Polub nas na Facebooku
Czytasz: Czym jest żółcień chinolinowa? E104 – zastosowanie i wpływ na ludzki organizm

Czym jest żółcień chinolinowa? E104 – zastosowanie i wpływ na ludzki organizm

Barwniki do żywności

Fot: Gilmanshin / gettyimages.com

Mimo iż żółcień chinolinowa (E104) jest powszechnie stosowanym barwnikiem spożywczym, może działać niekorzystnie na ludzki organizm. Wywołuje reakcje alergiczne i odpowiada za zmiany zachowania u dzieci. Alternatywnie nazywana jest żółcienią żywnościową 13.

Żółcień chinolinowa znana też jako żółcień spożywcza to barwnik oznaczony jako E104, który spotkać można w wielu produktach, w tym kolorowych napojach gazowanych, wyrobach cukierniczych, lodach, galaretkach i słodyczach. Żółcień chinolinowa w niewielkim stopniu (3–4%) wchłaniana jest w przewodzie pokarmowym. Wydalana jest głównie z kałem w postaci niezmienionej. Warto wiedzieć jaki ma wpływ na zdrowie i w których produktach jest stosowana.

Co to jest żółcień chinolinowa?

Żółcień chinolinowa (wzór sumaryczny C18H13N1O5/8/11S1/2/3Na1/2/3) to organiczny związek chemiczny, który wytwarzany jest syntetycznie na drodze sulfonowania (reakcja chemiczna polegająca na podstawieniu do związku chemicznego grupy sulfonowej w wyniku działania odpowiedniego związku sulfonującego). Ma postać bardzo dobrze rozpuszczającego się w wodzie proszku o zielonożółtym kolorze. Jest słabo rozpuszczalna w alkoholu i nierozpuszczalna w olejach. Wykazuje sporą trwałość w kontakcie z wysoką temperaturą i światłem, zaś jest niestabilna w towarzystwie niektórych kwasów, cukrów czy soli o działaniu redukującym lub utleniającym.

To barwnik spożywczy, który alternatywnie określany jest jako żółcień żywnościowa 13 (z ang. Food Yellow 13). W niektórych krajach, m.in. w Stanach Zjednoczonych Ameryki, Japonii, Wielkiej Brytanii i Kanadzie zakazane jest stosowanie żółcieni chinolinowej. W sporządzanym przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (z ang. European Food Safety Authority, EFSA) wykazie chemicznych dodatków do żywności żółcień chinolinowa to E104. Z kolei w Międzynarodowym Indeksie Barw (z ang. Colour Index International) znajduje się w grupie barwników chinolinowych pod numerem C.I. 47005.

Zastosowanie żółcieni chinolinowej

Żółcień chinolinowa znalazła zastosowanie w przemyśle spożywczym, kosmetycznym i farmaceutycznym. Stosuje się pojedynczo lub łącznie z innymi dodatkami do żywności. Używana jest jako barwnik w kolorowych napojach gazowanych i niegazowanych, w tym izotonicznych, ponadto w lodach, cukierkach, żelkach, marmoladach, aromatyzowanych napojach bezalkoholowych, kandyzowanych owocach, drinku Americano, musztardach, sosach, marynatach, dekoracjach, lukrach, posypkach, pomadach do ciast i tortów, deserach mlecznych, dżemach oraz galaretkach.

Żółcień chinolinową znaleźć można w tuszach do tatuowania oraz w niektórych kosmetykach, w tym m.in.: w szminkach, wodach kolońskich, mydłach, środkach do pielęgnacji włosów, a nawet pastach do zębów. Żółcień chinolinowa obecna jest też w lekach. Stanowi składnik otoczek niektórych tabletek do ssania i syropów przeznaczonych na ból gardła.

Co producenci dodają do żywności? Dowiesz się tego z filmu:

Zobacz film: Dlaczego producenci dodają do żywności sztuczne barwniki? Źródło: Co nas truje? 

Uczulenie na żółcień chinolinową

U osób nadwrażliwych żółcień chinolinowa może powodować uczulenie. Niezalecana jest astmatykom i osobom nietolerującym salicylanów. Powinny jej unikać osoby uczulone na aspirynę. Wyzwala powstawanie histaminy, czyli mediatora procesów zapalnych i odczynu alergicznego. Powodować może zmiany skórne (pokrzywkę, wysypkę, świąd, zaczerwienienie skóry), nadpobudliwość, kłopoty z oddychaniem, a w skrajnych sytuacjach anafilaksję. Dopuszczalne dzienne spożycie (z ang. acceptable daily intake, ADI) żółcieni chinolinowej od 2012 roku znacznie zmniejszono. Wcześniej wynosiło 10 mg/kg m.c., obecnie jest 0,5 mg/kg m.c.

Wpływ na zdrowie żółcieni chinolinowej

Żółcień chinolinowa zaliczana jest do barwników z grupy Southampton, gdzie dodatkowo znalazły się:

  • E124 – czerwień koszenilowa (0,7 mg/kg m.c./dzień),
  • E129 – czerwień Allura AC (7,0 mg/kg m.c./dzień),
  • E110 – żółcień pomarańczowa FCF (1,0 mg/kg m.c./dzień),
  • E102 – tartrazyna (7,5 mg/kg m.c./dzień),
  • E122 – azorubina (4,0 mg/kg m.c./dzień).

Wielu badaczy twierdzi, że spożywanie napojów posiadających w swoim składzie wyżej wymienione barwniki wywołuje nadpobudliwość, zaburzenia koncentracji, nadmierne rozgadanie, impulsywność, wiercenie się i niepokój u dzieci. W związku z tym w krajach członkowskich Unii Europejskiej konieczne jest umieszczanie na etykietach produktów zawierających ten barwnik ostrzeżenia o szkodliwym wpływie na skupienie uwagi i aktywność dzieci. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności podkreśla brak u żółcieni chinolinowej cech mutagenności i genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego. Ta ostatnia kwestia stanowi źródło licznych sporów i kontrowersji, gdyż część naukowców jest zdania, że żółcień chinolinowa ma działanie kancerogenne. Prowadzone są projekty naukowe mające rozwiać wątpliwości w zakresie potencjalnych zagrożeń związanych ze spożywaniem żółcieni chinolinowej, w tym jej działanie w ciąży, które wciąż nie zostało przebadane.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
7
0
Polecamy
Przeciwutleniacze - czym są, jaką pełnią funkcję? Czy znajdziemy przeciwutleniacze w żywności?
Przeciwutleniacze - czym są, jaką pełnią funkcję? Czy znajdziemy przeciwutleniacze w żywności? Dzień Dobry TVN
Balsam kapucyński – skład i właściwości
Balsam kapucyński – skład i właściwości Dzień Dobry TVN
Czym jest tartrazyna? Zastosowanie i wpływ na zdrowie barwnika E102
Czym jest tartrazyna? Zastosowanie i wpływ na zdrowie barwnika E102 TVN zdrowie
Żółcień pomarańczowa i jej zastosowanie. Czy barwnik E110 jest bezpieczny dla zdrowia?
Żółcień pomarańczowa i jej zastosowanie. Czy barwnik E110 jest bezpieczny dla zdrowia? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Małe AGD, które warto mieć w domu
Małe AGD, które warto mieć w domu Materiał sponsorowany
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Smog latem. Jak się przed nim chronić?
Smog latem. Jak się przed nim chronić? Materiał sponsorowany
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego