Polub nas na Facebooku
Czytasz: Czym są garbniki? Właściwości oraz zastosowanie garbników

Czym są garbniki? Właściwości oraz zastosowanie garbników

Zainteresował Cię ten artykuł?
orzech-włoski

Fot.: DoraZett / stock.adobe.com

Garbniki roślinne są naturalnymi składnikami roślinnymi, które znalazły zastosowanie w leczeniu cery tłustej oraz trądzikowej. Są cenione za działanie ściągające, przeciwzapalne i antybakteryjne. Bogatym źródłem garbników są jeżyny, orzech włoski, dziurawiec, a także ziele pięciornika.

Garbniki z przeznaczeniem kosmetycznym można znaleźć w składzie szamponów, płynów do higieny intymnej oraz w tonikach. Aby poprawić zdrowie i wygląd skóry, można spożywać napary i herbatki ziołowe bogate w garbniki.

Co to są garbniki?

Garbniki roślinne są bezazotowymi związkami, które mają glikozydy kwasu galusowego oraz kwasu elagowego. Zaliczane są do tanin, pochodnych fenoli. Uważa się, że stanowią od 5% do nawet 10% suchej masy liści drzew. Garbniki zawarte w liściach zapewniają ochronę przez roślinożernymi kręgowcami oraz owadami. Występują również w owocach, korzeniach, drewnie i korze. Nadają roślinom cierpki, nieprzyjemny smak oraz mają toksyczne działanie – powodują denaturację białek.

Pomimo wielu lat badań nad znaczeniem fizjologicznym garbników w roślinach ich rola wciąż nie została dobrze poznana. Wiadome jest natomiast to, że garbniki są naturalnymi antyseptykami (substancjami o działaniu odkażającym), przez co chronią rośliny przed szkodliwym działaniem owadów oraz grzybów. Ich bakteriobójcze działanie polega na wiązaniu się z substancjami białkowymi. Dzieje się tak, ponieważ pod wpływem garbników bakterie (czyli wspomniane substancje białkowe) hamują rozwój, co prowadzi do ich zniszczenia.

Stosowany jest podział garbników roślinnych na: garbniki hydrolizujące (elagotaniny, galotaniny) i garbniki niehydrolizujące (skondensowane, proantocyjanidyny).

Gdzie występują garbniki?

Naturalne garbniki roślinne występują w zielonych organach roślin naczyniowych. Są składnikami surowców zielarskich: kłącza wężownika, dębianki, kłącza pięciornika, kory dębu, liści orzecha włoskiego, kory oczaru, ziela pięciornika, owoców borówki czarnej, ziela rzepiku, liści poziomki, liści jeżyny, liści malin, a także korzenia pastwina trójpręcikowego (Krameria lappacea).

Drzewa oraz rośliny zielne, które dostarczają surowca umożliwiającego pozyskanie garbników, określa się mianem roślin garbnikodajnych. Wśród nich stosuje się podział na drzewa i rośliny ubogie w garbniki (poniżej 5% zawartości garbników), średnio bogate w garbniki (poniżej 20% zawartości) oraz bogate w garbniki (ponad 20% zawartości). Rośliny i drzewa bogate w garbniki występują w naturalnych warunkach głównie w krajach znajdujących się w strefie międzyzwrotnikowej.

Na terenie Polski obecne są rośliny średnio bogate w garbniki. W celach kosmetycznych oraz medycznych używa się zwłaszcza kory świerkowej oraz drewna dębowego. Ponadto spośród surowców naturalnie występujących w Polsce garbniki zawierają m.in.: liście sumaka, jeżyn, poziomki i orzecha włoskiego, kora modrzewiowa, wierzbowa i oczaru, drewno kasztanowe, owoce śliwy wiśniowej, borówki czarnej oraz tarniny.

Właściwości i zastosowanie garbników w medycynie i kosmetyce

Garbniki są częstym składnikiem wykorzystywanym w wielu produktach kosmetycznych. W przypadku pielęgnacji skóry oraz włosów używa się garbników z kory dębu, wierzby oraz kasztanowca. W tego typu produktach można znaleźć także garbniki pochodzące z liści orzecha włoskiego, oczaru wirginijskiego oraz szałwii. Garbniki są cenionym składnikiem w kosmetologii, ponieważ pomagają w łagodzeniu podrażnień, swędzenia i pieczenia. Znajdują się w składzie produktów mających działanie przeciwzapalne oraz przeciwbakteryjne. Ze względu na łagodzące i kojące właściwości są stosowane w płynach do higieny intymnej.

Garbniki roślinne są wykorzystywane w produktach leczniczych ze względna na taninę, która pomaga w zwalczaniu nadmiernej potliwości, leczeniu egzemy oraz zapaleniu skóry. Garbniki w produktach dermatologicznych zapewniają działanie ściągające i nawilżające, co wpływa na ich zastosowanie w produkcji toników do twarzy. Regularne stosowanie takich kosmetyków pozwala na wytworzenie tzw. powłoki ochronnej na skórze. Garbniki są znane z łagodzenia obrzęków, opuchlizny, wzmacniania skóry oraz normalizacji pracy gruczołów łojowych. Sprawdzają się także w pielęgnacji włosów, ponieważ zapobiegają przetłuszczaniu się skóry, zapewniają włosom blask oraz właściwy koloryt.

Garbniki można z powodzeniem spożywać w postaci naparów oraz herbat ziołowych, zawierających m.in. ziele dziurawca, ziele rzepiku, ziele pięciornika i liście jeżyny.

Zobacz film: Żywność GMO, czyli jaka? Źródło: Wiem, co jem


Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
1
0
Komentarze (0)
Nie przegap
Nadciśnienie tętnicze a zaburzenia erekcji - czy to ma związek? Wszystko, co musicie wiedzieć o nadciśnieniu
Nadciśnienie tętnicze a zaburzenia erekcji - czy to ma związek? Wszystko, co musicie wiedzieć o nadciśnieniu
Pudding chia – składniki i przepis. Wartość odżywcza i właściwości nasion chia
Pudding chia – składniki i przepis. Wartość odżywcza i właściwości nasion chia
Ejakulacja – damskie wytryski, brak wytrysku, ejakulacja przedwczesna
Ejakulacja – damskie wytryski, brak wytrysku, ejakulacja przedwczesna
Apteczka samochodowa – czy jest obowiązkowym wyposażeniem auta?
Apteczka samochodowa – czy jest obowiązkowym wyposażeniem auta?
Medycyna podróży. Wszystko, co musisz wiedzieć przed wyjazdem na wakacje
Medycyna podróży. Wszystko, co musisz wiedzieć przed wyjazdem na wakacje
Nowa choroba psychiczna na liście WHO. W Polsce chorych jest ponad 2 miliony!
Nowa choroba psychiczna na liście WHO. W Polsce chorych jest ponad 2 miliony!