Polub nas na Facebooku
Czytasz: Edukacja seksualna w domu i w szkole – cele i realizacja

Edukacja seksualna w domu i w szkole – cele i realizacja

Matka rozmawia z córką. Rozmowa jest poważna, siedzą na ganku, tyłem do obiektywu.

Fot. shapecharge / Getty Images

Edukacja seksualna to przekazywanie wiedzy na temat ludzkiej seksualności dzieciom i młodzieży (a także osobom niepełnosprawnym intelektualnie). Zadanie to należy w pierwszej kolejności do rodziców i opiekunów. Nauczanie o seksie powinno być także rolą placówek oświatowych.

W kulturze Zachodu seksualność człowieka przez wiele wieków była tematem tabu. Współcześnie uznaje się ją za integralną część człowieczeństwa i dostrzega potrzebę przekazywania rzetelnej wiedzy osobom, które dopiero wkraczają w tę sferę życia. Szeroko pojęta nauka o seksie powinna zarówno dostarczać informacji o jego biologicznych i zdrowotnych aspektach, jak i poruszać kwestie psychologiczne, społeczne, kulturowe, prawne, a nawet filozoficzne. W Polsce realizacja tych założeń kuleje zarówno w sferze zorganizowanej edukacji, jak i na gruncie rodzinnym.

Zobaczcie, jak rozmawiać z dzieckiem o seksie:

Zobacz film: Jak rozmawiać z dzieckiem o seksie? Źródło: Dzień Dobry TVN

Czym jest edukacja seksualna?

Edukację seksualną pojmować można dwojako – jako szerzenie anatomicznej i fizjologicznej wiedzy dotyczącej płci i kontaktów seksualnych, a także jako pogłębianie świadomości własnej seksualności w szerokim kontekście społeczno-kulturowym. W Polsce te dwa aspekty są zwykle niewyodrębniane. Potrzebę systemowego kształcenia w obu obszarach dostrzega się np. w krajach anglojęzycznych, gdzie prowadzona jest edukacja seksualna (sexual education) i edukacja gender, czyli dotycząca spraw płci (gender education).

Rolą tej pierwszej jest dostarczenie młodym ludziom – na poziomie odpowiednim do ich wieku – wiedzy dotyczącej: biologicznych różnic płciowych, fizjologii aktu seksualnego i możliwych zaburzeń w życiu płciowym, płodności i możliwości jej regulowania, przebiegu ciąży, porodu, a także chorób przenoszonych drogą płciową. W szerszym rozumieniu zaś edukacja seksualna dotyczyć może takich zagadnień, jak:

  • relacje międzyludzkie oparte na więzi erotycznej,
  • orientacja seksualna i związane z nią problemy,
  • społeczno-kulturowe uwarunkowania i stereotypy dotyczące płci,
  • zagadnienia etyczne powiązane z życiem seksualnym, np. kwestia wierności, aborcji,
  • nadużycia seksualne i związane z nimi niebezpieczeństwa,
  • problematyczne zjawiska wynikające z seksualności, np. pornografia, prostytucja,
  • regulacje prawne kwestii związanych z seksualnością.

Prawo do wyczerpującej edukacji seksualnej gwarantowane jest wszystkim ludziom na mocy Powszechnej Deklaracji Praw Seksualnych przyjętej w 1999 r. przez Światowe Towarzystwo Seksuologiczne i rekomendowanej przez Światową Organizację Zdrowia.

Cele edukacji seksualnej

Rzetelna nauka o seksie, związkach partnerskich, rodzicielstwie czy problemach związanych z tożsamością płciową to niezwykle potrzebny obszar edukacji, zwłaszcza w czasach, gdy wątpliwej jakości wiedza dostępna jest dzieciom od najmłodszych lat. Mądre wprowadzenie młodych ludzi w sferę seksualności pomaga im uniknąć odkrywania jej metodą prób i błędów (często dotkliwych w skutkach), ale także pozwala zweryfikować mity i przekłamania, z którymi często spotkać się można w mediach czy internecie.

