Polub nas na Facebooku
Czytasz: Grypa typu A – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka
menu
Polub nas na Facebooku

Grypa typu A – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka

Mama sprawdza czoło temperaturę małej dziewczyneczce

Fot. Hero Images / Getty Images

Grypa typu A, podobnie jak pozostałe rodzaje grypy, przenoszona jest drogą kropelkową. Oznacza to, że wirus przenoszony jest z człowieka na człowieka przez kichnięcie lub kasłanie.

Grypa typu A wywoływana jest przez wirus z rodziny ortomyksowirusów, które mogą być przyczyną zachorowań o ciężkim przebiegu. Wirus grypy typu A zbudowany jest z jednoniciowego kwasu rybonukleinowego (RNA) składającego się z 8 segmentów. Sądzi się, że rezerwuarem tego wirusa jest ptactwo.

Budowa wirusa typu A i jego znaczenie

Typ A wirusa grypy dzieli się kolejno na podtypy, co jest uzależnione od rodzaju białka, które tworzy otoczkę białkową. I tym samym wyróżnia się białko HA, czyli hemaglutyninę, oraz NA, czyli neuraminidazę. Oba z nich są niezbędne w namnażaniu się wirusa. Wirus A grypy zaliczany jest do najliczniejszej rodziny spośród wszystkich typów wirusa, gdyż do dziś udało się wyodrębnić i opisać aż 18 podtypów HA (H1–H18) oraz 10 podtypów NA (N1–N10). Kalkulacja jest zatem prosta – wirus daje łącznie 180 różnych kombinacji genowych. To sprawia, że jest bardzo zróżnicowany, a przez to łatwo podlega mutacjom oraz reasortacjom genetycznym (zjawisko mieszania się genów należących do dwóch wirusów). Spośród wszystkich typów wirusa grypy to właśnie wirus A wywołuje epidemie i pandemie. Do najbardziej dotkliwej w skutkach doszło na przełomie 1918/1919 r., kiedy to wybuchła tzw. hiszpanka. Przyczyniła się do około miliona zgonów.

Redakcja poleca:
Sok z rokitnika – właściwości, sposób przygotowania, przeciwwskazania
Torbiel okołokorzeniowa kręgosłupa – na czym polega choroba? Objawy i leczenie schorzenia
Bezoary – przyczyny powstawania, objawy i leczenie

Polecamy: Grypa hiszpanka – skąd wzięła się nazwa i dlaczego choroba była tak śmiertelna?

Rodzaj A wirusa grypy ma ponadto zdolności do szybkiej zmiany struktury, a mówiąc ściślej – otoczki białkowej. Mechanizm ten sprawia, że szczepienia przeciwko konkretnej linii wirusa nie dają odporności przed zarażeniem innymi liniami. Obecnie najbardziej znanym wirusem typu A jest wirus H1N1, który jest przyczyną powstawania „świńskiej” i „ptasiej” grypy. Niestety, ludzi układ immunologiczny nie jest w stanie sam walczyć z chorobą ani bronić się przed zakażeniem.

Polecamy: Wirus grypy - jak wygląda i jak atakuje organizm?

Zobacz film i sprawdź skąd się bierze wirus grypy: 

Zobacz film: Skąd się bierze wirus grypy i jak mutuje? Źródło: Discovery

Grypa typu A – objawy

Standardowe objawy grypy nie różnią się zbytnio pomiędzy podtypami. Częste jest jednakże mylenie jej objawów ze zwykłym przeziębieniem. W przypadku tego drugiego charakterystyczny jest nieżyt nosa, co nie jest częste w przebiegu grypy. Do najbardziej rozpowszechnionych symptomów grypy typu A zalicza się m.in.: gorączkę, która występuje na ogół pierwszego dnia choroby, dolegliwości mięśniowe lub stawowe opisywane często jako „łamanie w kościach”, suchy i trudny do odkrztuszenia kaszel, zapalenie spojówek oraz kłujący ból gardła. Wysokiej temperaturze często towarzyszą dreszcze i silne pocenie się. W przypadku szczepów H5N1 ptasiej grypy objawy mają znacznie ostrzejszy przebieg, który prowadzić może do zgonu.

Jaki jest mechanizm zakażenia grypą typu A? Hemaglutynina wchodząca w skład otoczki białkowej łączy się z komórkami nabłonkowymi budującymi drogi oddechowe człowieka. Komórka pochłania wirus na drodze endocytozy (rodzaj transportu cząsteczek do wnętrza komórki). W środku komórki zachodzą procesy powielania, czyli replikacji wirusa. Po upływie około 6 godzin wirus uwalniany jest poza komórkę i nabywa zdolności do atakowania kolejnych.

