Polub nas na Facebooku
Czytasz: Czym są garbniki? Właściwości oraz zastosowanie garbników
menu
Polub nas na Facebooku

Czym są garbniki? Właściwości oraz zastosowanie garbników

orzech-włoski

Fot.: DoraZett / stock.adobe.com

Garbniki roślinne są naturalnymi składnikami roślinnymi, które znalazły zastosowanie w leczeniu cery tłustej oraz trądzikowej. Są cenione za działanie ściągające, przeciwzapalne i antybakteryjne. Bogatym źródłem garbników są jeżyny, orzech włoski, dziurawiec, a także ziele pięciornika.

Garbniki z przeznaczeniem kosmetycznym można znaleźć w składzie szamponów, płynów do higieny intymnej oraz w tonikach. Aby poprawić zdrowie i wygląd skóry, można spożywać napary i herbatki ziołowe bogate w garbniki.

Co to są garbniki?

Garbniki roślinne są bezazotowymi związkami, które mają glikozydy kwasu galusowego oraz kwasu elagowego. Zaliczane są do tanin, pochodnych fenoli. Uważa się, że stanowią od 5% do nawet 10% suchej masy liści drzew. Garbniki zawarte w liściach zapewniają ochronę przez roślinożernymi kręgowcami oraz owadami. Występują również w owocach, korzeniach, drewnie i korze. Nadają roślinom cierpki, nieprzyjemny smak oraz mają toksyczne działanie – powodują denaturację białek.

Pomimo wielu lat badań nad znaczeniem fizjologicznym garbników w roślinach ich rola wciąż nie została dobrze poznana. Wiadome jest natomiast to, że garbniki są naturalnymi antyseptykami (substancjami o działaniu odkażającym), przez co chronią rośliny przed szkodliwym działaniem owadów oraz grzybów. Ich bakteriobójcze działanie polega na wiązaniu się z substancjami białkowymi. Dzieje się tak, ponieważ pod wpływem garbników bakterie (czyli wspomniane substancje białkowe) hamują rozwój, co prowadzi do ich zniszczenia.

Stosowany jest podział garbników roślinnych na: garbniki hydrolizujące (elagotaniny, galotaniny) i garbniki niehydrolizujące (skondensowane, proantocyjanidyny).

Gdzie występują garbniki?

Naturalne garbniki roślinne występują w zielonych organach roślin naczyniowych. Są składnikami surowców zielarskich: kłącza wężownika, dębianki, kłącza pięciornika, kory dębu, liści orzecha włoskiego, kory oczaru, ziela pięciornika, owoców borówki czarnej, ziela rzepiku, liści poziomki, liści jeżyny, liści malin, a także korzenia pastwina trójpręcikowego (Krameria lappacea).

Drzewa oraz rośliny zielne, które dostarczają surowca umożliwiającego pozyskanie garbników, określa się mianem roślin garbnikodajnych. Wśród nich stosuje się podział na drzewa i rośliny ubogie w garbniki (poniżej 5% zawartości garbników), średnio bogate w garbniki (poniżej 20% zawartości) oraz bogate w garbniki (ponad 20% zawartości). Rośliny i drzewa bogate w garbniki występują w naturalnych warunkach głównie w krajach znajdujących się w strefie międzyzwrotnikowej.

Na terenie Polski obecne są rośliny średnio bogate w garbniki. W celach kosmetycznych oraz medycznych używa się zwłaszcza kory świerkowej oraz drewna dębowego. Ponadto spośród surowców naturalnie występujących w Polsce garbniki zawierają m.in.: liście sumaka, jeżyn, poziomki i orzecha włoskiego, kora modrzewiowa, wierzbowa i oczaru, drewno kasztanowe, owoce śliwy wiśniowej, borówki czarnej oraz tarniny.

Właściwości i zastosowanie garbników w medycynie i kosmetyce

Garbniki są częstym składnikiem wykorzystywanym w wielu produktach kosmetycznych. W przypadku pielęgnacji skóry oraz włosów używa się garbników z kory dębu, wierzby oraz kasztanowca. W tego typu produktach można znaleźć także garbniki pochodzące z liści orzecha włoskiego, oczaru wirginijskiego oraz szałwii. Garbniki są cenionym składnikiem w kosmetologii, ponieważ pomagają w łagodzeniu podrażnień, swędzenia i pieczenia. Znajdują się w składzie produktów mających działanie przeciwzapalne oraz przeciwbakteryjne. Ze względu na łagodzące i kojące właściwości są stosowane w płynach do higieny intymnej.

Garbniki roślinne są wykorzystywane w produktach leczniczych ze względna na taninę, która pomaga w zwalczaniu nadmiernej potliwości, leczeniu egzemy oraz zapaleniu skóry. Garbniki w produktach dermatologicznych zapewniają działanie ściągające i nawilżające, co wpływa na ich zastosowanie w produkcji toników do twarzy. Regularne stosowanie takich kosmetyków pozwala na wytworzenie tzw. powłoki ochronnej na skórze. Garbniki są znane z łagodzenia obrzęków, opuchlizny, wzmacniania skóry oraz normalizacji pracy gruczołów łojowych. Sprawdzają się także w pielęgnacji włosów, ponieważ zapobiegają przetłuszczaniu się skóry, zapewniają włosom blask oraz właściwy koloryt.

Garbniki można z powodzeniem spożywać w postaci naparów oraz herbat ziołowych, zawierających m.in. ziele dziurawca, ziele rzepiku, ziele pięciornika i liście jeżyny.

Zobacz film: Żywność GMO, czyli jaka? Źródło: Wiem, co jem


Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
2
3
Polecamy
Olej neem – cudowny preparat na włosy i skórę
Olej neem – cudowny preparat na włosy i skórę Dzień Dobry TVN
Liść laurowy, pieprz, cynamon, ziele angielskie i jałowiec - przyprawy o niezwykłej mocy
Liść laurowy, pieprz, cynamon, ziele angielskie i jałowiec - przyprawy o niezwykłej mocy Dzień Dobry TVN
Aksamitka – zastosowanie, właściwości lecznicze, uprawa
Aksamitka – zastosowanie, właściwości lecznicze, uprawa TVN zdrowie
Jasnota biała – właściwości prozdrowotne.
Na co pomaga jasnota biała?
Jasnota biała – właściwości prozdrowotne. Na co pomaga jasnota biała? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Leki obniżające poziom cholesterolu mogą chronić przed rakiem
Leki obniżające poziom cholesterolu mogą chronić przed rakiem
Co jest przyczyną nieświeżego oddechu?
Co jest przyczyną nieświeżego oddechu?
Morsowanie. Zimne kąpiele nie tylko hartują, ale mogą też chronić przed demencją
Morsowanie. Zimne kąpiele nie tylko hartują, ale mogą też chronić przed demencją
Kasztany jadalne  - jakie mają właściwości i co można z nich przygotować?
Kasztany jadalne  - jakie mają właściwości i co można z nich przygotować?
Złote mleko z kurkumą - pomoże zwalczyć infekcję, zmniejszy problemy ze snem i depresją
Złote mleko z kurkumą - pomoże zwalczyć infekcję, zmniejszy problemy ze snem i depresją
Codzienne picie mleka może zwiększyć ryzyko raka piersi nawet o 50 proc.
Codzienne picie mleka może zwiększyć ryzyko raka piersi nawet o 50 proc.