Polub nas na Facebooku
Czytasz: Co wykrywa USG przezciemiączkowe? Normy, wyniki, do kiedy można je zrobić?

Co wykrywa USG przezciemiączkowe? Normy, wyniki, do kiedy można je zrobić?

NAN

Fot: Christin Lola / fotolia.com

USG przezciemiączkowe to precyzyjne badanie przeprowadzane u noworodków i niemowląt w celu dokonania oceny rozwoju mózgu i naczyń krwionośnych. Jest zalecane u dzieci, które urodziły się przedwcześnie i/lub z małą masą urodzeniową, doznały urazów okołoporodowych albo u których podejrzewa się wady rozwojowe.

Podczas porodu główka dziecka dopasowuje się do kanału rodnego. Jest to możliwe dzięki ciemiączku, nieskostniałemu spojeniu wypełnionemu błoną łącznotkankową, które łączy ze sobą kości czaszki. W czasie porodu kości te zachodzą na siebie, co skutkuje zmniejszeniem obwodu główki. Wyróżnia się ciemiączko przednie, tylne i boczne.

Specyficzna budowa ciemiączka, a zwłaszcza występowanie błony, umożliwia wykonanie szczegółowego badania ultrasonograficznego (USG). Jest to tzw. USG przezciemiączkowe głowy. Przeprowadza się je u małych dzieci, u których ciemiączko jeszcze nie skostniało. Przepływające przez błonę łącznotkankową fale ultradźwiękowe pozwalają zbadać wygląd i strukturę mózgu.

USG przezciemiączkowe – co wykrywa?

USG przezciemiączkowe pomaga w wykryciu wszelkich nieprawidłowości związanych z rozwojem mózgu i jednocześnie pozwala zdiagnozować jego ewentualne uszkodzenie. Stosowane jest w celu rozpoznania m.in. guzów mózgu czy wodogłowia.

USG przezciemiączkowe nie jest badaniem obowiązkowym – wykonuje się je u noworodków i niemowląt, u których podejrzewa się problemy neurologiczne. Przeprowadza się je również rutynowo u dzieci przedwcześnie urodzonych, u których masa ciała nie przekroczyła 1500 g, a wiek płodowy był niższy niż 32 tygodnie. USG przezciemiączkowe można też wykonać profilaktycznie.

W przypadku noworodków urodzonych o czasie USG przezciemiączkowe wykonuje się, jeśli dziecko przyszło na świat z małą masą urodzeniową (poniżej 2500 g), stwierdzono szmer wewnątrzczaszkowy, wady wrodzone, rozpoznano objawy nadciśnienia śródczaszkowego albo gdy doszło do przedwczesnego odklejenia się łożyska, zdiagnozowano zaburzenia tętna płodu po porodzie, a także kiedy poród był trudny – u noworodków wszelkie urazy okołoporodowe mogą spowodować bardzo niebezpieczne krwawienie wewnętrzne.

Inne wskazania do USG przezciemiączkowego noworodków [*]:

  • stwierdzone wady płodu
  • szybki przyrost obwodu głowy
  • niska punktacja w skali Apgar
  • zaburzenia oddychania
  • dystrofia (upośledzenie odżywiania) płodu
  • cukrzyca u matki
  • zakażenie wewnątrzmaciczne.

Wskazania do USG przezciemiączkowego niemowląt (inne niż objawy neurologiczne) [**]:

USG przezciemiączkowe służy kontroli budowy i rozwoju mózgu. Ponieważ nie można przewidzieć, jak będzie przebiegać ewolucja wykrytych zmian, badanie przez ciemiączko należy powtarzać z częstością zależną od rozległości zmian stwierdzanych w najwcześniejszych badaniach [***].

USG przezciemiączkowe – normy

Po dokonaniu pomiarów lekarz porównuje otrzymane wartości z normami właściwymi dla wieku dziecka.

„Prawidłowy obraz ultrasonograficzny uzyskany w badaniach powtarzanych przez ciemiączko wskazuje na wysokie (94%) prawdopodobieństwo prawidłowego rozwoju ruchowego u noworodków urodzonych z małą i bardzo małą masą urodzeniową:

  • ryzyko nieprawidłowego rozwoju ruchowego u noworodków z IVH (krwawieniem dokomorowym – przyp. red.) I i II stopnia szacowane jest na 9%
  • ryzyko nieprawidłowego rozwoju ruchowego u noworodków z IVH III stopnia ocenia się na 26% (13–45%)
  • ryzyko nieprawidłowego rozwoju ruchowego u noworodków z IVH IV stopnia (PVHI) szacowane jest na 53% (29–76%)
  • ryzyko nieprawidłowego rozwoju ruchowego u noworodków z PVL oceniane jest na 74% (42–92%)” [****].

Wynik USG przezciemiączkowego jest opisowy. Interpretacją zajmuje się lekarz (zwykle neurolog).

USG przezciemiączkowe – do kiedy?

Badanie można przeprowadzić do momentu zrośnięcia się ciemiączka przedniego, co ma miejsce zwykle pomiędzy 9. a 18. miesiącem życia dziecka. Im wcześniej przeprowadzi się badanie w przypadku podejrzewania nieprawidłowości, tym szybciej będzie można rozpocząć ewentualne leczenie.

USG przezciemiączkowe w prywatnym gabinecie kosztuje ok. 70–150 zł. Jest bezbolesne, nieskomplikowane i całkowicie bezpieczne dla dziecka. Trwa zazwyczaj 15–20 minut. Główkę dziecka smaruje się specjalnym żelem do USG ułatwiającym przesuwanie sondy po skórze. USG przezciemiączkowe można bezpłatnie wykonać w placówce, która ma podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na tego typu badania. Skierowanie powinien wypisać lekarz neonatolog i wskazać miejsce, gdzie można nieodpłatnie wykonać badanie.

USG przezciemiączkowe – jak przygotować dziecko?

Badanie nie wymaga żadnych przygotowań, warto jednak zadbać o komfort dziecka – nakarmić je i upewnić się, że jest wyspane. USG przezciemiączkowe wykonuje się w obecności rodzica (rodziców) lub prawnego opiekuna.

Zobacz film: Zastosowanie badania USG. Źródło: 36,6

Bibliografia:

* https://zrp.wum.edu.pl/sites/zrp.wum.edu.pl/files/usg_przezciemiaczkowe.pdf,

** Tamże,

*** E. Helwich, M. Bekiesińska-Figatowska, R. Bokiniec, Rekomendacje dotyczące badań obrazowych ośrodkowego układu nerwowego u płodów i noworodków, „Journal of Ultrasonography” 2014, 14, s. 210,

**** Tamże, s. 215.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
4
10
Polecamy
Co wykrywa i jak często powtarzać USG w ciąży?
Co wykrywa i jak często powtarzać USG w ciąży? Dzień Dobry TVN
USG w ciąży - kiedy zrobić pierwsze i jak często powtarzać?
USG w ciąży - kiedy zrobić pierwsze i jak często powtarzać? Dzień Dobry TVN
Obwód głowy noworodka – normy i odstępstwa od nich
Obwód głowy noworodka – normy i odstępstwa od nich TVN zdrowie
Kiedy robić USG bioderek u niemowlęcia? Ile razy je powtarzać? Jak się przygotować?
Kiedy robić USG bioderek u niemowlęcia? Ile razy je powtarzać? Jak się przygotować? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Małe AGD, które warto mieć w domu
Małe AGD, które warto mieć w domu Materiał sponsorowany
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Smog latem. Jak się przed nim chronić?
Smog latem. Jak się przed nim chronić? Materiał sponsorowany
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego