Polub nas na Facebooku
Czytasz: Daltonizm – przyczyny typowe objawy i rodzaje tej wady wzroku

Daltonizm – przyczyny typowe objawy i rodzaje tej wady wzroku

Zainteresował Cię ten artykuł?
NAN

Fot: olamiabo / fotolia.com

Daltonizm to najczęściej wrodzona wada wzroku polegająca na zaburzonym widzeniu różnych barw. O wiele częściej dotyka mężczyzn niż kobiety. Obecnie nie istnieje żadna metoda leczenia, która umożliwia całkowite wyleczenie któregokolwiek z kilku rodzajów tej wady.

Wbrew powszechnym opiniom daltonizm nie jest chorobą a wadą wzroku, która uniemożliwia całkowite lub częściowe odróżnienie barwy czerwonej od zielonej. Z tego względu osoby z tym defektem nie są w stanie wykonywać wielu zawodów, prowadzić samochodu oraz samodzielnie zażywać leków. Ryzykowne może okazać się także poruszanie w ruchu ulicznym.

Daltonizm – jakie są przyczyny choroby?

Daltonizm zawdzięcza nazwę angielskiemu fizykowi Johnowi Daltonowi, który jako pierwszy opisał owo schorzenie. To w większości przypadków dziedziczna anomalia widzenia barw, za którą jest odpowiedzialny nieprawidłowy materiał genetyczny umiejscowiony na chromosomie X. Mężczyźni mają tylko 1 chromosom X, dlatego są bardziej narażeni na wystąpienie tej wady, niż kobiety, mające 2 te chromosomy. Z przeprowadzonych badań wynika, że ta część kodu genetycznego odpowiada za budowę czopków w oku.

W ludzkim oku, a dokładnie w światłoczułej części gałki ocznej, czyli siatkówce oka, znajdują się 3 rodzaje czopków, których zadaniem jest odbieranie barw. Każdy z czopków reaguje inaczej na długość fal świetlnych i ma 1 z 3 głównych pigmentów (czerwony, zielony, niebieski – zwane barwami podstawowymi). Łącząc opisane barwy, oko jest w stanie rejestrować różne odcienie kolorów. U osób z daltonizmem występuje brak czopków lub zaburzenie ich funkcji. Innymi przyczynami zaburzenia widzenia barw są urazy głowy, a także efekt uboczny stosowania niektórych leków i związków chemicznych. Niektórzy autorzy wyóżniaja również daltonizm nabyty, który może uaktywnić się jako element procesu starzenia się organizmu, a także w przebiegu chorób przewlekłych i chorób oczu (jaskry, zaćmy, retinopatia cukrzycowa, zwyrodnienia plamki żółtej).

Rodzaje daltonizmu

Część osób cierpiących na daltonizm nie zdaje sobie sprawy z obarczenia tą wadą. W niektórych sytuacjach mówi się o daltonizmie częściowym, zwanym także trichromatyzmem, który polega na niedowidzeniu niektórych barw z jednoczesnym sprawnym działaniem czopków oka. Pozostałe przypadki dotyczą daltonizmu rozumianego jako ślepota barw (dichromatyzmu), w którym za brak rozróżnienia kolorów odpowiada brak lub niewykształcenie zielonych i czerwonych czopków oka.

Jak widzi daltonista?

Daltonizm jest wadą znacznie uprzykrzającą funkcjonowanie i życie codzienne. Stojąc przed sygnalizacją świetlną, osoby cierpiące na daltonizm, w zależności od rodzaju schorzenia, mogą nie widzieć ani czerwonego, ani zielonego koloru. Daltoniści mogą nie widzieć także świateł hamowania. Ponadto mogą nie zauważyć krwi w oddanym kale, oznaczać która może być objawem nowotworów, hemoroidów i inne schorzeń. Daltoniści nie mogą zostać maszynistami, kierowcami pilotami i wykonywać wielu innych zawodów. Daltonista w większości przypadków zamiast czerwonego koloru, widzi barwę zielonożółtą.

Na czym polega test na daltonizm?

Istnieje kilka rodzajów testów, dzięki którym można zdiagnozować daltonizm. W przypadku podejrzeń daltonizmu, zwłaszcza u dzieci, lekarz pierwszego kontaktu kieruje na badanie okulistyczne po uprzednio przeprowadzonym wywiadzie lekarskim. Do badań umożliwiających stwierdzenie daltonizmu należy test z wykorzystaniem kolorowych tablic pseudoizochromatycznych, a także tablic Ishihary – graficznych przedstawień liczb, złożonych z małych kółek o danym kolorze na tle kół o innej barwie. W trakcie testu każde z oczu bada się oddzielnie. Osoby zdrowe nie mają najmniejszego problemu z odczytaniem liczby na kartach, natomiast daltoniści najczęściej nie dostrzegają żadnych cyfr.

Alternatywną dla testu Ishihary jest test karty z obrazkami, który podobnie jak wyżej omawiany, jest złożony z kolorowych kółek układających się w konkretne litery lub cyfry. Na kartach widnieją kółka w różnych kolorach, co dodatkowo umożliwia lekarzowi postawienie konkretnej diagnozy (brak widzenia konkretnej barwy). Często stosuje się także test z wykorzystaniem kolorowych żetonów. W jego trakcie badana osoba ma za zadanie uporządkować żetony na podstawie podobieństwa barw. Dodatkowym testem na daltonizm jest badanie anomaloskopem.

Leczenie daltonizmu – okulary na daltonizm

Niestety, nie istnieje obecnie żadna metoda, dzięki której można w pełni wyleczyć daltonizm wrodzony. W takim przypadku współczesna okulistyka kładzie nacisk na korygowanie barw za sprawą specjalnych okularów lub soczewek korekcyjnych, które umożliwiają widzenie wcześniej niedostrzegalnych barw. U części osób z daltonizmem nabytym (np. w wyniku zaćmy) możliwe jest przeprowadzenie operacji, która umożliwi przywrócenie widzenia barw. Dostępne na rynku okulary na daltonizm umożliwiają postrzeganie barwy czerwonej, zielonej oraz kolorów pochodnych.

Zobacz film: Laserowa korekcja wzroku. Źródło: 36,6

Bibliografia

- Kański J.J., Nischal K. Okulistyka. Objawy i różnicowanie, Urban & Partner, Wrocław 2000.

- Kański J.J. Okulistyka kliniczna, Urban & Partner, Wrocław 2009.

- Lehmann-Horn F., Ludolph A. Neurologia – diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
8
1
Komentarze (0)
Nie przegap
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?