Polub nas na Facebooku
Czytasz: Co to jest termoterapia? Wskazania i przeciwwskazania do leczenia zimnem i ciepłem
menu
Polub nas na Facebooku

Co to jest termoterapia? Wskazania i przeciwwskazania do leczenia zimnem i ciepłem

Leczenie zimnem

Fot: robertprzybysz / gettyimages.com

Termoterapia jest szeroko rozpowszechnioną i skuteczną metodą leczenia. Dzieli się na ciepłolecznictwo i zimnolecznictwo, a w jego zakresie wyróżnia się także krioterapię, czyli leczenie temperaturami poniżej 0°C. Termoterapia może być wykorzystana do zabiegów o działaniu miejscowym lub ogólnym.

W lecznictwie uzdrowiskowym ważną rolę odgrywają czynniki fizykalne, a zwłaszcza ciepło i zimno, czyli tzw. termoterapia, która znalazła też zastosowanie w chirurgii, stomatologii, kosmetyce i medycynie estetycznej. Wskazana jest zwłaszcza w leczeniu chorób narządu ruchu i łagodzeniu bólu. Nie jest zalecana w przypadku m.in. odwapnienia, chorób nowotworowych, ciężkich chorób serca, niewydolności krążenia i ciąży.

Co to jest termoterapia?

Termoterapia jest działem fizykoterapii, który wykorzystuje energię cieplną do celów leczniczych. W jej obrębie wyróżnia się ciepłolecznictwo, czyli zabiegi dostarczające organizmowi ciepło i powodujące jego powstanie w tkance, i zimnolecznictwo, czyli zabiegi odbierające ciepło z organizmu. Leczenie zimnem powoduje obniżenie temperatury tkanek na drodze przewodzenia lub przenoszenia. Nośnikiem zimna może być lód, śnieg, woda, ciekły azot, dwutlenek węgla lub powietrze. W ciepłolecznictwie energia przekazywana jest do organizmu na skutek przewodzenia, przenoszenia lub promieniowania.

Redakcja poleca:
OCZYwiście dieta. Co jeść, żeby mieć dobry wzrok?  Materiał sponsorowany
Dlaczego się topimy? Ratownik: zawodzą nas umiejętności i... psychika
10 zdrowotnych właściwości kardamonu. Na problemy trawienne i na potencję!

W fizykoterapii funkcjonuje też krioterapia. Jest to szczególna forma zimnolecznictwa, w której zabiegi odbywają się z zastosowaniem temperatur poniżej 0°C. Aplikowane są miejscowo lub w kriokomorze/kriokabinach (przy schorzeniach ogólnoustrojowych).

Termoreceptory w termoterapii

Termoreceptory to składowe układu termoregulacji, które zlokalizowane są m.in. w skórze, mięśniach, górnych drogach oddechowych i ścianach naczyń żylnych. Są wrażliwe na zmiany temperatury otoczenia lub wnętrza ciała. Dostarczają informacji o zmianach temperatury do ośrodkowego mechanizmu regulacyjnego, co stanowi podstawę termoterapii.

Przykładowe rodzaje zabiegów z zakresu termoterapii

W zakresie terapii ciepłem wykorzystuje się metody:

  • dostarczające tkankom ciepła – hydroterapia, balneoterapia, zabiegi parafinowe;
  • wzbudzające ciepło w tkankach – promieniowanie IR, lampa sollux, prądy wysokiej częstotliwości.

Zimnolecznictwo wykorzystuje:

  • hydroterapię wodą o temperaturze 36–0°C;
  • różne rodzaje okładów z lodu lub zamrożonych żeli;
  • krioterapię.

Jaki jest wpływ ciepła i zimna na organizm?

Wpływ ciepła na organizm jest ogromny. Daje ono efekt przeciwbólowy i przeciwzapalny. Wysoka temperatura powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych, zwiększa przepływ krwi i poprawia przemianę materii. Dzięki ciepłu szybciej przebiega proces usuwania substancji toksycznych z organizmu i regeneracja tkanek, a także zwiększa się wydzielanie potu i rozszerza się światło oskrzeli. Leczenie ciepłem wzmacnia ogólną odporność organizmu i rozluźnia napięcie mięśniowe. Ciepłolecznictwo wykorzystywane jest też w kosmetologii i dermatologii, gdyż działa regenerująco, detoksykująco i rozluźniająco na skórę oraz przygotowuje ją do przyjęcia innych zabiegów pielęgnacyjnych. Ponadto ma działanie odprężające i uspokajające, dzięki czemu pozytywnie wpływa na stan psychiczny.

Niskie temperatury mają działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwobrzękowe. Zimne bodźce termiczne zmniejszają nasilenie bólu, zwalniają przewodnictwo nerwowe, hamują ostre odczyny zapalne i stosowane są do leczenia ostrych stanów pourazowych i po operacjach chirurgicznych. Zimno okazuje się również skutecznym remedium na trądzik, cellulit czy depresję. Spowalnia procesy starzenia, zmniejsza zmęczenie fizyczne i psychiczne, poprawia koloryt i stan skóry, a także korzystnie wpływa na włosy i paznokcie.

