Polub nas na Facebooku
Czytasz: Co to jest reaktywne zapalenie stawów? Objawy, przyczyny i leczenie zespołu Reitera
menu
Polub nas na Facebooku

Co to jest reaktywne zapalenie stawów? Objawy, przyczyny i leczenie zespołu Reitera

Mężczyzna, którego boli bark

Fot: Terry Vine / gettyimages.com

Reaktywne zapalenie stawów należy do seronegatywnych spondyloartropatii. Jest chorobą stawów, ale i manifestuje się objawami pozastawowymi, takimi jak zmiany skórne, zaburzenia wzroku czy zaburzenia hormonalne. Dieta to jeden z najważniejszych elementów leczenia.

Nazwa schorzenia sugeruje objawy ze strony stawów, lecz jeden z typowych symptomów choroby stanowią zaburzenia narządu wzroku. U części chorych dochodzi do rozwoju przewlekłego zapalenia stawów. Pochodzenie reaktywnego zapalenia stawów nie zostało do końca zbadane. Spowodowane jest tendencją genetyczną lub infekcją bakteryjną.

Zobacz także:

Ćwiczenia na kręgosłup szyjny – przy zawrotach głowy, bólu i dyskomforcie

Skurcze łydek – przyczyny, jak się ich pozbyć i jak rozmasować skurcz łydki

Ból nerek po alkoholu. Dlaczego alkohol szkodzi na nerki?

Co to jest reaktywne zapalenie stawów?

Reaktywne zapalenie stawów (reactive arthritis – ReA) znane jest także pod nazwą zespół Reitera czy zespół Fiessingera i Leroya. Chorobę opisał niemiecki lekarz Hans Reiter i określił jako zespół oczno-cewkowo-stawowy. Rozwija się on w wyniku nieropnego zapalenia stawów wywołanego najczęściej zakażeniem układu pokarmowego lub moczowo-płciowego przez różne bakterie. Reaktywne zapalenie stawów nóg to główna postać choroby, a jej objawy pojawiają się zazwyczaj asymetrycznie i dotyczą zwłaszcza stawu kolanowego i skokowego. Rozwijają się najczęściej u osób z grupy wiekowej 20–40 lat. Reaktywne zapalenie stawów u dzieci jest rzadkością. Objawy aż 15 razy częściej pojawiają się u mężczyzn.

Przyczyny reaktywnego zapalenia stawów

Istotną rolę w etiologii reaktywnego zapalenia stawów odgrywają czynniki genetyczne. Badania donoszą, że aż 80 proc. przypadków choroby wynika z obecności antygenu HLA-B27. Stanowić może ona konsekwencję nieleczonej czerwonki bakteryjnej, czyli ostrej choroby zakaźnej jelit. W sporadycznych przypadkach może zostać przeniesiona na drugą osobę podczas stosunku seksualnego.

Reaktywne zapalenie stawów wywołać mogą bakterie: Salmonella, Shigella, Yersinia, Campylobacter jejuni, Chlamydia trachomatis, Campylobacter coli, Escherichia coli, Mycoplasma genitalium lub Clostridium difficile. Obecność zarówno bakterii, jak i jej produktów w stawie wywołuje miejscową odpowiedź immunologiczną.

Objawy reaktywnego zapalenia stawów

Reaktywne zapalenie stawów daje takie objawy, jak:

  • zapalenie spojówek, ostre zapalenie naczyniówek, mocno zaczerwienione oko, światłowstręt, niewyraźne widzenie;
  • zapalenie cewki moczowej, któremu towarzyszy częste, bolesne i wywołujące pieczenie oddawanie moczu;
  • stan zapalny stawów kończyn dolnych, palców rąk i nóg.

Chorobie może towarzyszyć także stan zapalny części lędźwiowej kręgosłupa. Wówczas ból promieniuje w kierunku pośladków. Rozwijają się: ból pięt, zapalenie przyczepów ścięgna Achillesa, objawy o typie tzw. łokcia tenisisty i łokcia golfisty oraz ból guzka kości piszczelowej. Zmiany w obrębie cewki moczowej mogą wywołać u kobiet zapalenie szyjki macicy i przydatków, zaś u mężczyzn zapalenie jądra, najądrza i prostaty. Chorym mogą doskwierać biegunka i białkomocz. W obrazie endoskopowym widoczne są zmiany na śluzówce jelita. W obrębie układu sercowo-naczyniowego pojawiają się one na aorcie w postaci niedomykalności zastawek półksiężycowatych lub zapalenia mięśnia sercowego z zaburzeniami przewodnictwa przedsionkowo-komorowego. Zauważa się zmiany w zapisie EKG. Chorzy skarżą się na złe samopoczucie, ogólne osłabienie i podwyższoną temperaturę ciała. Pojawiają się zmiany skórne zlokalizowane głównie na podeszwie stopy, które określane są jako palec kiełbaskowaty. Objawy skórne mają charakter grudkowo-łuskowy. Często stwierdza się również zmiany łuszczycopodobne. Na paznokciach widoczne są zgrubienia i wgłębienia układające się w bruzdy, przebarwienia o szaro-żółtym kolorze. W jamie ustnej rozwijają się afty. Nadżerki zlokalizowane są na podniebieniu twardym, podniebieniu miękkim, dziąsłach, języku i policzkach.

