Polub nas na Facebooku
Czytasz: Dorosłe osoby z porażeniem mózgowym – źródła i skutki choroby

Dorosłe osoby z porażeniem mózgowym – źródła i skutki choroby

Rysunek ludzkiego mózgu, który leży na wózku inwalidzkim

Fot: fotolia.com

Porażenie mózgowe u dorosłych nie musi wiązać się z potrzebą ciągłej opieki nad chorym. Wszystko zależy od stopnia i miejsca urazu. Objawy porażenia mózgowego bywają różne, czasem są to nieznaczne trudności ruchowe. Chodzić nie potrafi ok. 30% chorych, taki sam jest odsetek niepotrafiących mówić.

Dorosłe osoby z porażeniem mózgowym zwykle chorują od urodzenia – trwały paraliż jest wynikiem porażenia poporodowego lub dziecięcego. Wraz z wiekiem objawy stają się coraz bardziej widoczne. Ten rodzaj niepełnosprawności jest najczęstszy zarówno w Polsce, jak i na całym świecie. W naszym kraju żyje ok. 30 tys. ludzi dotkniętych porażeniem mózgowym.

Co to jest porażenie mózgowe?

W literaturze fachowej porażenie mózgowe opisywane jest jako zespół objawów związanych z różnego rodzaju zaburzeniami ruchu i postawy. Wynikają one zwykle ze spowodowanego komplikacjami rozwojowymi trwałego – wewnątrzmacicznego lub okołoporodowego – uszkodzenia mózgowia u płodu. Mogą też wystąpić na skutek urazu mechanicznego głowy małego dziecka lub dorosłej osoby (wtórne porażenie mózgowe). Porażenie mózgowe jest nieuleczalne, ale nie pogłębia się, a sprawność chorego (również intelektualna) zależy od stopnia uszkodzenia struktur mózgowych.

Przyczyny porażenia mózgowego

Zazwyczaj porażenie mózgowe jest spowodowane niedotlenieniem, które zdarza się podczas porodu lub w pierwszych dniach życia u noworodków z zaburzeniami oddychania. Do czynników ryzyka zaliczają się wcześniactwo oraz związana z nim niska masa urodzeniowa, jak również szereg chorób występujących tak u ciężarnej (np. zapalenie błon płodowych), jak u dziecka (np. ciężka żółtaczka, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, udar mózgu). W ok. 2% przypadków porażenie mózgowe wywołują geny.

Typy porażenia mózgowego: porażenie czterokończynowe, obustronne, połowiczne, spastyczne, kurczowe, pozapiramidowe, móżdżkowe

Porażenie mózgowe występuje w wielu postaciach zależnych od tego, który obszar mózgu uległ uszkodzeniu, jaki jest stopień tego uszkodzenia i jak rozległe zmiany pociągnął za sobą uraz. Wyróżnia się:

  • porażenie kurczowe połowiczne (prawostronne lub lewostronne) powstałe na skutek dysfunkcji drogi korowo-rdzeniowej – niedowład dotyczy strony ciała przeciwnej do miejsca uszkodzenia,
  • porażenie obustronne połowiczne (czterokończynowe) związane z uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego lub niedorozwojem mózgu – niedowład kończyn górnych i paraliż dolnych,
  • obustronne porażenie kurczowe (diplegia) spowodowane uszkodzeniem rdzenia kręgowego – niedowład kończyn dolnych (i niekiedy górnych, lecz w niewielkim stopniu),
  • porażenie móżdżkowe (ataksja) wynikające z uszkodzenia móżdżku – trudności z koordynacją ruchową,
  • porażenie pozapiramidowe związane z dysfunkcją układu podkorowego mózgu – rożnego rodzaju zaburzenia funkcji ruchowych: pląsawiczne, atetotyczne (bezładność), dystoniczne (mimowolność).

Porażenie mózgowe – objawy u dorosłych

Objawy porażenia mózgowego są zależne od jego postaci. Panuje błędne przekonanie, że osoby z tą chorobą są upośledzone umysłowo. Tymczasem zaburzenia funkcji intelektualnych nie dotyczą osób z lekkim porażeniem mózgowym ani nawet wszystkich chorych dotkniętych cięższymi postaciami paraliżu, niepotrafiących mówić ani chodzić. Wiele osób dorosłych z porażeniem mózgowym może podejmować normalną pracę, a także kończyć studia na uczelniach wyższych. 

Najmniej ograniczające są porażenie móżdżkowe i pozapiramidowe. Pierwsze z nich objawia się m.in. drżeniem kończyn podczas wykonywania ruchów i opóźnieniem reakcji, drugie zaś niekontrolowanymi napięciami mięśni występującymi, a także uszkodzeniem słuchu. Przy obustronnym porażeniu kurczowym występują trudności w chodzeniu i precyzyjnym wykonywaniu ruchów, schorzeniami towarzyszącymi są też często choroby oczu. Najpoważniejsze w skutkach jest porażenie obustronne połowiczne, które powoduje opóźnienie w rozwoju, uniemożliwia samodzielne poruszanie się oraz utrzymanie głowy w pozycji pionowej, sprawia, że chory wymaga stałej opieki. Często schorzeniu temu towarzyszą porażenie zwieraczy odbytu i pęcherza oraz padaczka.

Porażenie mózgowe – długość życia chorych

Nie da się jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, jak długo żyją osoby z porażeniem mózgowym. Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, biorąc pod uwagę schorzenia towarzyszące, przyczyny choroby i stosunek jakości opieki medycznej do potrzeb chorego. Porażenie mózgowe może skracać życie, zwłaszcza u osób z ciężką postacią choroby, które muszą przez wiele lat przebywać w pozycji leżącej (powstają u nich odleżyny i zaniki mięśni prowadzące z czasem do zaburzeń oddychania).

Rola rehabilitacji w porażeniu mózgowym i zaburzeniach ruchu

Leczenie porażenia mózgowego nie jest możliwe, a jedyną formę pomocy osobom dotkniętym typ typem niepełnosprawności stanowi rehabilitacja, od której w dużym stopniu zależy sprawność chorego. Zaplanowane w odpowiedni sposób ćwiczenia ruchowe zapobiegają narastaniu trudności związanych z unieruchomieniem mięśni. Pozwalają również usprawnić zdrowe kończyny, które pełnią funkcję kompensacyjną – odpowiadają za wykonywanie wszystkich czynności.

Zobacz film: Budowa mózgu. Źródło: 36,6

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
47
16
Polecamy
Otępienie - co to jest? Rodzaje, objawy i leczenie
Otępienie - co to jest? Rodzaje, objawy i leczenie Dzień Dobry TVN
Jak rozpoznać i leczyć zespół przewlekłego zmęczenia?
Jak rozpoznać i leczyć zespół przewlekłego zmęczenia? Dzień Dobry TVN
Atetoza, ruchy atetotyczne – powstawanie, objawy i leczenie
Atetoza, ruchy atetotyczne – powstawanie, objawy i leczenie TVN zdrowie
Ataksja móżdżkowa, rdzeniowo-móżdżkowa i inne – objawy i leczenie ataksji
Ataksja móżdżkowa, rdzeniowo-móżdżkowa i inne – objawy i leczenie ataksji TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?