Czytasz: Czym jest skala Barthel i co z niej wynika?

Czym jest skala Barthel i co z niej wynika?

Kobieta bez rąk, malująca obraz nogami

Fot: hedgehog94 / fotolia.com

Skala Barthel jest międzynarodową skalą służącą ocenie sprawności pacjenta i jego zapotrzebowania na opiekę. Na indeks Barthel składa się 10 podstawowych czynności wykonywanych codziennie, np. spożywanie posiłków czy higiena osobista.

Skala Barthel została opracowana przez lekarkę Florence Mahoney i fizjoterapeutkę Dorotheę Barthel w 1955 r., a opublikowana 10 lat później. W Polsce stosuje się ją od grudnia 2010 r. w celu przyznania pacjentowi prawa do gwarantowanych świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w zakresie opieki długoterminowej. Indeks Barthel pozwala ustalić, jakie codzienne potrzeby pacjent może zaspokajać sam, w jakich potrzebuje pomocy i w jakich jest niesamodzielny.

Co to jest skala Barthel?

Skala Barthel jest jedną ze skal ADL (Activities of Daily Living Index). Określają one, jak samodzielny jest pacjent w zakresie samopielęgnacji. Opracowano ją w celu oceny klinicznej wyników leczenia osób, które doznały udaru. Obecnie stosowana jest w wielu innych schorzeniach, a na jej podstawie pacjenci kwalifikowani są do opieki długoterminowej domowej lub stacjonarnej.

Indeks Barthel ocenia stan sprawności w zakresie zaspokajania podstawowych, codziennych potrzeb życiowych. Pod ocenę brane jest 10 podstawowych obszarów funkcjonowania człowieka, do których zalicza się:

  • spożywanie posiłków,
  • przemieszczanie się i siadanie,
  • utrzymanie higieny osobistej,
  • korzystanie z toalety,
  • mycie całego ciała,
  • poruszanie się po powierzchniach płaskich,
  • wchodzenie i schodzenie po schodach,
  • ubieranie się i rozbieranie,
  • kontrolowanie stolca i zwieracza odbytu,
  • kontrolowanie moczu i zwieracza pęcherza moczowego.

Skala Barthel pozwala stwierdzić, w jakim stopniu oraz jakie czynności pacjent jest w stanie wykonać samodzielnie, z pomocą lub w ogóle.

Skala Barthel – wzór

Wzór międzynarodowej skali Barthel obejmuje 10 codziennie wykonywanych czynności i dla każdej z nich określa stopień samodzielności pacjenta.

Tabela wygląda następująco:

Lp. Czynność Wynik (liczba punktów)
1.

Spożywanie posiłków:

0 – nie jest w stanie (samodzielnie jeść),

5 – potrzebuje pomocy w krojeniu, smarowaniu masłem, itp. lub wymaga zmodyfikowanej diety,

10 – samodzielny(-a), niezależny(-a).

2.

Przemieszczanie się (z łóżka na krzesło i z powrotem, siadanie):

0 – nie jest w stanie, nie zachowuje równowagi przy siedzeniu,

5 – większa pomoc (fizyczna, jedna lub dwie osoby),

10 – mniejsza pomoc (słowna lub fizyczna),

15 – samodzielny(-a).

3.

Utrzymywanie higieny osobistej:

0 – potrzebuje pomocy przy czynnościach osobistych,

5 – niezależny(-a) przy myciu twarzy, czesaniu się, myciu zębów (z zapewnionymi pomocami).

4.

Korzystanie z toalety (WC):

0 – zależny(-a),

5 – potrzebuje trochę pomocy, ale może coś zrobić sam(-a),

10 – niezależny(-a) (zdejmowanie, zakładanie, ubieranie się, podcieranie się).

5.

Mycie, kąpiel całego ciała:

0 – zależny(-a),

5 – niezależny(-a) (lub pod prysznicem).

6.