Leczenie i diagnoza reaktywnego zapalenia stawów

Rozpoznanie choroby opiera się m.in. na: badaniu podmiotowym, badaniach laboratoryjnych krwi i moczu, w których zauważa się wzrost CRP (tzw. białka ostrej fazy), OB (opad Biernackiego, czyli wskaźnik opadania erytrocytów) i leukocytów, badaniu mikrobiologicznym, badaniu obrazowym RTG, analizie próbki płynu stawowego i błony maziowej oraz na oznaczeniu antygenu HLA-B27.

W leczeniu reaktywnego zapalenia stawów duże znaczenie przypisuje się diecie, która łagodzi ból i stany zapalne stawów, ale i konsekwentnie realizowana zapobiega rozwojowi tych objawów w przyszłości. Najlepiej sprawdza się dieta jarska. W jadłospisie powinny często występować: marchewka, por, buraki, pietruszka, dynia, kapusta pekińska, sałata, seler, brokuły, kiełki, brukselka, warzywa strączkowe, jagody, borówki, cytrusy, czarne porzeczki, aronia, awokado, a ponadto ryby morskie, jak łosoś, dorsz, morszczuk, mintaj, śledź, flądra, tuńczyk, sardynki, także pieczywo pełnoziarniste i razowe oraz kasza gryczana.

Pozytywne efekty przynoszą fizykoterapia i kinezyterapia, które znacznie zmniejszają sztywność i podnoszą zakres ruchów. Na zakażenie podaje się antybiotyki. Chory zażywa niesteroidowe leki przeciwzapalne, glikokortykosteroidy i blokery TNF-alfa, aby ograniczyć zmiany w stawach. Zmiany skórne leczy się miejscowo glikokortykosteroidami i środkami keratynolitycznymi. Wskazane jest ograniczenie aktywności fizycznej i odpoczywanie.

Rokowania w reaktywnym zapaleniu stawów

Częstość występowania ReA na świecie szacuje się na 30–200/100000. Reaktywne zapalenie stawów ma dość pozytywne rokowania. Choroba trwa najczęściej 4–5 miesięcy, lecz średnio nasilone dolegliwości układu ruchu utrzymują się przez ponad rok. U 15–30 proc. chorych dochodzi do rozwoju przewlekłego, destrukcyjnego zapalenia stawów.

Jak dbać o stawy? Dowiesz się tego z filmu:

Bibliografia:

1) Virella G., Mikrobiologia i choroby zakaźne, Wrocław, Wydawnictwo Urban & Partner, 2000.

2) Garwolińska H., Reaktywne zapalenie stawów – diagnostyka i obraz kliniczny, „Alergia Astma Immunologia”, 1999, 4(2), s. 114–115.

3) Herold G., Medycyna wewnętrzna, repetytorium dla studentów medycyny, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006.

4) Kwiatkowska B., Filipowicz-Sosnowska A., Reaktywne zapalenie stawów, „Polskie Archiwum Medycyny Wewnętrznej”, 2009, 119(1–2), s. 60–66.

5) Panush R.S., Paraschiv D., Dorff E.N., The tainted legacy of Hans Reiter, „ Seminars in Arthritis and Rheumatism”, 2003, 32(4), s. 231–236.

6) Biernat-Kałuża E., Reaktywne zapalenie stawów jako interdyscyplinarny problem medyczny, „Acta Clinica”, 2001, 1(3), s. 222–230.

7) Biernat-Kałuża E., Farmakoterapia reaktywnego zapalenia stawów, „Acta Clinica”, 2002, 2(2), s. 151–158.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
87
9
Polecamy
Zespół Reitera (reaktywne zapalenie stawów) – charakterystyka, objawy, diagnoza i leczenie
Zespół Reitera (reaktywne zapalenie stawów) – charakterystyka, objawy, diagnoza i leczenie TVN zdrowie
Najczęstsze choroby stawów u dzieci i dorosłych.
Jakie dają objawy?
Najczęstsze choroby stawów u dzieci i dorosłych. Jakie dają objawy? TVN zdrowie
Kiła nabyta i kiła wrodzona - objawy, leczenie
Kiła nabyta i kiła wrodzona - objawy, leczenie Dzień Dobry TVN
Refluks.
Dolegliwość czy poważna choroba?
Refluks. Dolegliwość czy poważna choroba? Dzień Dobry TVN
Komentarze (0)
Nie przegap
Migrena oczna – objawy, przyczyny, leczenie
Migrena oczna – objawy, przyczyny, leczenie
Mięso to najlepsze źródło białka, ale może być też niebezpieczne dla zdrowia. Jak bardzo mięso nam szkodzi?
Mięso to najlepsze źródło białka, ale może być też niebezpieczne dla zdrowia. Jak bardzo mięso nam szkodzi?
Jak złagodzić stres, który towarzyszy kwarantannie?
Jak złagodzić stres, który towarzyszy kwarantannie?
Oponiak mózgu - objawy, przyczyny i powikłania nowotworu
Oponiak mózgu - objawy, przyczyny i powikłania nowotworu
Zespół cieśni nadgarstka – objawy, leczenie i ćwiczenia na cieśń nadgarstka
Zespół cieśni nadgarstka – objawy, leczenie i ćwiczenia na cieśń nadgarstka
Co oznaczają nerwobóle w klatce piersiowej? Objawy, leczenie
Co oznaczają nerwobóle w klatce piersiowej? Objawy, leczenie