Ciepłolecznictwo – wskazania i przeciwwskazania do stosowania

Ciepłolecznictwo nie powinno być stosowane u osób z niewydolnością krążenia, nieuregulowanym nadciśnieniem tętniczym, padaczką, arytmią, ostrymi stanami zapalnymi, cukrzycą, chorobami nowotworowymi, chorobą wrzodową żołądka i nadczynnością tarczycy. Dodatkowo terapia ciepłem nie jest przeprowadzana w przypadku stwierdzenia stanów podgorączkowych i gorączki, ciąży, gruźlicy i chorób zakaźnych.

Głównym wskazaniem do stosowania ciepła są stany zapalne o charakterze przewlekłym. Postępowanie to zalecane jest m.in. w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów, nerwobóli, niedowładów spastycznych, przykurczów mięśniowych, zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, reumatoidalnego zapalenia stawów (poza okresami zaostrzeń), zapalenia nerwów obwodowych, dny moczanowej o charakterze przewlekłym, stanów po urazach i stłuczeniach tkanek miękkich, chorób laryngologicznych i ginekologicznych, zapalenia pęcherza moczowego, kamicy dróg moczowych, przewlekłego zapalenia zatok, nieżytu gardła i oskrzeli, zapalenia ucha środkowego i chorób skóry, w tym trądziku czy czyraczności.

Leczenie zimnem – przeciwwskazania i wskazania do stosowania

Wśród przeciwwskazań do leczenia zimnem wymienia się zwłaszcza: nadwrażliwość na zimno, znacznie obniżoną zdolność odczuwania zimna, zespół Raynauda, głębokie i otwarte oparzenia, ryzyko powstania hemoglobinurii wywoływanej zimnem, odmrożenia, zespół Sudecka, popromienne zmiany skóry i zapalenie miedniczek nerkowych.

Wskazaniami do stosowania zimnolecznictwa są przede wszystkim: obrzęki pourazowe i pozapalne, opóźniony zrost kostny, choroba zwyrodnieniowa stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, osteoporoza, stany zapalne nerwów, nerwobóle, zespoły bólowe, zapalenia ostre i przewlekłe stawów oraz choroby mięśni i więzadeł. Dodatkowo leczenie zimnem ma zastosowanie przy ostrym bólu zębów i zabiegach chirurgicznych w obrębie jamy ustnej.

Czy morsowanie jest zdrowe? Dowiesz się tego z filmu

Zobacz film: Morsy - jak kąpiel w zimnej wodzie wpływa na ciało? Źródło: 36,6.

Bibliografia:

1. Doskocz J., Janiczek T., Jaworska E., Innowacje w termoterapii, „Otwarta Innowacja”, 2015, 4, s. 12-14.

2. Barczyk K., Felisiak M., Zastosowanie krioterapii w medycynie i w leczeniu wybranych chorób skóry, „Postępy Kosmetologii”, 2011, 2(2), s. 109-111.

3. Bauer A., Wiecheć M., Systematyka zabiegów leczniczych w zakresie termoterapii, „Praktyczna Fizjoterapia & Rehabilitacja”, 2015, 66, s. 41-51.

4. Cichoń D., Demczyszak I., Spyrka J., Wybrane zagadnienia z termoterapii, Jelenia Góra, Kolegium Karkonoskie w Jeleniej Górze, 2010.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
3
1
Polecamy
Krioterapia – na czym polega leczenie zimnem?
Krioterapia – na czym polega leczenie zimnem? Dzień Dobry TVN
Na czym polega drenaż limfatyczny i jakie są przeciwwskazania do jego stosowania?
Na czym polega drenaż limfatyczny i jakie są przeciwwskazania do jego stosowania? Dzień Dobry TVN
Co to jest krioterapia?
Rodzaje i zastosowanie krioterapii w medycynie
Co to jest krioterapia? Rodzaje i zastosowanie krioterapii w medycynie TVN zdrowie
Na co pomaga kriokomora?
Wskazania i przeciwwskazania do krioterapii
Na co pomaga kriokomora? Wskazania i przeciwwskazania do krioterapii TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Olejek rycynowy na włosy, rzęsy i... opaloną skórę. Skąd się bierze jego pielęgnacyjna moc?
Olejek rycynowy na włosy, rzęsy i... opaloną skórę. Skąd się bierze jego pielęgnacyjna moc?
Pluskwa. Jak rozpoznać ugryzienia przez pluskwy i jak sobie z nimi radzić?
Pluskwa. Jak rozpoznać ugryzienia przez pluskwy i jak sobie z nimi radzić?
Co to są kapary? Jakie posiadają wartości odżywcze i właściwości lecznicze?
Co to są kapary? Jakie posiadają wartości odżywcze i właściwości lecznicze?
Menopauza przed 40.? To możliwe! Jak rozpoznać przedwczesną menopauzę?
Menopauza przed 40.? To możliwe! Jak rozpoznać przedwczesną menopauzę?
Kabotegrawir - lek, który w końcu pokona wirusa HIV?
Kabotegrawir - lek, który w końcu pokona wirusa HIV?
Wystawiasz blizny na słońce. To błąd! Sprawdź, dlaczego trzeba je chronić
Wystawiasz blizny na słońce. To błąd! Sprawdź, dlaczego trzeba je chronić