Edukacja seksualna powinna służyć takim umiejętnościom, jak:

  • rozumienie własnej seksualności, zarówno jej fizjologicznych, jak i emocjonalnych aspektów,
  • budowanie szczęśliwych związków partnerskich, opartych na miłości, odpowiedzialności, ale także na satysfakcjonującej więzi erotycznej,
  • rozpoznawanie i wyrażanie uczuć,
  • asertywne zachowania w sferze życia seksualnego,
  • troska o własne ciało (m.in. o higienę osobistą, unikanie chorób wenerycznych),
  • swobodne rozmawianie o sprawach seksu z rodzicami, partnerami, lekarzami,
  • świadome zakładanie rodziny,
  • unikanie krzywdzących stereotypów związanych z rolami płciowymi,
  • akceptowanie osób o odmiennej orientacji seksualnej,
  • obrona przed seksualnymi nadużyciami.

Edukacja seksualna w Polsce

Przeprowadzone przez Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS) badania wskazują, że – w związku z szeregiem uwarunkowań historycznych i społeczno-kulturowych – edukacja seksualna polskich dzieci i młodzieży w ich rodzinnych domach znajduje się na stosunkowo niskim poziomie. Rodzice powinni być pierwszymi osobami, które przekazują wiedzę o seksie swojemu potomstwu. Co więcej, wskazane jest, by dzieci mogły obserwować u nich postawy i zachowania (np. wzajemne okazywanie sobie czułości), które staną się dla nich punktem odniesienia w rozwoju ich własnej seksualności.

Obecnie nauka o seksie i związanych z nim zagadnieniach ogranicza się do przedmiotu o nazwie „wychowanie do życia w rodzinie”. Zgodnie z podstawą programową już uczniom piątych klas zagwarantowana jest 1 godzina lekcyjna tygodniowo takich zajęć, ale w praktyce niewielu uczniów z niej korzysta. Lekcje są nieobowiązkowe i uczęszcza się na nie za zgodą rodziców. Ponieważ ważność przedmiotu w wielu szkołach uznaje się za znikomą, na „wychowanie do życia w rodzinie” rezerwuje się ostatnią godzinę lekcyjną, co nie zachęca uczniów do dobrowolnego na niej pozostania. Zajęcia nie są prowadzone przez wykwalifikowanych w tym kierunku i odpowiednio przygotowanych specjalistów, lecz nauczycieli z innych dziedzin, którzy wykonują tę pracę dodatkowo. Wiele kontrowersji budzą także zalecane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej podręczniki. Uczniowie skarżą się, że lekcje są dla nich mało interesujące i nie odpowiadają na dręczące ich pytania, a przekazywane informacje często są tendencyjne, nieprzystające do realiów, w których funkcjonuje dzisiejsza młodzież. W efekcie uczniowie nie uczęszczają na proponowany im kurs nauki o seksie, co podsyca błędne przeświadczenie, że jest on w szkole niepotrzebny.

Warto wiedzieć: Awersja seksualna – objawy, przyczyny i leczenie niechęci do seksu

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
0
1
Komentarze (0)
Nie przegap
Jak zadbać o właściwe nawilżenie powietrza w mieszkaniu?
Jak zadbać o właściwe nawilżenie powietrza w mieszkaniu? Materiał sponsorowany
Witamina K i K2 MK-7 - występowanie, właściwości, przeciwdziałanie
Witamina K i K2 MK-7 - występowanie, właściwości, przeciwdziałanie
Czerwone oczy (zespół czerwonego oka) – przyczyny, domowe sposoby, leczenie
Czerwone oczy (zespół czerwonego oka) – przyczyny, domowe sposoby, leczenie
Przepisy na pięć zdrowych posiłków (śniadanie, drugie śniadanie, obiad, podwieczorek, kolacja)
Przepisy na pięć zdrowych posiłków (śniadanie, drugie śniadanie, obiad, podwieczorek, kolacja) Materiał sponsorowany
Domowe sposoby na ból i zapalenie ucha. Jak leczyć u dziecka i u dorosłego?
Domowe sposoby na ból i zapalenie ucha. Jak leczyć u dziecka i u dorosłego?
Dieta ketogeniczna - efekty, jadłospis i przepisy
Dieta ketogeniczna - efekty, jadłospis i przepisy