Polub nas na Facebooku
Czytasz: Grypa typu A – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka
menu
Polub nas na Facebooku

Grypa typu A – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka

Mama sprawdza czoło temperaturę małej dziewczyneczce

Fot. Hero Images / Getty Images

Grypa typu A, podobnie jak pozostałe rodzaje grypy, przenoszona jest drogą kropelkową. Oznacza to, że wirus przenoszony jest z człowieka na człowieka przez kichnięcie lub kasłanie.

Grypa typu A wywoływana jest przez wirus z rodziny ortomyksowirusów, które mogą być przyczyną zachorowań o ciężkim przebiegu. Wirus grypy typu A zbudowany jest z jednoniciowego kwasu rybonukleinowego (RNA) składającego się z 8 segmentów. Sądzi się, że rezerwuarem tego wirusa jest ptactwo.

Budowa wirusa typu A i jego znaczenie

Typ A wirusa grypy dzieli się kolejno na podtypy, co jest uzależnione od rodzaju białka, które tworzy otoczkę białkową. I tym samym wyróżnia się białko HA, czyli hemaglutyninę, oraz NA, czyli neuraminidazę. Oba z nich są niezbędne w namnażaniu się wirusa. Wirus A grypy zaliczany jest do najliczniejszej rodziny spośród wszystkich typów wirusa, gdyż do dziś udało się wyodrębnić i opisać aż 18 podtypów HA (H1–H18) oraz 10 podtypów NA (N1–N10). Kalkulacja jest zatem prosta – wirus daje łącznie 180 różnych kombinacji genowych. To sprawia, że jest bardzo zróżnicowany, a przez to łatwo podlega mutacjom oraz reasortacjom genetycznym (zjawisko mieszania się genów należących do dwóch wirusów). Spośród wszystkich typów wirusa grypy to właśnie wirus A wywołuje epidemie i pandemie. Do najbardziej dotkliwej w skutkach doszło na przełomie 1918/1919 r., kiedy to wybuchła tzw. hiszpanka. Przyczyniła się do około miliona zgonów.

Redakcja poleca:
OCZYwiście dieta. Co jeść, żeby mieć dobry wzrok?  Materiał sponsorowany
Dlaczego się topimy? Ratownik: zawodzą nas umiejętności i... psychika
10 zdrowotnych właściwości kardamonu. Na problemy trawienne i na potencję!

Polecamy: Grypa hiszpanka – skąd wzięła się nazwa i dlaczego choroba była tak śmiertelna?

Rodzaj A wirusa grypy ma ponadto zdolności do szybkiej zmiany struktury, a mówiąc ściślej – otoczki białkowej. Mechanizm ten sprawia, że szczepienia przeciwko konkretnej linii wirusa nie dają odporności przed zarażeniem innymi liniami. Obecnie najbardziej znanym wirusem typu A jest wirus H1N1, który jest przyczyną powstawania „świńskiej” i „ptasiej” grypy. Niestety, ludzi układ immunologiczny nie jest w stanie sam walczyć z chorobą ani bronić się przed zakażeniem.

Polecamy: Wirus grypy - jak wygląda i jak atakuje organizm?

Zobacz film i sprawdź skąd się bierze wirus grypy: 

Zobacz film: Skąd się bierze wirus grypy i jak mutuje? Źródło: Discovery

Grypa typu A – objawy

Standardowe objawy grypy nie różnią się zbytnio pomiędzy podtypami. Częste jest jednakże mylenie jej objawów ze zwykłym przeziębieniem. W przypadku tego drugiego charakterystyczny jest nieżyt nosa, co nie jest częste w przebiegu grypy. Do najbardziej rozpowszechnionych symptomów grypy typu A zalicza się m.in.: gorączkę, która występuje na ogół pierwszego dnia choroby, dolegliwości mięśniowe lub stawowe opisywane często jako „łamanie w kościach”, suchy i trudny do odkrztuszenia kaszel, zapalenie spojówek oraz kłujący ból gardła. Wysokiej temperaturze często towarzyszą dreszcze i silne pocenie się. W przypadku szczepów H5N1 ptasiej grypy objawy mają znacznie ostrzejszy przebieg, który prowadzić może do zgonu.

Jaki jest mechanizm zakażenia grypą typu A? Hemaglutynina wchodząca w skład otoczki białkowej łączy się z komórkami nabłonkowymi budującymi drogi oddechowe człowieka. Komórka pochłania wirus na drodze endocytozy (rodzaj transportu cząsteczek do wnętrza komórki). W środku komórki zachodzą procesy powielania, czyli replikacji wirusa. Po upływie około 6 godzin wirus uwalniany jest poza komórkę i nabywa zdolności do atakowania kolejnych.

