Polub nas na Facebooku
Czytasz: Fibrynoliza – jak wygląda mechanizm rozpuszczania skrzepów?

Fibrynoliza – jak wygląda mechanizm rozpuszczania skrzepów?

rana-opatrunek

Fot.: Todor Rusinov / stock.adobe.com

Fibrynoliza określana jest jako kaskadowy fizjologiczny proces, który prowadzi do rozpuszczenia powstających w naczyniach krwionośnych skrzepów przez aktywację układu krzepnięcia. Opiera się na równowadze między procesami krzepnięcia, które zapobiegają ryzyku wykrwawienia a procesami fibrynolizy.

Mechanizm fibrynolizy jest bezpośrednio powiązany z procesami krzepnięcia – to tzw. dynamiczna równowaga organizmu. Określenie prawidłowego czasu fibrynolizy za pomocą badania krwi żylnej (najczęściej pobranej z żyły łokciowej) jest istotnym badaniem w diagnostyce zaburzeń układu hemostazy.

Na czym polega fibrynoliza?

Jeżeli w organizmie człowieka dochodzi do uszkodzenia ściany naczynia, automatycznie uruchamiają się procesy związane z krzepnięciem krwi. Ponieważ zachodzi wówczas wiele zależnych od siebie reakcji, określane są one jako kaskadowe. W ich wyniku dochodzi do zmiany rozpuszczalnego fibrynogenu w nierozpuszczalną fibrynę. Powstający w ten sposób włóknik przekształca się w skrzep, który hamuje krwawienie i eliminuje ryzyko krwotoku.

Następnie musi on ulec rozpuszczeniu. Jest to właśnie ten moment, kiedy aktywują się procesy fibrynolizy. W przebiegu kolejnej skomplikowanej reakcji organizmu aktywowana zostaje substancja zwana plazminą, czyli enzym rozkładający fibrynę skrzepu. Czas konieczny do zakończenia tego procesu jest określany w medycynie jako czas fibrynolizy i jest to czynnik określany za pomocą badania krwi.

Kiedy jest konieczne oznaczenie czasu fibrynolizy?

Czas fibrynolizy to bardzo istotny wskaźnik w diagnostyce zaburzeń układu hemostazy, który jest odpowiedzialny za utrzymanie krwi w stanie płynnym i jej zdolność do szybkiego krzepnięcia. Do jego wydłużenia może prowadzić m.in. miażdżyca naczyń, która bezpośrednio przyczynia się do upośledzenia procesów fibrynolitycznych.

Czas fibrynolizy może ulec skróceniu w następstwie takich schorzeń, jak:

  • marskość wątroby, której mechanizm prowadzi do upośledzenia procesów syntezy białek układu krzepnięcia,
  • zespół DIC, czyli rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe,
  • rak prostaty.

Do zaburzeń, których efektem jest skrócenie czasu fibrynolizy, może dojść też na skutek wstrząsu, zabiegów chirurgicznych w obrębie tkanki płucnej, które wymagają zastosowania krążenia pozaustrojowego, a także na skutek powikłań położniczych.

Aby oznaczyć czas lizy euglobulin (ECLT), pobiera się krew z żyły łokciowej (bezpośrednio przed badaniem należy być na czczo). Trafia ona do probówki, w której znajduje się cytrynian sodu w stężeniu 3,8%. Na skutek zachodzących w niej procesów chemicznych (zakładających poddanie osocza również działaniu niskiego pH) dochodzi do wytrącenia frakcji euglobulinowej, czyli substancji hamującej powstawanie plazminy i fibrynolizy. Dopiero w tak powstałej frakcji mierzy się czas fibrynolizy, który prawidłowo powinien zamykać się w przedziale od 100 do 300 min. Proces uzależniony jest od ilości fibrynogenu w osoczu, plazminy i tzw. aktywatorów plazminogenu.

Leczenie fibrynolityczne

Terapia przeciwzakrzepowa może być prowadzona jako tzw. przedszpitalne leczenie fibrynolityczne. Polega ono na podawaniu leków przez wykwalifikowany zespół medyczny np. osobom z ostrym zapaleniem wieńcowym jeszcze przed przyjęciem ich do szpitala.

Aplikowanie środków przeciwzakrzepowych, np. we wczesnej fazie zawału serca, w celu uruchomienia procesów fibrynolizy ma przyspieszyć udrożnienie tętnicy wieńcowej, której światło prawdopodobnie zamyka świeżo powstały skrzep. Takie postępowanie pozwala zmniejszyć obszar martwicy tkanek, złagodzić przebieg zawału i zminimalizować jego następstwa. W terapii ratunkowej, która musi być wdrożona jak najszybciej od wystąpienia objawów zawału i powinna być prowadzona do przywrócenia właściwych czynności organizmu, preparaty zawierające leki przeciwzakrzepowe podawane są dożylnie.

Niestety nie można jej zastosować w każdym przypadku. Przeciwwskazaniami są: podeszły wiek poszkodowanej osoby, nadciśnienie tętnicze o ciężkim przebiegu, wcześniejszy udar mózgu, niedawno przebyty zabieg chirurgiczny, skaza krwotoczna, choroba wrzodowa, a także inne schorzenia, których konsekwencją może być groźny krwotok. Niebezpieczeństwem przy podjęciu tego typu leczenia jest również możliwość wystąpienia szoku anafilaktycznego (np. w związku z uczuleniem na stosowaną zazwyczaj streptokinazę), ale to ryzyko można zminimalizować przez odpowiedni dobór środków farmakologicznych i ich dawek.

Leki fibrynolityczne stosowane są także w profilaktyce przeciwzakrzepowej oraz leczeniu zakrzepicy w różnych stadiach klinicznych. Terapia polega na podawaniu preparatów w celu rozpuszczenia zakrzepów wewnątrznaczyniowych i udrożnienia naczyń krwionośnych.

Zobacz film: Objawy zawału serca u kobiet. Źródło: 36,6

Bibliografia:

Jastrzębska M., „Diagnostyka laboratoryjna w hemostazie”, Wyd. Onipharma, Warszawa 2009

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
3
2
Polecamy
Leczenie raka. Jakie są sposoby leczenia nowotworu?
Leczenie raka. Jakie są sposoby leczenia nowotworu? Dzień Dobry TVN
Ginekomastia = zabieg? Czy są inne sposoby na usuwanie ginekomastii?
Ginekomastia = zabieg? Czy są inne sposoby na usuwanie ginekomastii? Dzień Dobry TVN
Zaburzenia krzepnięcia krwi – objawy, przyczyny i leczenie upośledzonego krzepnięcia krwi
Zaburzenia krzepnięcia krwi – objawy, przyczyny i leczenie upośledzonego krzepnięcia krwi TVN zdrowie
Hemostaza – na czym polega, badania, jakie są objawy zaburzeń hemostazy? 
Hemostaza – na czym polega, badania, jakie są objawy zaburzeń hemostazy?  TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Małe AGD, które warto mieć w domu
Małe AGD, które warto mieć w domu Materiał sponsorowany
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Smog latem. Jak się przed nim chronić?
Smog latem. Jak się przed nim chronić? Materiał sponsorowany
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego