Polub nas na Facebooku
Czytasz: Cytyzyna. Charakterystyka, działanie i zastosowanie w walce z nałogiem nikotynowym

Cytyzyna. Charakterystyka, działanie i zastosowanie w walce z nałogiem nikotynowym

Młoda kobieta łamie w dłoniach papierosa na pół.

Fot. Image Source / Getty Images

Uzależnienie od papierosów jest problemem społecznym już od wielu lat. Liczba osób palących stale rośnie, mimo że nikotyna jest czynnikiem sprzyjającym wielu schorzeniom. Lekarze uważają, że nałóg trzeba traktować jak chorobę i w ten sposób go leczyć. Ma w tym pomóc cytyzyna – alkaloid chinolizydynowy hamujący głód nikotynowy.

Blokowanie chęci na zapalenie i łagodzenie objawów odstawienia papierosów to nie jedyne właściwości cytyzyny. Szkodliwość w przypadku jej długotrwałego stosowania jest co prawda mniejsza, ponieważ nie powoduje uzależnienia, ale charakteryzuje ją duża toksyczność. Czy preparaty z cytyzyną są bezpieczne?

Co to jest cytyzyna?

Cytyzyna jest organicznym związkiem chemicznym należącym do grupy alkaloidów chinolizydynowych. Pozyskiwana z ziaren złotokapu zwyczajnego (łac. Cytisus Laburnum), charakteryzuje się wysoką toksycznością. Pod względem chemicznym jest analogiem nikotyny i częściowym jej agonistą, ponieważ pobudza te same receptory w autonomicznym układzie nerwowym. Pierwotnie stosowano ją jako nikotynowy substytut. Od wielu lat jest wykorzystywana jako lek wspomagający walkę z nałogiem tytoniowym.

Pierwsze badania kliniczne z udziałem cytyzyny przeprowadzono w latach 60. i 70. XX wieku. Ponieważ ich wyniki były obiecujące, na rynek wprowadzono lek zawierający tę substancję. Niegdyś był wydawany wyłącznie na receptę. Obecnie można go kupić bez recepty.

Cytyzyna dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie po podaniu doustnym osiąga już po godzinie. Jej niewielka ilość jest metabolizowana, ale większość jest wydalana z moczem w postaci niezmienionej w ciągu 24 godzin.

Polecamy: Dlaczego warto rzucić palenie papierosów?

Zobacz film: Dlaczego warto rzucić palenie papierosów. Źródło: 36,6

Cytyzyna – działanie

Cytyzyna jest alkaloidem zbliżonym właściwościami do acetylocholiny. Działa pobudzająco na autonomiczny układ nerwowy poprzez wiązanie się z receptorami nikotynowymi w mózgu, a zwłaszcza z receptorem z α4β2. Jej powinowactwo w stosunku do niego jest siedmiokrotnie silniejsze niż samej nikotyny. Cytyzyna stymuluje też wydzielanie dopaminy i antagonizuje efekt jednocześnie podanej nikotyny, dlatego stosując tę substancję, człowiek nie ma potrzeby sięgania po papierosa nawet w stresujących sytuacjach. W porównaniu do nikotyny nie ma ona działania uzależniającego, więc jest środkiem bezpiecznym.

Preparaty z cytyzyną

Preparaty z cytyzyną stosuje się w leczeniu zespołu uzależnienia od tytoniu. Można je kupić w aptekach bez recepty w postaci tabletek doustnych. Trzeba je zażywać według następującego schematu:

  • od 1 do 3 dnia – 1 tabletka co 2 godziny (6 tabletek/dobę);
  • od 4 do 12 dnia – 1 tabletka co 2,5 godziny (5 tabletek/dobę);
  • od 13 do 16 dnia – 1 tabletka co 3 godziny (4 tabletki/dobę);
  • od 17 do 20 dnia – 1 tabletka co 4 godziny (3 tabletki/dobę);
  • od 21 do 25 dnia – 1 tabletka co 6 godzin (2 tabletki/dobę).

Stosując tabletki z cytyzyną między 1 a 5 dniem, należy całkowicie zaprzestać palenia. Podstawą do powodzenia kuracji jest realna chęć pozbycia się nałogu, inaczej terapia może być nieskuteczna. W razie niepowodzenia stosowanie leku należy przerwać na 2–3 miesiące i po tym okresie kurację rozpocząć od nowa. Rolą tabletek jest hamowanie głodu nikotynowego i łagodzenie objawów odstawienia nikotyny, takich jak: drażliwość, złość, wahania nastrojów lub podjadanie.

Polecamy: Sposoby na rzucenie palenia

Cytyzyna – przeciwwskazania

Leki z cytyzyną nie są przeznaczone dla wszystkich. Preparatów z tą substancją nie wolno stosować osobom: po świeżym zawale lub udarze mózgu, z nieustabilizowaną dławicą piersiową, niewydolnością serca, guzem chromochłonnym nadnerczy oraz chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy. Szczególną ostrożność powinni zachować chorzy na cukrzycę, schizofrenię i nadczynność tarczycy.

Czy cytyzyna powoduje skutki uboczne?

Podczas stosowania wszystkich leków, także tych z cytyzyną, mogą pojawić się skutki uboczne. Działania niepożądane występują zazwyczaj na początku leczenia. Są to:

  • charakterystyczne przy zażywaniu cytyzyny sny, np. koszmary;
  • zmęczenie;
  • zwiększenie apetytu;
  • przyrost masy ciała;
  • bóle lub zawroty głowy;
  • uczucie ciężkości głowy;
  • przyspieszenie lub spowolnienie akcji serca;
  • zaburzenia lękowe;
  • osłabienie popędu płciowego;
  • ślinotok;
  • suchość w jamie ustnej;
  • dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego – biegunka, wzdęcia, zgaga;
  • bóle mięśniowe;
  • wzmożona potliwość;
  • zmniejszona elastyczność skóry;

Cytyzyna może zwiększać ciśnienie krwi i wzmagać produkcję adrenaliny przez korę nadnerczy. Preparatów z tą substancją nie wolno stosować niezgodnie z ulotką, ponieważ przedawkowanie może prowadzić do zatrucia. Jego objawem jest nadmierny ślinotok oraz drgawki prowadzące do zaburzeń oddychania. Lek może podrażniać śluzówkę przewodu pokarmowego.

Bibliografia:

  1. Zatoński W. Jak rzucić palenie?, wyd. XVI, Wydawca: Fundacja „Promocja Zdrowia”, Warszawa 2007, s. 41
Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
446
41
Komentarze (0)
Nie przegap
Jak zadbać o właściwe nawilżenie powietrza w mieszkaniu?
Jak zadbać o właściwe nawilżenie powietrza w mieszkaniu? Materiał sponsorowany
Witamina K i K2 MK-7 - występowanie, właściwości, przeciwdziałanie
Witamina K i K2 MK-7 - występowanie, właściwości, przeciwdziałanie
Przepisy na pięć zdrowych posiłków (śniadanie, drugie śniadanie, obiad, podwieczorek, kolacja)
Przepisy na pięć zdrowych posiłków (śniadanie, drugie śniadanie, obiad, podwieczorek, kolacja) Materiał sponsorowany
Test: Jak wyglądają płuca e-palacza i palacza tradycyjnego? Wpływ nikotyny na organizm
Test: Jak wyglądają płuca e-palacza i palacza tradycyjnego? Wpływ nikotyny na organizm
Jak podnieść ciśnienie tętnicze krwi?
Jak podnieść ciśnienie tętnicze krwi? Materiał sponsorowany
Czerwone oczy (zespół czerwonego oka) – przyczyny, domowe sposoby, leczenie
Czerwone oczy (zespół czerwonego oka) – przyczyny, domowe sposoby, leczenie