Polub nas na Facebooku
Czytasz: Hematofobia – lęk przed krwią. Jak się objawia i jak leczyć to schorzenie?
menu
Polub nas na Facebooku

Hematofobia – lęk przed krwią. Jak się objawia i jak leczyć to schorzenie?

Krew

Jonathan Knowles/getty images

Hematofobia lub hemofobia, czyli inaczej lęk przed krwią, dotyczy dużej części społeczeństwa. U pacjenta pojawiają się uczucie strachu w związku z kontaktem z tym płynem ustrojowym oraz charakterystyczne objawy ze strony organizmu. 

Hematofobia występuje często w sytuacjach związanych z kontaktem ze służbą zdrowia w celu wykonania rutynowych badań diagnostycznych. Strach przed pobieraniem krwi to chyba najczęstsza i najbardziej widoczna jej postać. Leczenie lęku przed krwią polega na ekspozycji na sytuacje wywołujące objawy, w cięższych przypadkach konieczna może być terapia.

Hematofobia – co to jest?

Hematofobia (lub też hemofobia) to naukowe określenie fobii specyficznej, inaczej patologicznego lęku przed krwią, a dokładniej jej widokiem oraz wszelkimi sytuacjami, które się z nią wiążą. Jest jedną z częstszych rodzajów fobii, dotyczy dużej części społeczeństwa niezależnie od płci, choć mówi się, że częściej cierpią na nią mężczyźni. Należy do szerokiego grona zaburzeń nerwicowych. W niektórych mniej zaawansowanych przypadkach lęk mija samoistnie w miarę dorastania osoby cierpiącej na schorzenie, w innych może pogłębiać się w czasie i wymagać pomocy specjalisty.

Strach przed krwią jest fobią prostą, czyli pojawia się tylko w przypadku ekspozycji na dany czynnik. Przyczyny doszukuje się w czynnikach genetycznych, środowiskowych oraz wykazuje się związek z pierwotnymi lękami, które człowiek wykształcił, by chronić się przed niebezpieczeństwem. Często lęk występuje już od urodzenia bądź związany jest z nieprzyjemnymi doświadczeniami związanymi z kontaktem z ochroną zdrowia: bolesnymi operacjami, zabiegami lub traumatycznymi zdarzeniami, w których występowała duża ilość krwi. Strach przed pobieraniem krwi może być uciążliwy zarówno dla pacjenta, jak i personelu, ponieważ w skrajnych przypadkach może uniemożliwiać wykonanie rutynowych badań diagnostycznych. Problem ma również duży wpływ na funkcjonowanie i zdrowie pacjenta w przypadku konieczności leczenia preparatami krwiopochodnymi.

Objawy hematofobii

Strach przed pobraniem krwi może objawiać się nie tylko w psychice, lecz także w reakcji organizmu eksponowanego na czynnik wywołujący dolegliwości. Nasilenie objawów zaobserwować można podczas pobierania krwi, procedur diagnostycznych związanych z obecnością krwi czy też nawet widokiem krwawych scen w telewizji. Dla hematofobii charakterystyczne jest częstsze niż w innych rodzajach fobii występowanie omdleń wazowagalnych, w których na skutek nagłej pionizacji dochodzi do spadku ciśnienia oraz akcji serca, a w konsekwencji do upadku i chwilowej utraty przytomności, a pacjent staje się niekiedy blady jak ściana. Ten objaw jest odruchowym zespołem neurokardiogennym.

Inne niecharakterystyczne objawy, mogące pojawić się u osoby cierpiącej na hematofobię, to:

  • przyspieszenie akcji serca,
  • ucisk w klatce piersiowej,
  • mrowienia dłoni,
  • zawroty i bóle głowy,
  • nudności i wymioty, kurczowe bóle brzucha, biegunka,
  • nadmierna potliwość,
  • wrażenie utraty kontroli nad własnym zachowaniem, chęć ucieczki przed zagrożeniem,
  • zaburzenia widzenia.

Charakterystyczne dla wszystkich fobii, w tym hematofobii, jest pojawienie się lęku antycypacyjnego, czyli lęku przed pojawieniem się kolejnej sytuacji prowokującej do powstania objawów.

Jak przebiega leczenie hematofobii?

W leczeniu lęku przed krwią największe znaczenie ma wizyta u psychiatry lub psychologa. Jak w większości przypadków zaburzeń lękowych oraz fobii specyficznych bardzo dobre rezultaty leczenia hematofobii przynosi terapia poznawczo-behawioralna, która polega na zwiększaniu ekspozycji na dany czynniki oraz systematyczna desensytyzacja, która odwrażliwia na dane bodźce wywołujące u pacjenta reakcje stresowe. Zaczyna się ją od wystawiania chorego na łagodne czynniki wywołujące napady lękowe, stopniowo zwiększając intensywność. Konieczne jest zaangażowanie osoby chorej oraz jej cierpliwość, a także wsparcie otoczenia, które zamiast wyśmiewać się z pacjenta, powinno okazać zrozumienie oraz zachęcać do podjęcia terapii.

Oprócz leczenia psychoterapeutycznego możliwa jest farmakologiczna terapia doraźna. W niektórych przypadkach hematofobii konieczne jest podawanie leków przeciwlękowych i uspokajających, szczególnie wtedy, kiedy ze względu na objawy somatyczne pacjenta oraz próby ucieczki utrudnione jest wykonanie procedur diagnostycznych lub leczniczych z udziałem krwi. Czasami stosuje się również leki z grupy selektywnych inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI).

U osób bojących się pobierania krwi dolegliwości mogą zostać złagodzone poprzez ułożenie pacjenta na kozetce i polecenie nieskupiania się na czynności wykonywanej przez personel medyczny oraz odwracanie uwagi.

Bibliografia:

1. Jarema M., Psychiatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.

Zobacz film: Co o zdrowiu mówi nasza krew?

źródło: Dzień dobry TVN

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
72
7
Polecamy
Zaburzenia lękowe - wirus samotności i wyobcowania
Zaburzenia lękowe - wirus samotności i wyobcowania Dzień Dobry TVN
Robbie Williams cierpiał na agorafobię.
Jak poradzić sobie z lękiem przestrzennym?
Robbie Williams cierpiał na agorafobię. Jak poradzić sobie z lękiem przestrzennym? Dzień Dobry TVN
Co to jest hemofobia?
Objawy, przyczyny i sposoby leczenia lęku przed krwią
Co to jest hemofobia? Objawy, przyczyny i sposoby leczenia lęku przed krwią TVN zdrowie
Czym jest hafefobia?
Przyczyny, objawy i leczenie
Czym jest hafefobia? Przyczyny, objawy i leczenie TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć?
Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć? Materiał sponsorowany
Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka
Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka Materiał sponsorowany
Jak chronić skórę przed słońcem?
Jak chronić skórę przed słońcem?
"Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
"Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?
Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?