Polub nas na Facebooku
Czytasz: Fosfataza kwaśna – o czym świadczy? Kiedy wykonuje się badanie?
menu
Polub nas na Facebooku

Fosfataza kwaśna – o czym świadczy? Kiedy wykonuje się badanie?

Osoba, której pobierana jest krew do badania

Fot: wingedwolf / gettyimages.com

Fosfataza kwaśna jest dość rzadko wykonywanym badaniem. Może to wynikać z braku swoistości tego enzymu dla określonych jednostek chorobowych. Najczęściej wysoki poziom świadczy o chorobach prostaty czy chorobach kości.

Fosfataza kwaśna jest enzymem odpowiedzialnym za rozkład związków fosforanowych. Występuje w surowicy ludzkiej, ponieważ wydzielana jest przez płytki krwi, erytrocyty, nerki, trzustkę, prostatę, jelita czy komórki kostne (osteoklasty).

Co to jest fosfataza kwaśna?

Fosfataza kwaśna jest naturalnie produkowanym przez organizm enzymem. Źródłem jego są prostata, osteoklasty (określone komórki kostne), niektóre elementy morfotyczne krwi jak krwinki czerwone czy płytki, a także wydzielany jest przez trzustkę, jelita i nerki. Fosfataza kwaśna ma białkową budowę i wpływa na różne procesy zachodzące w organizmie.

Zadaniem tego enzymu jest rozkład estrów fosforanowych w organizmie. Oznaczany jest on w sytuacji podejrzenia chorób prostaty, w tym nowotworu prostaty czy jej zapalenia, bądź łagodnych rozrostów, choroby Pageta czy choroby Gauchera, stanowiących choroby metaboliczne kości. Fosfataza kwaśna oznaczana jest również przy podejrzeniu chorób układu kostnego, bólu bądź patologicznych złamań kości, zmian w obrazie radiologicznym w układzie kostnym czy przy zaburzeniach poziomu wapnia we krwi. U dzieci stężenie fosfatazy jest znacznie większe niż u dorosłych.

Zobacz film: Jak zbudowany jest układ pokarmowy? Źródło: 36,6.

Fosfataza kwaśna – rodzaje

Fosfataza kwaśna nie jest jednolitym enzymem. Wyróżnia się kilka jego frakcji. Pierwsza to frakcja kostna wydzielana przez osteoklasty, czyli wyspecjalizowane komórki kostne. Przez gruczoł krokowy wydzielana jest frakcja sterczowa. Trzecim typem jest fosfataza kwaśna wydzielana przez pozostałe typy komórek. Jest magazynowana w lizosomach, dlatego też określana jest enzymem znacznikowym lizosomów.

Jak wygląda badanie fosfatazy kwaśnej?

Badanie poziomu fosfatazy kwaśnej wykonywane jest na czczo, czyli co najmniej 8 godzin po ostatnim posiłku, z krwi żylnej. Pobiera się ją najczęściej z okolic dołu łokciowego. Należy zwrócić uwagę na to, by bezpośrednio przed zleceniem badań krwi nie wykonywać badania per rectum. Przezodbytowe badanie prostaty powoduje bowiem fałszywie wysoki wynik badania fosfatazy kwaśnej we krwi. Poziom fosfatazy kwaśnej we krwi jest uzależniony również od wieku badanego. Ze względu na to, że enzym ten bierze udział w procesie wzrastania aż do ukończenia okresu dojrzewania, wydzielany jest w większej ilości, a tym samym wynik jest wyższy niż u dorosłych. Całkowita czynność fosfatazy kwaśnej u osób dorosłych wynosi 30–90 nmol/l/s. Przy czym przeszło połowę stanowi frakcja sterczowa fosfatazy kwaśnej. U dorosłych norma fosfatazy kwaśnej wynosi 0,1–0,63 U/l, natomiast u dzieci 0,67–1,07 U/l.

Nieprawidłowy poziom fosfatazy kwaśnej

Niewłaściwy wynik kwaśnej fosfatazy może mieć związek z wieloma chorobami, nie jest to więc badanie swoiste i pozwalające na postawienie diagnozy bez badań uzupełniających. Wynik nieprawidłowy może występować w przebiegu infekcji, niedokrwistości, zapaleń naczyń żylnych, w chorobach nowotworowych (w tym nowotwory prostaty, rak jelita).

Nadmiar fosfatazy kwaśnej może świadczyć o chorobach gruczołu krokowego bądź być wynikiem podrażnienia prostaty podczas badania. Fosfataza kwaśna może być wyższa przy nadmiernym rozpadzie elementów morfotycznych krwi, nadczynności przytarczyc, osteoporozie czy chorobach metabolicznych kości.

Zobacz film: Z czego składa się krew? Źródło: Getty Images / iStock.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
8
2
Polecamy
Nietolerancje pokarmowe - co to, jak wykryć?
Nietolerancje pokarmowe - co to, jak wykryć? Dzień Dobry TVN
Przyczyny, rodzaje i leczenie otyłości. Otyłość u dzieci, brzuszna, olbrzymia, kliniczna
Przyczyny, rodzaje i leczenie otyłości. Otyłość u dzieci, brzuszna, olbrzymia, kliniczna Dzień Dobry TVN
Fosfataza alkaliczna (zasadowa) - jakie są normy i jak interpretować wyniki badań?
Fosfataza alkaliczna (zasadowa) - jakie są normy i jak interpretować wyniki badań? TVN zdrowie
Biochemia krwi (badanie biochemiczne) – jak interpretować wyniki? 
Biochemia krwi (badanie biochemiczne) – jak interpretować wyniki?  TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Pierwszy rok w przedszkolu? Zobacz, jak uchronić dziecko przed infekcjami
Pierwszy rok w przedszkolu? Zobacz, jak uchronić dziecko przed infekcjami Materiał sponsorowany
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Borowik – jakie są rodzaje borowików? Które są jadalne, a które trujące?
Borowik – jakie są rodzaje borowików? Które są jadalne, a które trujące?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Czy przed okresem można zajść w ciążę? Zapłodnienie przed miesiączką
Czy przed okresem można zajść w ciążę? Zapłodnienie przed miesiączką