy z lat 90. - donoszą fińscy naukowcy
Współcześni seniorzy są w lepszej kondycji, niż ich rówieśnicy z lat 90. - donoszą fińscy naukowcy
Poziom cukru we krwi - o jakiej porze dnia go mierzyć i jak odczytywać wyniki?
Poziom cukru we krwi - o jakiej porze dnia go mierzyć i jak odczytywać wyniki?
Ponad połowa Polaków uważa, że noszenie maseczek szkodzi zdrowiu - wynika z nowego sondażu CBOS
Ponad połowa Polaków uważa, że noszenie maseczek szkodzi zdrowiu - wynika z nowego sondażu CBOS
Kryzysy psychiczne nastolatków. Jak rozpoznać, że dziecko ma problemy i gdzie szukać pomocy
Kryzysy psychiczne nastolatków. Jak rozpoznać, że dziecko ma problemy i gdzie szukać pomocy
Para z e-papierosów jest tak samo groźna, jak dym ze zwykłych papierosów
Para z e-papierosów jest tak samo groźna, jak dym ze zwykłych papierosów
Zdrowa dieta jest ważniejsza, niż szczupła sylwetka - dowodzą najnowsze badania
Zdrowa dieta jest ważniejsza, niż szczupła sylwetka - dowodzą najnowsze badania