Polecamy: Wirus grypy typu A i B – jak mutuje? Jakie są objawy choroby i leczenie?

Jak zmienia się wirus grypy? dowiesz się z filmu: 

Zobacz film: Jak zmienia się wirus grypy? Źródło: Discovery

Grypa typu A – leczenie i profilaktyka

Skuteczne w leczeniu grypy typu A i B są leki z grupy inhibitorów neuraminidazy. Zarówno oseltamiwir (występujący pod nazwą tamiflu) oraz zanamiwir (dostępny pod nazwą relenza) dostępne są w aptekach za okazaniem recepty. Doustne ich przyjmowanie łagodzi objawy grypy oraz zmniejsza ryzyko ewentualnych powikłań (zapalenie mięśnia sercowego lub opon mózgowo-rdzeniowych, angina, sepsa). Dużą skutecznością wykazują się także inhibitory M2, które blokują kanał jonowy: amantadyna oraz rymantadyna. Leki te zapobiegają zainfekowaniu komórek przez patogeny. Farmakoterapię należy rozpocząć maksymalnie na 3 dobę od pojawienia się pierwszych objawów grypy.

Najlepszym środkiem zaradczym są profilaktyczne szczepienia ochronne. Jednakże kwestię skuteczności tych szczepień komplikuje fakt tak dużej różnorodności wirusa typu A i jego tendencji do częstych mutacji. Bazując na tej wiedzy, Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) rokrocznie dokładnie bada linie wirusa, które w danych roku prawdopodobnie wywołają najwięcej zachorowań w sezonie jesienno-zimowym. Szczepionki są zatem produkowane typowo pod te linie. Badania kliniczne dowiodły, że szczepienie dzieci do lat 16 żywymi szczepami zmniejsza liczbę zachorowań o 33%. Nieco gorzej wygląda to u osób dorosłych – 15%. Warto jednak zaznaczyć, że szczepienie ochronne wpływa na długość choroby oraz jej objawy (łagodzi je). U osób starszych, mających znacznie słabszą odporność, podaje się zazwyczaj większe dawki szczepionek, przy czym nie mają one statystycznie znaczącego wpływu na ryzyko choroby (1%), jednakże widocznie zmniejszają prawdopodobieństwo wystąpienia powikłań, w tym zapalenia płuc, chorób serca i zgonu.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
338
30
Polecamy
Grypa typu B – objawy, leczenie i zapobieganie
Grypa typu B – objawy, leczenie i zapobieganie TVN zdrowie
Uczennica zmarła z powodu powikłań po zakażeniu grypą typu A
Uczennica zmarła z powodu powikłań po zakażeniu grypą typu A TVN zdrowie
Prof. Horban:
"Większość chorych na COVID-19 nie wymaga specjalistycznego leczenia"
Prof. Horban: "Większość chorych na COVID-19 nie wymaga specjalistycznego leczenia" Dzień Dobry TVN
Grypa a koronawirusa.
Eksperci:
przed jesienią warto się zaszczepić 
Grypa a koronawirusa. Eksperci: przed jesienią warto się zaszczepić  Dzień Dobry TVN
Komentarze (0)
Nie przegap
Choroba Hashimoto - skąd się bierze? Przyczyny, objawy, najlepsza dieta i leczenie
Choroba Hashimoto - skąd się bierze? Przyczyny, objawy, najlepsza dieta i leczenie
Ekspert: Samo ukłucie kleszcza to za mało, aby zrobić badania. Konieczne są jeszcze objawy
Ekspert: Samo ukłucie kleszcza to za mało, aby zrobić badania. Konieczne są jeszcze objawy
Obsesja na punkcie zdrowego jedzenia - sprawdź, czy ortoreksja zaczyna być twoim problemem
Obsesja na punkcie zdrowego jedzenia - sprawdź, czy ortoreksja zaczyna być twoim problemem
Domowe przetwory. Jak zatrzymać w nich więcej witamin?
Domowe przetwory. Jak zatrzymać w nich więcej witamin?
Fala upałów w Polsce. Wysoka temperatura jest niebezpieczna dla zdrowia. Jak uniknąć odwodnienia, co robić w razie zasłabnięcia?
Fala upałów w Polsce. Wysoka temperatura jest niebezpieczna dla zdrowia. Jak uniknąć odwodnienia, co robić w razie zasłabnięcia?
Miażdżyca może wywołać objawy psychiczne już po 50. roku życia. Do czego może doprowadzić, kiedy rozwija się w mózgu?
Miażdżyca może wywołać objawy psychiczne już po 50. roku życia. Do czego może doprowadzić, kiedy rozwija się w mózgu?