Poruszanie się (po powierzchni płaskich):

0 – nie porusza się lub < 50 m,

5 – niezależny(-a) na wózku (wliczając zakręty) > 50 m,

10 – spacery z pomocą (słowną lub fizyczną) jednej osoby > 50 m,

15 – niezależny(-a) (ale może potrzebować pewnej pomocy, np. laski) > 50 m.

7.

Wchodzenie i schodzenie po schodach:

0 – nie jest w stanie,

5 – potrzebuje pomocy (słownej, fizycznej, przenoszenia),

10 – samodzielny(-a).

8.

Ubieranie się i rozbieranie:

0 – zależny(-a),

5 – potrzebuje pomocy, ale może wykonywać połowę bez pomocy,

10 – niezależny(-a) (przy zapinaniu guzików, zamka, wiązaniu sznurowadeł itp.).

9.

Kontrolowanie stolca/zwieracza odbytu:

0 – nie panuje nad oddawaniem stolca (lub potrzebuje lewatyw),

5 – czasami popuszcza (zdarzenia przypadkowe),

10 – panuje/utrzymuje stolec.

10.

Kontrolowanie moczu/zwieracza pęcherza moczowego:

0 – nie panuje nad oddawaniem moczu lub cewnikowany i przez to niesamodzielny(-a),

5 – czasami popuszcza (zdarzenia przypadkowe),

10 – panuje /utrzymuje mocz.

Wynik kwalifikacji

W każdym punkcie należy wybrać jedną możliwość, która najlepiej określa stan pacjenta, przypisaną jej punktację wpisać w kolumnie „Wynik”. Następnie wszystkie punkty trzeba zsumować.

W zmodyfikowanej skali Barthel pod uwagę brane są również czynności, które są niezbędne w pielęgnacji i utrzymaniu zdrowia pacjenta. Zalicza się do nich:

  • wykonywanie opatrunków (rany, odleżyny i owrzodzenia troficzne pobudzi),
  • kroplowe wlewy dożylne wynikające ze stałego zalecenia lekarskiego związanego z prowadzonym procesem leczenia,
  • karmienie przez przetokę,
  • karmienie przez zgłębnik,
  • pielęgnację przetoki,
  • płukanie pęcherza moczowego,
  • pielęgnację rurki tracheostomijnej,
  • założenie i usunięcie cewnika (stałe zlecenie lekarskie).

Ocena pacjenta wg skali Barthel – wyniki

Osoba niezależna może otrzymać według skali Barthel 100 punktów. Osoba, która uzyskała:

0–20 punktów – jest całkowicie niesamodzielna,

20–80 punktów – potrzebuje pomocy innych,

To Cię zainteresuje

Całkowity poziom IgE - znaczenie i normy USG nerek – przygotowanie do badania, USG nerek w ciąży Kreatynina – badanie surowicy krwi – normy i interpretacja wyników 

80–100 – jest niezależna, choć może potrzebować niewielkiej pomocy.

W Polsce do opieki długoterminowej kwalifikowane są osoby, które uzyskały 40 lub mniej punktów w indeksie Barthel.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
0
0
Więcej na temat
Badanie anty-TPO – czym jest i jakie są normy? 
Od którego tygodnia widać ciążę na USG? Ile razy i jak często należy robić USG w ciąży?
Przezierność karkowa – jaka jest norma i kiedy jest za wysoka?
Skierowanie od lekarza pierwszego kontaktu - co możemy przebadać na NFZ?
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy można słodzić gorącą herbatę miodem? - test
Co to jest śmierć kliniczna? Świadectwa osób, które jej doświadczyły
Konizacja szyjki macicy – wskazania, przebieg zabiegu, gojenie i rekonwalescencja
Skręt kiszek – objawy, przyczyny oraz leczenie
Ból w mostku – powód do paniki? Nie zawsze oznacza zawał
Bezoary – przyczyny powstawania, objawy i leczenie