Polecamy: Wirus grypy typu A i B – jak mutuje? Jakie są objawy choroby i leczenie?

Jak zmienia się wirus grypy? dowiesz się z filmu: 

Zobacz film: Jak zmienia się wirus grypy? Źródło: Discovery

Grypa typu A – leczenie i profilaktyka

Skuteczne w leczeniu grypy typu A i B są leki z grupy inhibitorów neuraminidazy. Zarówno oseltamiwir (występujący pod nazwą tamiflu) oraz zanamiwir (dostępny pod nazwą relenza) dostępne są w aptekach za okazaniem recepty. Doustne ich przyjmowanie łagodzi objawy grypy oraz zmniejsza ryzyko ewentualnych powikłań (zapalenie mięśnia sercowego lub opon mózgowo-rdzeniowych, angina, sepsa). Dużą skutecznością wykazują się także inhibitory M2, które blokują kanał jonowy: amantadyna oraz rymantadyna. Leki te zapobiegają zainfekowaniu komórek przez patogeny. Farmakoterapię należy rozpocząć maksymalnie na 3 dobę od pojawienia się pierwszych objawów grypy.

Najlepszym środkiem zaradczym są profilaktyczne szczepienia ochronne. Jednakże kwestię skuteczności tych szczepień komplikuje fakt tak dużej różnorodności wirusa typu A i jego tendencji do częstych mutacji. Bazując na tej wiedzy, Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) rokrocznie dokładnie bada linie wirusa, które w danych roku prawdopodobnie wywołają najwięcej zachorowań w sezonie jesienno-zimowym. Szczepionki są zatem produkowane typowo pod te linie. Badania kliniczne dowiodły, że szczepienie dzieci do lat 16 żywymi szczepami zmniejsza liczbę zachorowań o 33%. Nieco gorzej wygląda to u osób dorosłych – 15%. Warto jednak zaznaczyć, że szczepienie ochronne wpływa na długość choroby oraz jej objawy (łagodzi je). U osób starszych, mających znacznie słabszą odporność, podaje się zazwyczaj większe dawki szczepionek, przy czym nie mają one statystycznie znaczącego wpływu na ryzyko choroby (1%), jednakże widocznie zmniejszają prawdopodobieństwo wystąpienia powikłań, w tym zapalenia płuc, chorób serca i zgonu.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
338
31
Polecamy
Grypa typu B – objawy, leczenie i zapobieganie
Grypa typu B – objawy, leczenie i zapobieganie TVN zdrowie
Uczennica zmarła z powodu powikłań po zakażeniu grypą typu A
Uczennica zmarła z powodu powikłań po zakażeniu grypą typu A TVN zdrowie
Prof. Horban:
"Większość chorych na COVID-19 nie wymaga specjalistycznego leczenia"
Prof. Horban: "Większość chorych na COVID-19 nie wymaga specjalistycznego leczenia" Dzień Dobry TVN
COVID-19 i grypa:
sporo podobieństw, kilka istotnych różnic
COVID-19 i grypa: sporo podobieństw, kilka istotnych różnic Dzień Dobry TVN
Komentarze (0)
Nie przegap
Co to są odleżyny? Skala Torrance’a do klasyfikacji stopnia zaawansowania odleżyn
Co to są odleżyny? Skala Torrance’a do klasyfikacji stopnia zaawansowania odleżyn
Przeszczep rogówki – wskazania, powikłania i rekonwalescencja
Przeszczep rogówki – wskazania, powikłania i rekonwalescencja
Czym jest zespół Wallenberga? Objawy i przyczyny zespołu bocznego opuszki
Czym jest zespół Wallenberga? Objawy i przyczyny zespołu bocznego opuszki
Katar u dziecka – przyczyny i rodzaje. Jak można go zwalczyć?
Katar u dziecka – przyczyny i rodzaje. Jak można go zwalczyć?
Zdrowe odżywianie – jakie są zasady zdrowego odżywiania i o czym należy pamiętać, układając dietę?
Zdrowe odżywianie – jakie są zasady zdrowego odżywiania i o czym należy pamiętać, układając dietę?
Pękające pięty, czyli problem kosmetyczny i zdrowotny. Przyczyny pękania pięt. Leczenie – zalecane składniki preparatów i domowe sposoby na suche i spękane pięty
Pękające pięty, czyli problem kosmetyczny i zdrowotny. Przyczyny pękania pięt. Leczenie – zalecane składniki preparatów i domowe sposoby na suche i spękane pięty