Polub nas na Facebooku
Czytasz: Dieta ubogopurynowa – wskazania, zasady, efekty, jadłospis

Dieta ubogopurynowa – wskazania, zasady, efekty, jadłospis

Zainteresował Cię ten artykuł?
dieta ubogopurynowa

Fot: Foxys_forest_manufacture / gettyimages.com

Dieta ubogopurynowa jest dietą leczniczą stosowaną głównie u osób cierpiących na dnę moczanową (artretyzm) lub kamicę nerkową. Polega na wykluczeniu produktów bogatych w związki purynowe, których nadmiar w organizmie jest przyczyną obrzęków i dolegliwości bólowych.

Puryny to związki azotowe potrzebne głównie do budowy DNA nieustannie odnawiających się komórek. Syntezowane są wewnątrzustrojowo w ilości pokrywającej całkowite zapotrzebowanie. Jednocześnie jednak puryny są dostarczane z pokarmem. Ich nadmiar metabolizowany jest do kwasu moczowego i – w zdrowym organizmie – usuwany przez nerki wraz z innymi zbędnymi produktami przemiany materii. W przypadku wad metabolicznych (najczęściej – zaburzeń genetycznych) u niektórych osób powstaje zbyt wiele puryn. Prowadzi to do nadprodukcji kwasu moczowego i jego zbyt wysokiego poziomu we krwi – hiperurykemii.

Dieta ubogopurynowa – wskazania

Gromadzący się w organizmie kwas moczowy w postaci kryształków moczanu sodu osadza się głównie w stawach. Wywołuje tam odczyny zapalne, które powodują ostre, rwące, napadowe bóle, obrzęki, zaczerwienienie skóry i podwyższoną ciepłotę w obszarze objętym zmianami. Tę dotkliwą chorobę metaboliczną określa się mianem dny moczanowej (także – artretyzmu, podagry). Inną dolegliwość – kamicę nerkową – powoduje odkładanie się kamieni moczanowych w nerkach. Ponieważ zmiana wadliwego mechanizmu wytwarzania puryn jest niemożliwa, chorym zaleca się ograniczenie ich podaży w diecie.

Ogólne zasady diety ubogopurynowej

Dieta ubogopurynowa zakłada przede wszystkim ograniczenie w jadłospisie żywności zawierającej białko, a także eliminację produktów wysokobiałkowych – głównie mięsa i ryb. Ilość tłuszczów redukuje się do połowy normy fizjologicznej, natomiast zwiększa się podaż węglowodanów, które wzmagają wydalanie moczanów. W tej sytuacji dieta osoby cierpiącej na artretyzm powinna opierać się na warzywach, owocach, produktach zbożowych i chudym nabiale.

Zobacz film: Jak jeść zdrowo i smacznie? Źródło: Stylowy Magazyn.

Szczegółowy jadłospis należy budować z dokładną znajomością zawartości puryn w produktach żywnościowych, którą wyraża się w przeliczeniu na ilość powstającego z nich kwasu moczowego. Codzienna dieta nie powinna dostarczać więcej niż 300 mg kwasu moczowego, a w stanach zaostrzenia objawów choroby – 120 mg. Celem tych ograniczeń jest zmniejszenie stężenia kwasu moczowego we krwi do poziomu 5,5 mg/dl. Już przy 8–9 mg/dl ustępują dolegliwości bólowe, więc przy takim poziomie można zrezygnować z leczenia farmakologicznego i dalszą redukcję kwasu moczowego we krwi oprzeć na diecie ubogopurynowej.

Jadłospis powinien składać się z 4–5 niewielkich, regularnie spożywanych posiłków, z których ostatni należy zjeść najpóźniej 3 godziny przed snem, bo podczas nocnego spoczynku kwas moczowy zatrzymywany jest w organizmie. Wartość kaloryczna diety ubogopurynowej powinna być taka sama jak w przypadku osób zdrowych – około 2000 kcal dla kobiet i 2400 dla mężczyzn.

Potrawy w diecie niskopurynowej nie powinny być smażone. Zaleca się przygotowanie posiłków złożonych z produktów surowych, gotowanych (w wodzie lub na parze) lub pieczonych. Ogranicza to ilość puryn w żywności. Osoby cierpiące na dnę moczanową powinny dużo pić. Stymuluje to nerki do pracy, dzięki czemu nadmiar kwasu moczowego na bieżąco wydalany jest z moczem. Należy wypijać 2–3 litry płynów dziennie. Zalecane są: woda, herbaty ziołowe, soki warzywne i owocowe.

Trzeba zrezygnować z picia alkoholu, ponieważ utrudnia on wydalanie kwasu moczowego z organizmu. Stosując dietę ubogopurynową, nie należy zapominać o aktywności fizycznej. Ruch pomaga bowiem w utrzymaniu sprawności chorych stawów. Jego najbezpieczniejszą formę stanowi pływanie.

Zobacz film: Zdrowe odżywianie. Jak jeść świadomie? Źródło: Wiem co jem na diecie

Dieta ubogopurynowa – jadłospis

Skomponowany według powyższych wytycznych jadłospis diety ubogopurynowej należy zawsze dostosować do stopnia zaostrzenia objawów chorobowych. Produkty spożywcze dzielone są zwykle na 3 grupy:

  • grupa I – poniżej 50 mg kwasu moczowego po spożyciu określonej porcji produktu,
  • grupa II – 50–100 mg kwasu moczowego na porcję produktu,
  • grupa III – powyżej 100 mg kwasu moczowego na porcję produktu.

Codzienne menu powinno bazować na produktach z grupy I, te z grupy II można spożywać w ograniczonych ilościach, a tych z grupy III – unikać. W fazie zaostrzenia objawów jadłospis diety ubogopurynowej należy ograniczyć do żywności z grupy I.

Grupa I obejmuje produkty zalecane w diecie niskopurynowej, do których należą warzywa i owoce oraz ich przetwory, np. dżemy, kompoty. Wskazane jest także spożywanie ziaren, orzechów oraz produktów zbożowych (pieczywa, kasz, makaronów – pełnoziarniste zawierają nieco więcej białka niż te z białej mąki). W diecie niskopurynowej powinien znaleźć się chudy nabiał – odtłuszczone produkty mleczne (mleko, twaróg, jogurt, maślanka itp.) i jaja, a także niewielkie ilości masła, śmietany, serów żółtych i pleśniowych. W codziennym menu mogą pojawić się miód i oliwa z oliwek.

Grupa II to produkty dozwolone w jadłospisie diety ubogopurynowej. Należą do nich chude mięso (parówki, kaszanki, mostek wołowy) i ryby (flądra, lin) oraz niektóre rośliny strączkowe (np. groch, soczewica). W tej grupie znajdują się też wybrane warzywa (dynia, kapusta czerwona i włoska, jarmuż) i owoce (banany, melony).

Grupa III to lista produktów, których spożywanie jest niewskazane dla chorych na dnę moczanową. Są to: tłuste mięsa (wieprzowina, wołowina, dziczyzna) i ryby (sardynki, łosoś, karp, śledź) oraz takie produkty, jak mięsne konserwy, wywary, galarety, tłuszcze (smalec).

Chorzy powinni także unikać spożywania mięsa z drobiu, tłustego nabiału, grzybów, czekolady, kawy i herbaty, ostrych przypraw. W III grupie produktów znajdują się także niektóre warzywa – rabarbar, szpinak, szczaw, brokuły, kalafior, papryka, por, brukselka, soja.

Zobacz film: Budowa i funkcje układu kostnego. Źródło: 36,6.




Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
16
0
Komentarze (0)
Nie przegap
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?